مشکل کاهش فشار در کارخانه گرانولاسیون
Thread Content
آخرین بار، این پست توسط stysqxyx در تاریخ ۳۰-۵-۲۰۱۶ ساعت ۱۴:۱۸ ویرایش شد. در فرآیند پلیمریزاسیون اولفینهای تکحلقهای در SH3074-93 (پلیاتیلن، پلیپروپیلن، پلیاستایرن، پلیکلرید وینیل)، بخش «۵.۱۳.۶» میگوید که ساختمانهای مربوط به فرآیند پلیمریزاسیون باید دارای سطح کافی برای تخلیه فشار باشند؛ همچنین باید دارای سیستمهای هشدار خودکار در صورت وقوع آتشسوزی و سیستمهای آتشنشانی با آب باشند. در محل افزودن افزودنیها، باید تجهیزات تخلیه هوای محلی نصب شود. ” لطفاً توضیح دهید چرا در این کارخانه گرانولاسیون، تجهیزات تخلیه فشار لازم است؟ مواد دسته الف و ب وجود ندارند؟
شاید به این دلیل باشد که این نوع مواد در معرض خطر انفجار گرد و غبار قرار دارند.
غبار پلیاتیلن جزو غبارهای منفجره محسوب میشود: مبنا: دستورالعملهای ایمنی در برابر انفجار غبار (GB15577-2007) ۱. حوزه کاربرد: این استاندارد، الزامات ایمنی برای مکانهایی با خطر انفجار غبار را تعیین میکند. این استاندارد بر طراحی مهندسی، مدیریت تولید، و همچنین نگهداری و حملونقل محصولات پودری در مکانهای پرخطر از نظر انفجار گرد و غبار اعمال میشود. این استاندارد در محیطهای معادن حاوی مواد منفجره و آتشزا و گرد و غبارهای آتشین قابل استفاده نیست. ۲. اسناد مرجع استانداردی: مفاد مندرج در اسناد زیر، از طریق استناد به این استاندارد، به مفاد این استاندارد تبدیل میشوند. تمامی اسناد مرجع که تاریخ مشخصی دارند، شامل تمامی ویرایشهای بعدی آنها، اعم از اصلاحیهها یا نسخههای بهروزرسانیشده، در این استاندارد قابل استفاده نیستند؛ با این حال، از طرفینی که قصد دارند بر اساس این استاندارد توافق کنند، خواسته میشود بررسی کنند که آیا میتوانند از جدیدترین نسخههای این اسناد استفاده کنند یا خیر. برای اسناد مرجع که تاریخ مشخصی ندارند، جدیدترین نسخه آنها در این استاندارد معتبر است. GB/T11651 قوانین انتخاب تجهیزات حفاظت فردی
GB12476.1 تجهیزات الکتریکی مورد استفاده در محیطهای پر از گرد و غبار قابل اشتعال، بخش اول: تجهیزات الکتریکی با محافظت از طریق پوسته و کنترل دمای سطح؛ بخش ۱: الزامات فنی تجهیزات الکتریکی
IDT IEC 61241-11999
GB/T15605 راهنمای کاهش فشار در مواقع انفجار گرد و غبار
NEQ NFPA 68 GB/T17919 راهنمای ضدانفجار برای دستگاههای جمعآوری گرد و غبار در محیطهای پرخطر انفجار
GB/T18154 الزامات فنی ایمنی دستگاههای کنترل انفجار
GB50057 استانداردهای طراحی سیستمهای محافظت در برابر صاعقه در ساختمانها
GB50058 استانداردهای طراحی تجهیزات الکتریکی در محیطهای پرخطر انفجار و آتشسوزی
GBJ16 استانداردهای طراحی ساختمانها از نظر مقاومت در برابر آتش
۳ اصطلاحات و تعاریف
اصطلاحات و تعاریف زیر در این استاندارد مورد استفاده قرار میگیرند. ۳.۱ گرد و غبار قابل اشتعال: گرد و غباری که در شرایط خاص میتواند واکنش اکسیداسیون شدیدی با اکسیدکنندههای گازی، عمدتاً هوا، داشته باشد. ۳.۲ مناطق پرخطر انفجار گرد و غبار: مناطقی که در معرض خطرات انفجار گرد و غبار قرار دارند؛ یعنی مکانهایی که در آنها گرد و غبار قابل اشتعال و اکسیدکنندههای گازی، عمدتاً هوا، وجود دارد. ۳.۳ اینرتسازی: فناوری پر کردن مکانهایی که در معرض خطر انفجار گرد و غبار هستند، با مقدار کافی مواد بیاثر، تا مخلوط گرد و غبار دیگر قابلیت انفجار نداشته باشد. ۳.