Thảo luận sơ lược về quy trình cứu hộ, các biện pháp và công tác chỉ huy tổ chức trong các vụ sập của các công trình xây dựng lớn

Thread Content

Tóm tắt: Dựa trên thực tế là trong những năm gần đây, số vụ sập công trình do động đất, ** và vụ nổ khí đốt ngày càng gia tăng, bài viết phân tích những thiệt hại do các vụ tai nạn này gây ra, cũng như những vấn đề chính trong công tác cứu hộ. Đồng thời, bài viết đưa ra những quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm và cứu hộ trong trường hợp các công trình lớn bị sập. Từ khóa: kiến trúc, sập đổ, cứu hộ khẩn cấp. Trong những năm gần đây, do động đất, **, và vụ nổ khí đốt trong các hộ gia đình, nhiều tòa nhà đã bị sập đổ, gây ra những thiệt hại nặng nề về tính mạng và tài sản của người dân. Do lực lượng cứu hỏa thuộc cơ quan công an chỉ tham gia vào các nhiệm vụ cứu hộ trong thời gian ngắn và thiếu kinh nghiệm, nên hiện tại vẫn chưa có những quy trình và yêu cầu cụ thể nào dành cho việc cứu hộ trong các sự cố khác nhau. Do đó, trong quá trình cứu hộ, vẫn còn tình trạng hành động một cách mù quáng, cũng như việc áp dụng các kỹ thuật và chiến thuật một cách sai lầm hoặc chưa thành thạo. Nhằm cải thiện và chuẩn hóa các hoạt động cứu hộ trong trường hợp khẩn cấp, tôi xin chia sẻ một vài nhận thức sơ bộ về quy trình, biện pháp cũng như cách tổ chức chỉ huy công tác tìm kiếm và cứu hộ trong các vụ sập tòa nhà lớn, để cùng thảo luận với các đồng nghiệp trong lĩnh vực cứu hỏa. 1 Các yếu tố và mức độ nguy hiểm khi tòa nhà sụp đổ 1.1 Thương vong nặng nề Vào ngày 24 tháng 2 năm 2003, một trận động đất mạnh 6,8 độ Richter đã xảy ra tại Kashgar, Tân Cương. Trận động đất này khiến 36.562 ngôi nhà bị sập, 268 người thiệt mạng, 2.058 người bị thương ở mức độ vừa phải. Thiệt hại về kinh tế lên tới 1,37 tỷ nhân dân tệ. Vào ngày 7 tháng 7 cùng năm, một trận động đất mạnh 6,2 độ Richter đã xảy ra tại Đại Dương, Vân Nam. Trận động đất này khiến 18.000 ngôi nhà bị phá hủy, 16 người thiệt mạng, 390 người bị thương. Khoảng 700.000 người bị ảnh hưởng bởi trận động đất này, và thiệt hại về kinh tế lên tới 1,2 tỷ nhân dân tệ. Vào ngày 27 tháng 1 năm 2003, một vụ nổ xảy ra do rò rỉ khí hóa lỏng tại tòa nhà số 29, khu dân cư Minh Châu, quận Chương Khâu, tỉnh Sơn Đông. Từ tầng 1 đến tầng 5 của tòa nhà này, tổng cộng 10 hộ gia đình cùng các phòng chứa đồ dưới tầng hầm đều bị sập đổ. 21 người thiệt mạng do bị vùi dưới đống đổ nát, 3 người bị thương. 8 tòa nhà trong bán kính 150 mét xung quanh cũng bị hư hại ở mức độ khác nhau. 1.2 Có nguy cơ sập đổ lần thứ hai: Một mặt, do các vụ nổ, rò rỉ khí đốt gây ra những vụ nổ khác; những chấn động và sóng xung kích mạnh có thể gây ra sự hư hại ở các tòa nhà ở mức độ khác nhau. Những tòa nhà không bị sập ngay tại điểm xảy ra vụ nổ nhưng bị hư hại vẫn có nguy cơ sập bất cứ lúc nào ； Thứ hai là do động đất hoặc các vụ nổ do con người gây ra, khiến các tòa nhà sụp đổ. Điều này dẫn đến việc khí đốt bị rò rỉ và lan tỏa; khi gặp nguồn lửa, chúng