۴ سرکوب انفجار: فناوری کنترل انفجار که در هنگام وقوع انفجار، از طریق اثرات فیزیکوشیمیایی شعلهها را خاموش کرده و مانع از مشارکت گرد و غبارهایی که هنوز منفجر نشدهاند، در انفجار میشود. ۳.۵ مهار انفجار: فناوری کنترل انفجار که در مسیرهای حاوی گرد و غبار قابل اشتعال، از دستگاههایی برای جلوگیری از عبور شعله و همچنین مهار و خنثی کردن امواج استفاده میکند تا انفجار را در یک محدوده مشخص مهار نماید. ۳.۶ تخلیه در اثر انفجار گرد و غبار: فناوری کنترل انفجار که در آن، هنگام رخ دادن انفجار در یک محفظه حاوی گرد و غبار و عمدتاً هوا، پیش از رسیدن فشار ناشی از انفجار به حد استحکام محفظه، محصولات احتراقی با دما و فشار بالا و موادی که هنوز سوخته نشدهاند، از طریق نقاط ضعیف محفظه به سمتی که خطری ندارد، تخلیه میشوند تا محفظه از تخریب در امان بماند. ۳.۷ انفجار متوالی: انفجارهای پیاپی که زمانی رخ میدهد که هنگام انفجار گرد و غبار، موج انفجاری ناشی از انفجار اولیه، گرد و غبار را دوباره به هوا بلند کرده و ابری از گرد و غبار تشکیل میدهد؛ سپس شعلههای ناشی از انفجار، این ابر گرد و غبار را میسوزانند. ۴ مقررات کلی ۴.۱ پروژههای ساخت، بازسازی و گسترش واحدهای صنعتی که در معرض خطر انفجار گرد و غبار هستند، باید مطابق با الزامات این استاندارد باشند. شرکتهای موجود که مطابق با الزامات این استاندارد نیستند، باید برنامهای برای اقدامات فنی ایمنی تدوین کنند. ۴.۲ شرکتها باید مشخص کنند که آیا در محلهای خود معرض خطر انفجار گرد و غبار هستند یا خیر، و اقدامات لازم برای پیشگیری و کنترل مؤثر انفجار گرد و غبار را اتخاذ کنند. ۴.۳ شرکتها باید بر اساس این استاندارد و با توجه به ویژگیهای محیطهای خطرناک ناشی از انفجار گرد و غبار در آنها، دستورالعملهای اجرایی مربوط به پیشگیری از انفجار گرد و غبار و فرمهای بررسی ایمنی را تدوین کرده و با استفاده از این فرمها، بررسیهای لازم برای جلوگیری از انفجار گرد و غبار را به دقت انجام دهند. شرکت باید حداقل یک بار در فصل، کارخانه یا بخشهای تولیدی را بررسی کند و حداقل یک بار در ماه نیز آنها را بررسی نماید. ۴.۴ شرکتها باید به طور جدی در زمینه ایمنی کار و آموزشهای مربوط به پیشگیری از انفجار گرد و غبار تلاش کنند؛ همچنین باید دانش لازم درباره پیشگیری از انفجار گرد و غبار و مقررات ایمنی را به کارکنان منتقل کنند تا آنها از میزان خطر ناشی از انفجار گرد و غبار در محیط کار و اقدامات لازم برای پیشگیری از آن آگاه شوند. کارکنانی که در مشاغل پرخطر فعالیت میکنند، باید تحت آموزشهای تخصصی در زمینه فنون ایمنی قرار گیرند و پس از قبولی در آزمونها، میتوانند وارد محل کار شوند. ۴.۵ در مکانهای پرخطر انفجار گرد و غبار، باید هرگونه شعله غیرتولیدی حذف شود. ۴.۶ تجهیزات و امکانات مربوط به ایمنی، تهویه و حذف گرد و غبار، پیشگیری از انفجار گرد و غبار و کنترل انفجار گرد و غبار، بدون تأیید مقامات مسئول ایمنی، نباید تعویض یا متوقف شوند. ۵ ساختار و طرح بناها ۵.۱ تجهیزات فرآیندی که در معرض خطر انفجار گرد و غبار هستند یا بناهایی که حاوی گرد و غبار قابل اشتعال هستند، باید از سایر بناها جدا شوند؛ فاصله ضدآتشسوزی آنها باید مطابق با مقررات مربوطه در GBJ16 باشد. ۵.۲ ساختمانها بهتر است تکطبقه باشند و سقف آنها باید از ساختارهای سبک تشکیل شده باشد. ۵.۳ الزامات ساختاری ساختمانهای چندطبقه به شرح زیر است:
۵.۳.۱ برای ساختمانهای چندطبقه، استفاده از ساختار فریمی توصیه میشود.
۵.۳.۲ در ساختمانهایی که نمیتوان از ساختار فریمی استفاده کرد، باید در دیوارها دریچههای مناسب برای تخلیه انرژی انفجاری تعبیه شود.
۵.۳.۳ اگر از پنجرهها یا سایر دریچهها به عنوان دریچههای تخلیه انرژی انفجاری استفاده شود، باید محاسبات لازم انجام شده و اطمینان حاصل گردد که در هنگام انفجار، این دریچهها بتوانند به خوبی انرژی انفجاری را تخلیه کنند. ۵.۴ تجهیزات فرآیندی که در معرض خطر انفجار هستند، باید در فضاهای باز خارج از ساختمان قرار گیرند؛ در حالی که تجهیزات فرآیندی که در داخل ساختمان و در معرض خطر انفجار گرد و غبار هستند، باید در ارتفاعات بالاتری درون ساختمان و نزدیک به دیوارههای خارجی قرار گیرند. ۵.۵ تیرها، پایهها، دیوارها و تجهیزات باید دارای ساختار سطحی مناسب برای تمیزکاری باشند. ۵.۶ الزامات مربوط به مسیرهای تخلیه به شرح زیر است: ۵.۶.۱ منطقه کاری باید دارای مسیرهای تخلیه باشد. تعداد و موقعیت مسیرهای تخلیه باید مطابق با مقررات مربوطه در GBJ16 باشد.
۵.۶.۲ در مسیرهای تخلیه، باید علائم راهنمای واضح و نورپردازی اضطراری وجود داشته باشد. ۵.۷ تجهیزات فرآیندی که در معرض خطر انفجار هستند، باید در فضاهای باز خارج از ساختمانها قرار گیرند. ۶ جلوگیری از اشتعال ابرهای گرد و غبار و لایههای گرد و غبار
۶.۱ جلوگیری از خودافزایش حرارت گرد و غبارها
۶.۱.۱ گرد و غبارهایی که میتوانند به طور خودبهخود دچار اشتعال شوند، باید قبل از نگهداری، به دمای مناسب برای نگهداری سرد شوند.
۶.۱.۲ هنگام نگهداری مقادیر زیادی از گرد و غبارهایی که میتوانند به طور خودبهخود دچار اشتعال شوند، باید دمای گرد و غبار به طور مداوم رصد شود؛ در صورت افزایش دما یا تشکیل گازها، باید اقداماتی برای سرد کردن گرد و غبار انجام شود.
۶.۱.۳ سیستم تخلیه باید دارای اقداماتی برای جلوگیری از تجمع گرد و غبار باشد. ۶.۲ جلوگیری از اشتعال توسط آتش آشکار و سطوح داغ
۶.۲.۱ هنگام انجام کارهای مربوط به آتش آشکار در مکانهای پرخطر انفجار گرد و غبار، باید به مقررات زیر عمل شود:
– دریافت مجوز از مسئول ایمنی و داشتن گواهی انجام کارهای مربوط به آتش.
– قبل از شروع کارهای مربوط به آتش، گرد و غبارهای قابل اشتعال موجود در محل کار باید حذف شده و تجهیزات کافی برای خاموش کردن آتش فراهم گردد.
– بخشی که کارهای مربوط به آتش در آن انجام میشود، باید از سایر بخشها جدا شود.
– در طول انجام کارهای مربوط به آتش و همچنین در دوره خنکسازی پس از اتمام کار، نباید گرد و غباری وارد محل کار شود. ۶.۲.۲ دمای سطح تجهیزات یا دستگاههایی که مستقیماً با گرد و غبار در تماس هستند، مانند منابع نوری و منابع گرمایشی، باید پایینتر از دمای حداقل اشتعال مربوط به آن گرد و غبار باشد.
۶.۲.۳ در مکانهایی که گرد و غبار قابل اشتعال وجود دارد، سیستمهای انتقال حرکت تجهیزات و دستگاهها باید مطابق با مقررات زیر باشند:
– لولههای محوری تجهیزات باید دارای سیستم ضد گرد و غبار باشند؛ در صورت امکان، باید حسگرهایی برای نظارت مداوم بر دمای لولههای محوری نصب شود.
– استفاده از سیستم انتقال حرکت با کمربند مناسب نیست؛ در صورت استفاده از این سیستم، باید حسگرهایی برای تشخیص تفاوت سرعت و دستگاههای حفاظتی خودکار علیه لغزش نصب شود تا در صورت بروز لغزش، دستگاه به طور خودکار خاموش شود. ۶.۳ جلوگیری از قوس الکتریکی و جرقههای الکتریکی
۶.۳.۱ در مکانهای پرخطر انفجار گرد و غبار، باید مطابق با مقررات مربوطه در استاندارد GB50057، اقدامات لازم برای جلوگیری از صاعقه گرفته شود.