sẽ gây ra vụ nổ, khiến các tòa nhà lại tiếp tục sụp đổ. 1.3 Những tác hại phụ do sự rò rỉ khí độc gây ra: Khi xảy ra trận động đất hoặc vụ nổ tại các nhà máy sản xuất hóa chất, không chỉ gây ra sự sập đổ của các tòa nhà và thương vong cho con người, mà còn khiến cho các nhà máy, kho chứa hóa chất bị phá hủy. Điều này dẫn đến nguy cơ xảy ra hỏa hoạn hoặc sự rò rỉ khí độc, từ đó gây thêm nhiều thiệt hại cho người dân bị ảnh hưởng, đồng thời cản trở công tác cứu hộ. 2 Những vấn đề nổi bật trong công tác cứu hộ hiện nay. Với tư cách là chỉ huy lực lượng cứu hỏa tại hiện trường, tôi từng tham gia vào công tác cứu hộ sau vụ nổ xảy ra tại khu dân cư Bắc khu vực Mingzhu, thành phố Zhangqiu, tỉnh Shandong vào ngày 27 tháng 1 năm 2003. Và cũng đã tham khảo các tình huống chiến tranh tương tự ở trong nước. Cảm nhận được trong công tác cứu hộ sau các vụ sập công trình xảy ra tại nước ta. Từ việc tìm kiếm, cứu hộ, chăm sóc nạn nhân tại hiện trường cho đến việc duy trì trật tự xung quanh khu vực đều thiếu sự có tổ chức. Cùng với tiếng khóc của những người thân của các nạn nhân tại hiện trường vụ nổ. Trật tự tại hiện trường vô cùng hỗn loạn. 2.2 Việc cứu hộ và cứu sinh trong các vụ sập tòa nhà lớn mang tính chất ngẫu nhiên. Hiện nay do cơ chế cứu hộ tổng hợp trong nước vẫn chưa hoàn thiện. Có tính mù quáng trong việc huy động lực lượng và áp dụng các kỹ thuật, chiến thuật cứu hộ. Đặc biệt tại các hiện trường xảy ra vụ nổ gây thương vong nghiêm trọng, công tác cứu hộ và cứu sinh hoàn toàn thiếu tổ chức. Một số nhà lãnh đạo làm vậy để giảm tầm ảnh hưởng. Làm cho công tác cứu hộ phải đẩy nhanh tốc độ đào bới một cách trái với quy luật. Điều này ở các nước phát triển **không được phép. Ngoài ra. Trong công tác cứu hộ các vụ sập công trình tại nước ta. Có một số người không chú trọng đến việc sử dụng các công nghệ tìm kiếm (như máy dò sinh tồn, chó cứu hộ, v.v.) để tìm kiếm, xác định vị trí và cứu hộ. Hoặc có người do không được huấn luyện đầy đủ. Trong những tình huống quan trọng, sẽ không sử dụng thiết bị dò sinh tồn hoặc sử dụng chúng một cách thiếu thành thạo. 3. Quy trình cứu hộ, các biện pháp và cơ cấu chỉ huy
3.1. Quy trình cứu hộ và các biện pháp
3.1.1. Đội ngũ cứu hộ
Một đội ngũ cứu hộ bao gồm một đội đặc nhiệm, hai đội thông thường (1 xe cứu hộ đa năng, 1–2 xe bơm bọt cỡ trung/lớn, 2–4 xe bơm nước cỡ trung, 1–2 xe bơm nước cỡ lớn, 2 xe nâng cao, 1–2 xe chiếu sáng). Ngoài ra còn có 3–9 xe cứu thương (mỗi xe có 1 tài xế và 2 nhân viên y tế), 2–4 xe xúc, 2–4 xe cẩu, 2–4 xe đào. Có thể có thêm quân đội hoặc khoảng 90 người khác để hỗ trợ công tác cứu hộ. 3.1.2 Ngay sau khi xảy ra sự cố liên quan đến việc huy động lực lượng, lực lượng cứu hỏa thuộc cơ quan công an phải nhanh chóng được điều động để xuất phát. Đồng thời báo cáo với ủy ban đảng địa phương, ** và cơ quan công an. **Sau khi các nhà lãnh đạo và các cán bộ có trách nhiệm có mặt tại hiện trường, họ đã tiến hành công tác cứu hộ theo kế hoạch đã được xây