۶.۳.۲ هنگام وجود خطر الکتریسیته ساکن، باید به مقررات زیر عمل کرد:
۶.۳.۲.۱ تمام تجهیزات فلزی، پوشش دستگاهها، لولههای فلزی، تکیهگاهها، اجزا و قطعات مختلف، معمولاً باید به صورت مستقیم به زمین متصل شوند تا الکتریسیته ساکن از بین برود؛ در صورتی که اتصال مستقیم ممکن نباشد یا فرآیند تولید اجازه آن را ندهد، میتوان از مواد یا قطعاتی که الکتریسیته ساکن را منتقل میکنند، برای اتصال غیرمستقیم استفاده کرد.
۶.۳.۲.۲ وسایلی که برای نگهداری گرد و غبارهای الکتریسیتهزا استفاده میشوند، و لولههایی که برای انتقال گرد و غبار به کار میروند، باید از جنس فلز یا مواد ضدالکتریسیته ساخته شوند.
۶.۳.۲.۳ تمام نقاط اتصال لولههای فلزی، مانند فلنجها، باید به یکدیگر متصل شوند.
۶.۳.۲.۴ کارکنان باید اقدامات لازم برای جلوگیری از الکتریسیته ساکن را انجام دهند.
۶.۳.۲.۵ نباید از روش تماس رساناهای فلزی یا توریهایی که به طور مستقیم به زمین متصل هستند، برای از بین بردن الکتریسیته ساکن در ارتباط با گرد و غبارهایی که با سرعت زیاد در حال حرکت هستند، استفاده کرد.
۶.۳.۳ تجهیزات الکتریکی مورد استفاده در مکانهای پرخطر انفجار گرد و غبار، باید مطابق با مقررات مربوطه در استاندارد GB12476.1 باشند.
۶.۳.۴ طراحی سیستمهای برقی در مکانهای پرخطر انفجار گرد و غبار، باید مطابق با مقررات مربوطه در استاندارد GB50058 انجام شود. ۶.۴ جلوگیری از ایجاد جرقه در اثر اصطکاک و برخورد
۶.۴.۱ هنگامی که ابر ذرات پودری میتواند توسط جرقههای ناشی از برخورد آتش بگیرد، باید اقداماتی برای جلوگیری از برخورد انجام شود؛ همچنین هنگام تعمیرات، باید از ابزارهای ضدانفجار استفاده کرد.
۶.۴.۲ در نقاط ورود مواد به فرآیند تولید، باید از آهنرباها، دستگاههای جداسازی پنوماتیکی یا الکهایی استفاده شود تا مواد ناخالص موجود در مواد ورودی از برخورد با تجهیزات جلوگیری شود.
۶.۴.۳ باید اقدامات مؤثری برای جلوگیری از ایجاد جرقه در اثر اصطکاک پودرهای فلزی مانند آلومینیوم، منیزیم، تیتانیوم و زیرکونیوم یا پودرهای حاوی این فلزات با فولاد ضدزنگ انجام شود.
۶.۴.۴ هیچ اقدامات حفاظتی معادلی برای جلوگیری از خطرات ناشی از استفاده از آتش وجود ندارد. نباید از سنگهای چرخان و دیسکهای برشی چرخان برای سنگزنی و برش استفاده کرد. ۶.۵ بیحرکتسازی: هنگامی که پس از اتخاذ تدابیر فوق در تجهیزات فرآوری یا تولید پودرهای قابل اشتعال، همچنان نمیتوان از ایمنی اطمینان حاصل کرد، باید از فناوری بیحرکتسازی استفاده شود. ۶.۶ تهویه و حذف گرد و غبار
۶.۶.۱ بهتر است سیستمهای مجزا برای حذف گرد و غبار، بر اساس فرآیندهای تولید، تعبیه شوند.
۶.۶.۲ در تمام نقاطی که گرد و غبار تولید میشود، باید کلاهکهای جمعآوری گرد و غبار نصب شوند.
۶.۶.۳ نباید گرد و غبار در لولههای هوا تهنشین شود.
۶.۶.۴ نصب، استفاده و نگهداری دستگاههای حذف گرد و غبار باید مطابق با مقررات مربوطه در استاندارد GB/T17919 انجام شود. ۷ کاهش خسارات ناشی از انفجار اولیه ۷.۱ تقسیمبندی و جداسازی ۷.۱.۱ اتصال تجهیزات فرآیندی باید به گونهای باشد که بتوان تجهیزات را بدون استفاده از آتش، به راحتی از یکدیگر جدا و منتقل کرد. ۷.۱.۲ هنگام طراحی تجهیزات فرآیندی، باید به جداسازیهایی که از نظر فنی قابل اجرا هستند، توجه کرد. ۷.۲ توقف ایمن در هنگام انفجار: باید تعدادی جعبه کنترل منبع تغذیه که قابلیت اتصال متقابل داشته باشند، بسته به وسعت کارخانه نصب شوند؛ تا در شرایط اضطراری بتوان به موقع منبع تغذیه تمام موتورها را قطع کرد. ۷.۳ مهار انفجار ۷.۳.۱ برای حفاظت، استفاده از دستگاههای مهارکننده انفجار توصیه میشود. ۷.۳.۲ در صورت استفاده از دستگاههای مهارکننده انفجار با سیستم نظارتی، باید مطابق با استانداردهای GB/T18154 باشند. ۷.۴ مهار فشار انفجاری: هنگام تولید و پردازش پودرهایی که میتوانند باعث انفجار شوند، در صورت عدم وجود دستگاههای مهارکننده انفجار و تدابیری برای تخلیه فشار، تمام تجهیزات فرآیندی باید بتوانند فشار بیش از حد ناشی از انفجار درونی را تحمل کنند. همچنین، بخشهای اتصال بین تجهیزات مختلف مانند لولهها و فلنجها نیز باید دارای استحکامی مشابه خود تجهیزات باشند. در بخشهای اتصال بین تجهیزات با استحکام بالا و تجهیزات با استحکام پایین، باید دستگاههای مهارکننده انفجار نصب شوند. ۷.۵ تخلیه فشار در هنگام انفجار ۷.۵.۱ زمانی که استحکام تجهیزات فرآیندی برای تحمل فشار بیش از حد ناشی از انفجار گرد و غبار در شرایط واقعی کاری کافی نباشد، باید دریچههای تخلیه فشار در نظر گرفته شوند. اندازه دریچه تخلیه فشار باید مطابق با استاندارد GB/T15605-7.5.2 باشد؛ استانداردهای طراحی توصیهشده برای تجهیزات فرآوری که دارای لولههای درونی هستند، باید قادر به تحمل حداقل فشار اضافی درونی معادل ۰.۱ مگاپاسکال باشند. ۸ پیشگیری از انفجار دوم ۸.۱ اتصالات تجهیزات فرآیندی، درهای بازرسی، محافظها و درپوشهای منافذ تخلیه فشار باید بهخوبی بسته شوند. ۸.۲ الزامات تمیزکاری در مکانهای ویژه
۸.۲.۱ در مکانهای ویژهای که نمیتوان از نشت گرد و غبار جلوگیری کرد، مانند نقاط ورود و خروج مواد پودری به تجهیزات فرآوری، باید اقدامات مؤثری برای جلوگیری از گرد و غبار انجام شود.
۸.۲.۲ در مکانهایی که مواد پودری به صورت دستی بارگیری میشوند، باید اقدامات مؤثری برای جلوگیری از گرد و غبار انجام گیرد.
۸.۲.۳ در مکانهایی که مواد پودری بستهبندی میشوند، باید به طور منظم گرد و غبار آنجا تمیز شود. ۸.۳ تمیزکاری ۸.۳.۱ تمام اتاقهای تولید و انبارهایی که ممکن است در آنها گرد و غبار تجمع کند، باید به موقع تمیز شوند. ۸.۳.۲ نباید از هوای فشرده برای تمیز کردن استفاده کرد. ۸.۴ خاموشکردن آتش ۸.۴.۱ باید مواد خاموشکننده را بر اساس ویژگیهای فیزیکوشیمیایی گرد و غبار به درستی انتخاب کرد. ۸.۴.۲ هنگام خاموشکردن آتش، باید از بلند شدن گرد و غبار و تشکیل ابر گرد و غبار جلوگیری کرد. ۸.۴.۳ اگر تماس ماده در حال سوختن با آب منجر به تولید گازهای منفجره شود، نباید از آب برای خاموش کردن آتش استفاده کرد. ۹ محافظت فردی و نجات ۹.۱ محافظت فردی ۹.۱.۱ کارکنان باید مطابق با مقررات مربوطه در استاندارد GB11651، از تجهیزات حفاظت فردی استفاده کنند. ۹.۱.۲ در مکانهایی که از گازهای خنثی یا گازهای سمی استفاده میشود، باید تجهیزات حفاظت تنفسی مناسبی برای تأمین ایمنی کارکنان فراهم شود. ۹.۱.۳ کارکنان نباید در محل کار، لباسهای ساخته شده از الیاف مصنوعی بپوشند. ۹.۲ نجات ۹.۲.۱ شرکتها باید برنامههای اضطراری برای مقابله با انفجار گرد و غبار تهیه کرده و آنها را نزد مراجع مربوطه ثبت کنند. ۹.۲.۲ باید تمام کارکنان را در تمرینات مربوط به خاموش کردن آتش و اقدامات اضطراری مشارکت داد.