dựng trước đó. Khi diện tích bị sập lớn, tình hình nghiêm trọng và lực lượng cứu hộ không đủ, có thể huy động nhiều đội quân khác nhau. 3.1.3 Nhiệm vụ trong trận chiến đầu tiên và sự phân bổ lực lượng: Ngay khi lực lượng cứu hỏa có mặt tại hiện trường, việc đầu tiên cần làm là tổ chức các lực lượng để dập tắt đám cháy. Đồng thời, cần huy động lực lượng chuyên trách để đóng van, ngăn chặn rò rỉ khí, nhằm kiềm chế tình trạng rò rỉ khí do vụ nổ gây ra. Điều này giúp tránh được các vụ nổ phụ có thể xảy ra trong quá trình cứu hộ, gây thương vong cho con người. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ dập lửa và đóng van chặn rò rỉ, cần được hợp nhất vào lực lượng cứu hộ. 3．1．4 Nhiệm vụ cứu hộ (1) Phân bổ lực lượng chiến đấu chính. Tùy vào tình hình cụ thể tại hiện trường, có thể thiết lập nhiều mặt công việc. Số lượng nhân lực được phân bổ cho mỗi khu vực thực hiện nhiệm vụ như sau: 1 nhóm tìm kiếm (đội đặc nhiệm); các phương tiện kỹ thuật bao gồm máy dò sinh tồn, chó dò tìm kiếm, v.v ； Một đội cứu hộ gồm (đội đặc nhiệm, quân đồn trú hoặc ** và nhân viên vận hành máy móc dọn dẹp của chính quyền địa phương), các trang thiết bị cần thiết bao gồm xe cứu hộ đa năng, máy xúc, xe nâng, cần cẩu, v.v ； Đội cứu thương: 1–2 đội. Các thiết bị cần thiết bao gồm 3–6 chiếc xe cứu thương y tế, cùng với các dụng cụ cấp cứu và cáng đỡ. (2) Quy trình thực hiện công tác cứu hộ. Thứ nhất là cứu những người bị mắc kẹt hoặc thiệt mạng ở nơi có thể nhìn thấy được. Các đội cứu hộ sử dụng nhiều phương tiện kỹ thuật khác nhau để nhanh chóng giải cứu những người bị thương hoặc tử vong, những người đang mắc kẹt trong các tòa nhà chưa sập hoặc trên bề mặt của các tòa nhà đã sập. Thứ hai là cứu những người bị mắc kẹt ở nơi khuất. Sử dụng máy quang học hồng ngoại, thiết bị phát hiện sự sống, v.v. để xác định vị trí của những người còn sống bị mắc kẹt trong bóng tối hoặc bị chôn vùi dưới đống đổ nát. Sử dụng các thiết bị như xe xúc, cần cẩu, máy đào, phương tiện kéo và phá dỡ, thiết bị nâng hạ, giá đỡ để giải cứu những người bị mắc kẹt ở nơi tối tăm. Nhân viên cứu hỏa chuyên nghiệp sử dụng máy móc chủ yếu để tìm kiếm và đào bới. Giải cứu con người ； Quân đội hoặc **những người chịu trách nhiệm đưa những người bị mắc kẹt lên xe cứu thương ； Đội cứu hộ y tế chịu trách nhiệm băng bó vết thương cho những người được cứu ra tại hiện trường và đưa họ đến bệnh viện để được điều trị khẩn cấp ； Toàn bộ chiến dịch cứu hộ cần được thực hiện dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia y tế và kỹ thuật xây dựng; tuyệt đối không được hành động một cách bốc đồng để tránh những thương vong không đáng có. Thứ ba là cứu những người thiệt mạng bị chôn vùi dưới đống đổ nát. Sử dụng chó dò tìm để xác định vị trí khoảng của những người mất tích; hoặc dựa vào thông tin từ những người biết rõ tình hình để xác định vị trí của họ. Sau đó, sử dụng các thiết bị cơ giới như xe nâng, cần cẩu, cùng các dụng cụ phá dỡ, nâng đỡ để giải cứu những người mất tích. Trong công tác cứu hộ, cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình đã định. Khi tiếp cận những người bị nạn, tuyệt đối không được đào bới hay dọn dẹp một cách vội vã; cần chú ý bảo vệ họ một cách cẩn thận. (3) Chú ý các vấn đề. Thứ nhất, khi có sự rò rỉ khí đốt hoặc khí độc tại hiện trường, cần phải đóng van và chặn nguồn rò rỉ trước. Chắc chắn ngăn chặn rò rỉ trước khi tiến hành cứu hộ ； Thứ hai, nếu xảy ra hỏa hoạn, trong lúc dập lửa, có thể sử dụng các thiết bị như xe cứu hộ để giải cứu những người bị mắc kẹt. Tại những tòa nhà nguy hiểm chưa sụp đổ, hoặc ở khu vực xung quanh chúng, các hoạt động cứu hộ cần phải được thực hiện với các biện pháp an toàn để bảo vệ mọi người. Nếu cần thiết, nên có người giám sát để theo dõi tình hình. Đồng thời, có thể mời các chuyên gia đến kiểm tra kỹ lưỡng các tòa nhà nguy hiểm này, nhằm đảm bảo an toàn trong quá trình cứu hộ ； Thứ ba, các nhiệm vụ cứu hộ trong loại tai nạn này có mức độ khó cao và thời gian thực hiện gấp rút; thường kéo dài trong thời gian lâu, khiến nhân viên cứu hộ phải tiêu hao nhiều sức lực. Nên sắp xếp người thay thế ； Thứ tư, trong các hoạt động cứu hộ ban đêm, người ta sử dụng xe chiếu sáng để lắp đặt các thiết bị chiếu sáng ở nhiều góc độ khác nhau. 3.2 Việc tổ chức chỉ huy cần có một ban chỉ huy trung ương, với các lãnh đạo đảng và chính quyền địa phương đóng vai trò là tổng chỉ huy. Thành viên bao gồm các lãnh đạo và chuyên gia từ các đơn vị như cảnh sát, cứu hỏa, quân đội hoặc **, y tế, v.v. Họ có nhiệm vụ huy động lực lượng cần thiết để thực hiện công tác cứu hộ, xác định kế hoạch cứu hộ, phối hợp các hoạt động trong quá trình cứu hộ, đồng thời đảm bảo nhu cầu ăn uống cho những người tham gia công tác cứu hộ. Bao gồm các tổ chức như chỉ huy trưởng công tác cứu hộ tại hiện trường, nhóm y tế cứu thương, nhóm hỗ trợ hậu cần, nhóm bảo vệ khu vực sự kiện, nhóm hỗ trợ liên lạc, v.v. (1) Bộ chỉ huy cứu hộ tại hiện trường. Người có chức vụ cao nhất từ lực lượng cứu hỏa có mặt tại hiện trường sẽ đảm nhiệm vai trò chỉ huy trưởng, chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch cứu hộ và chỉ huy các hoạt động dập lửa cũng như cứu hộ tại hiện trường. Tại hiện trường cứu hộ có thể thiết lập nhiều khu vực làm việc. Người được tổng chỉ huy chỉ định sẽ chịu trách nhiệm chỉ huy các hoạt động cứu hộ tại các khu vực tác chiến khác nhau. (2) Nhóm cứu hộ y tế. Người phụ trách bộ phận y tế có mặt tại hiện trường sẽ đảm nhiệm vai trò trưởng nhóm, chịu trách nhiệm về công tác cứu chữa y tế tại toàn bộ khu vực đó. Công tác cấp cứu y tế tại hiện trường cần phải phối hợp chặt chẽ với các đội cứu hộ, nhằm thực hiện một cách có tổ chức công tác cấp cứu và đưa những người bị nạn ra khỏi hiện trường một cách an toàn. (3) Nhóm hỗ trợ hậu cần. Do các lãnh đạo có liên quan và những người chịu trách nhiệm tại các đơn vị bị ảnh hưởng đảm nhiệm vai trò trưởng và phó trưởng nhóm, chịu trách nhiệm lo việc ăn uống cho những người tham gia