GB12476.1 تجهیزات الکتریکی مورد استفاده در محیطهای پر از گرد و غبار قابل اشتعال، بخش اول: تجهیزات الکتریکی با محافظت از طریق پوسته و کنترل دمای سطح؛ بخش ۱: الزامات فنی تجهیزات الکتریکی
IDT IEC 61241-11999
GB/T15605 راهنمای کاهش فشار در مواقع انفجار گرد و غبار
NEQ NFPA 68 GB/T17919 راهنمای ضدانفجار برای دستگاههای جمعآوری گرد و غبار در محیطهای پرخطر انفجار
GB/T18154 الزامات فنی ایمنی دستگاههای کنترل انفجار
GB50057 استانداردهای طراحی سیستمهای محافظت در برابر صاعقه در ساختمانها
GB50058 استانداردهای طراحی تجهیزات الکتریکی در محیطهای پرخطر انفجار و آتشسوزی
GBJ16 استانداردهای طراحی ساختمانها از نظر مقاومت در برابر آتش
۳ اصطلاحات و تعاریف
اصطلاحات و تعاریف زیر در این استاندارد مورد استفاده قرار میگیرند. ۳.۱ گرد و غبار قابل اشتعال: گرد و غباری که در شرایط خاص میتواند واکنش اکسیداسیون شدیدی با اکسیدکنندههای گازی، عمدتاً هوا، داشته باشد. ۳.۲ مناطق پرخطر انفجار گرد و غبار: مناطقی که در معرض خطرات انفجار گرد و غبار قرار دارند؛ یعنی مکانهایی که در آنها گرد و غبار قابل اشتعال و اکسیدکنندههای گازی، عمدتاً هوا، وجود دارد. ۳.۳ اینرتسازی: فناوری پر کردن مکانهایی که در معرض خطر انفجار گرد و غبار هستند، با مقدار کافی مواد بیاثر، تا مخلوط گرد و غبار دیگر قابلیت انفجار نداشته باشد. ۳.۴ سرکوب انفجار: فناوری کنترل انفجار که در هنگام وقوع انفجار، از طریق اثرات فیزیکوشیمیایی شعلهها را خاموش کرده و مانع از مشارکت گرد و غبارهایی که هنوز منفجر نشدهاند، در انفجار میشود. ۳.۵ مهار انفجار: فناوری کنترل انفجار که در مسیرهای حاوی گرد و غبار قابل اشتعال، از دستگاههایی برای جلوگیری از عبور شعله و همچنین مهار و خنثی کردن امواج استفاده میکند تا انفجار را در یک محدوده مشخص مهار نماید. ۳.۶ تخلیه در اثر انفجار گرد و غبار: فناوری کنترل انفجار که در آن، هنگام رخ دادن انفجار در یک محفظه حاوی گرد و غبار و عمدتاً هوا، پیش از رسیدن فشار ناشی از انفجار به حد استحکام محفظه، محصولات احتراقی با دما و فشار بالا و موادی که هنوز سوخته نشدهاند، از طریق نقاط ضعیف محفظه به سمتی که خطری ندارد، تخلیه میشوند تا محفظه از تخریب در امان بماند. ۳.۷ انفجار متوالی: انفجارهای پیاپی که زمانی رخ میدهد که هنگام انفجار گرد و غبار، موج انفجاری ناشی از انفجار اولیه، گرد و غبار را دوباره به هوا بلند کرده و ابری از گرد و غبار تشکیل میدهد؛ سپس شعلههای ناشی از انفجار، این ابر گرد و غبار را میسوزانند. ۴ مقررات کلی ۴.۱ پروژههای ساخت، بازسازی و گسترش واحدهای صنعتی که در معرض خطر انفجار گرد و غبار هستند، باید مطابق با الزامات این استاندارد باشند. شرکتهای موجود که مطابق با الزامات این استاندارد نیستند، باید برنامهای برای اقدامات فنی ایمنی تدوین کنند. ۴.۲ شرکتها باید مشخص کنند که آیا در محلهای خود معرض خطر انفجار گرد و غبار هستند یا خیر، و اقدامات لازم برای پیشگیری و کنترل مؤثر انفجار گرد و غبار را اتخاذ کنند. ۴.۳ شرکتها باید بر اساس این استاندارد و با توجه به ویژگیهای محیطهای خطرناک ناشی از انفجار گرد و غبار در آنها، دستورالعملهای اجرایی مربوط به پیشگیری از انفجار گرد و غبار و فرمهای بررسی ایمنی را تدوین کرده و با استفاده از این فرمها، بررسیهای لازم برای جلوگیری از انفجار گرد و غبار را به دقت انجام دهند. شرکت باید حداقل یک بار در فصل، کارخانه یا بخشهای تولیدی را بررسی کند و حداقل یک بار در ماه نیز آنها را بررسی نماید. ۴.۴ شرکتها باید به طور جدی در زمینه ایمنی کار و آموزشهای مربوط به پیشگیری از انفجار گرد و غبار تلاش کنند؛ همچنین باید دانش لازم درباره پیشگیری از انفجار گرد و غبار و مقررات ایمنی را به کارکنان منتقل کنند تا آنها از میزان خطر ناشی از انفجار گرد و غبار در محیط کار و اقدامات لازم برای پیشگیری از آن آگاه شوند. کارکنانی که در مشاغل پرخطر فعالیت میکنند، باید تحت آموزشهای تخصصی در زمینه فنون ایمنی قرار گیرند و پس از قبولی در آزمونها، میتوانند وارد محل کار شوند. ۴.۵ در مکانهای پرخطر انفجار گرد و غبار، باید هرگونه شعله غیرتولیدی حذف شود. ۴.۶ تجهیزات و امکانات مربوط به ایمنی، تهویه و حذف گرد و غبار، پیشگیری از انفجار گرد و غبار و کنترل انفجار گرد و غبار، بدون تأیید مقامات مسئول ایمنی، نباید تعویض یا متوقف شوند. ۵ ساختار و طرح بناها ۵.۱ تجهیزات فرآیندی که در معرض خطر انفجار گرد و غبار هستند یا بناهایی که حاوی گرد و غبار قابل اشتعال هستند، باید از سایر بناها جدا شوند؛ فاصله ضدآتشسوزی آنها باید مطابق با مقررات مربوطه در GBJ16 باشد. ۵.۲ ساختمانها بهتر است تکطبقه باشند و سقف آنها باید از ساختارهای سبک تشکیل شده باشد. ۵.۳ الزامات ساختاری ساختمانهای چندطبقه به شرح زیر است:
۵.۳.۱ برای ساختمانهای چندطبقه، استفاده از ساختار فریمی توصیه میشود.
۵.۳.۲ در ساختمانهایی که نمیتوان از ساختار فریمی استفاده کرد، باید در دیوارها دریچههای مناسب برای تخلیه انرژی انفجاری تعبیه شود.
۵.۳.۳ اگر از پنجرهها یا سایر دریچهها به عنوان دریچههای تخلیه انرژی انفجاری استفاده شود، باید محاسبات لازم انجام شده و اطمینان حاصل گردد که در هنگام انفجار، این دریچهها بتوانند به خوبی انرژی انفجاری را تخلیه کنند. ۵.۴ تجهیزات فرآیندی که در معرض خطر انفجار هستند، باید در فضاهای باز خارج از ساختمان قرار گیرند؛ در حالی که تجهیزات فرآیندی که در داخل ساختمان و در معرض خطر انفجار گرد و غبار هستند، باید در ارتفاعات بالاتری درون ساختمان و نزدیک به دیوارههای خارجی قرار گیرند. ۵.۵ تیرها، پایهها، دیوارها و تجهیزات باید دارای ساختار سطحی مناسب برای تمیزکاری باشند. ۵.۶ الزامات مربوط به مسیرهای تخلیه به شرح زیر است: ۵.۶.۱ منطقه کاری باید دارای مسیرهای تخلیه باشد. تعداد و موقعیت مسیرهای تخلیه باید مطابق با مقررات مربوطه در GBJ16 باشد.
۵.۶.۲ در مسیرهای تخلیه، باید علائم راهنمای واضح و نورپردازی اضطراری وجود داشته باشد. ۵.۷ تجهیزات فرآیندی که در معرض خطر انفجار هستند، باید در فضاهای باز خارج از ساختمانها قرار گیرند. ۶ جلوگیری از اشتعال ابرهای گرد و غبار و لایههای گرد و غبار
۶.۱ جلوگیری از خودافزایش حرارت گرد و غبارها
۶.۱.۱ گرد و غبارهایی که میتوانند به طور خودبهخود دچار اشتعال شوند، باید قبل از نگهداری، به دمای مناسب برای نگهداری سرد شوند.