công tác cứu hộ tại hiện trường. Quản lý các vật tư cứu trợ được huy động bởi Bộ chỉ huy phân phối tổng thể. (4) Nhóm bảo vệ tại hiện trường. Do lãnh đạo cảnh sát và **quân đội đảm nhiệm vai trò trưởng nhóm và phó trưởng nhóm, chịu trách nhiệm cụ thể về việc duy trì trật tự tại hiện trường, bảo vệ khu vực xung quanh và kiểm soát giao thông. (5) Nhóm hỗ trợ viễn thông. Người đứng đầu nhóm là cán bộ truyền thông chính thuộc lực lượng cứu hỏa tại hiện trường. Người này chịu trách nhiệm xây dựng các quy tắc liên lạc tại hiện trường, thiết lập kênh liên lạc giữa hiện trường với cơ quan công an địa phương, ủy ban đảng**, cũng như trung tâm chỉ huy của cơ quan công an cấp trên và lực lượng cứu hỏa. Nhờ đó, việc tổ chức và chỉ huy tại hiện trường có thể diễn ra một cách hiệu quả và được điều phối một cách tốt nhất. 4 Một số vấn đề cần lưu ý 4.1 Xây dựng cơ chế ứng phó khẩn cấp hiệu quả: Trên cơ sở từng thành phố, cơ quan quản lý an toàn lao động đóng vai trò chủ đạo trong việc xây dựng cơ chế ứng phó khẩn cấp, bao gồm sự tham gia của lực lượng công an, cứu hỏa, **, quân đội, cùng với các lực lượng khác như chính quyền địa phương và đội ngũ y tế. Xây dựng các quy định về việc sẵn sàng ứng phó, điều động lực lượng, hỗ trợ tài chính, v.v.; xác định các thông tin liên lạc và số điện thoại cần thiết; thiết lập hệ thống họp để thảo luận các vấn đề liên quan đến việc phối hợp hành động. Nhờ đó, có thể nhanh chóng điều động lực lượng vào thời điểm cần thiết, giúp họ đến hiện trường sự cố một cách nhanh chóng. 4.2 Tiến hành các buổi huấn luyện chuyên sâu: Lực lượng cứu hỏa, với vai trò là lực lượng chính trong công tác cứu hộ khẩn cấp, cần có kế hoạch huấn luyện hàng năm bao gồm các nội dung liên quan đến việc ứng phó với các thảm họa như động đất, sự sụp đổ của các tòa nhà lớn. Các buổi huấn luyện này nhằm nâng cao kỹ năng chuyên môn của lực lượng cứu hỏa trong công tác cứu hộ khẩn cấp. Đồng thời, trước thực trạng ngày càng có nhiều các vụ tai nạn nghiêm trọng xảy ra trong thời kỳ mới này, cần tiếp tục tăng cường việc xây dựng các thiết bị chuyên dụng dành cho lực lượng cứu hỏa. Cần mua sắm và bổ sung các thiết bị chuyên dụng một cách có kế hoạch, nhằm nâng cao khả năng ứng phó của thành phố trước các thảm họa nghiêm trọng. 4.2 Xây dựng kế hoạch ứng phó với các sự cố đổ sập của các tòa nhà lớn
Các cơ quan giám sát an toàn đô thị cần phối hợp với lực lượng cứu hỏa địa phương để xây dựng kế hoạch ứng phó với các sự cố đổ sập của các tòa nhà lớn. Cần tiến hành các cuộc diễn tập tổng hợp, đồng thời mời các chuyên gia trong và ngoài nước đến giảng dạy về các phương pháp ứng phó khẩn cấp. Như vậy, khả năng phối hợp giữa các bộ phận liên quan, các nhà lãnh đạo, nhân viên chỉ huy, nhân viên cứu hộ và các kỹ sư sẽ được nâng cao, từ đó giúp việc ứng phó với các sự cố diễn ra một cách nhanh chóng và hiệu quả. Tài liệu trong bài viết này là “Khoa học và Công nghệ PCCC”, được biên tập lại bởi Trang web Thiết bị Cứu hộ Trung Quốc.