۶.۱.۲ هنگام نگهداری مقادیر زیادی از گرد و غبارهایی که میتوانند به طور خودبهخود دچار اشتعال شوند، باید دمای گرد و غبار به طور مداوم رصد شود؛ در صورت افزایش دما یا تشکیل گازها، باید اقداماتی برای سرد کردن گرد و غبار انجام شود.
۶.۱.۳ سیستم تخلیه باید دارای اقداماتی برای جلوگیری از تجمع گرد و غبار باشد. ۶.۲ جلوگیری از اشتعال توسط آتش آشکار و سطوح داغ
۶.۲.۱ هنگام انجام کارهای مربوط به آتش آشکار در مکانهای پرخطر انفجار گرد و غبار، باید به مقررات زیر عمل شود:
– دریافت مجوز از مسئول ایمنی و داشتن گواهی انجام کارهای مربوط به آتش.
– قبل از شروع کارهای مربوط به آتش، گرد و غبارهای قابل اشتعال موجود در محل کار باید حذف شده و تجهیزات کافی برای خاموش کردن آتش فراهم گردد.
– بخشی که کارهای مربوط به آتش در آن انجام میشود، باید از سایر بخشها جدا شود.
– در طول انجام کارهای مربوط به آتش و همچنین در دوره خنکسازی پس از اتمام کار، نباید گرد و غباری وارد محل کار شود. ۶.۲.۲ دمای سطح تجهیزات یا دستگاههایی که مستقیماً با گرد و غبار در تماس هستند، مانند منابع نوری و منابع گرمایشی، باید پایینتر از دمای حداقل اشتعال مربوط به آن گرد و غبار باشد.
۶.۲.۳ در مکانهایی که گرد و غبار قابل اشتعال وجود دارد، سیستمهای انتقال حرکت تجهیزات و دستگاهها باید مطابق با مقررات زیر باشند:
– لولههای محوری تجهیزات باید دارای سیستم ضد گرد و غبار باشند؛ در صورت امکان، باید حسگرهایی برای نظارت مداوم بر دمای لولههای محوری نصب شود.
– استفاده از سیستم انتقال حرکت با کمربند مناسب نیست؛ در صورت استفاده از این سیستم، باید حسگرهایی برای تشخیص تفاوت سرعت و دستگاههای حفاظتی خودکار علیه لغزش نصب شود تا در صورت بروز لغزش، دستگاه به طور خودکار خاموش شود. ۶.۳ جلوگیری از قوس الکتریکی و جرقههای الکتریکی
۶.۳.۱ در مکانهای پرخطر انفجار گرد و غبار، باید مطابق با مقررات مربوطه در استاندارد GB50057، اقدامات لازم برای جلوگیری از صاعقه گرفته شود.
۶.۳.۲ هنگام وجود خطر الکتریسیته ساکن، باید به مقررات زیر عمل کرد:
۶.۳.۲.۱ تمام تجهیزات فلزی، پوشش دستگاهها، لولههای فلزی، تکیهگاهها، اجزا و قطعات مختلف، معمولاً باید به صورت مستقیم به زمین متصل شوند تا الکتریسیته ساکن از بین برود؛ در صورتی که اتصال مستقیم ممکن نباشد یا فرآیند تولید اجازه آن را ندهد، میتوان از مواد یا قطعاتی که الکتریسیته ساکن را منتقل میکنند، برای اتصال غیرمستقیم استفاده کرد.
۶.۳.۲.۲ وسایلی که برای نگهداری گرد و غبارهای الکتریسیتهزا استفاده میشوند، و لولههایی که برای انتقال گرد و غبار به کار میروند، باید از جنس فلز یا مواد ضدالکتریسیته ساخته شوند.
۶.۳.۲.۳ تمام نقاط اتصال لولههای فلزی، مانند فلنجها، باید به یکدیگر متصل شوند.
۶.۳.۲.۴ کارکنان باید اقدامات لازم برای جلوگیری از الکتریسیته ساکن را انجام دهند.
۶.۳.۲.۵ نباید از روش تماس رساناهای فلزی یا توریهایی که به طور مستقیم به زمین متصل هستند، برای از بین بردن الکتریسیته ساکن در ارتباط با گرد و غبارهایی که با سرعت زیاد در حال حرکت هستند، استفاده کرد.
۶.۳.۳ تجهیزات الکتریکی مورد استفاده در مکانهای پرخطر انفجار گرد و غبار، باید مطابق با مقررات مربوطه در استاندارد GB12476.1 باشند.
۶.۳.۴ طراحی سیستمهای برقی در مکانهای پرخطر انفجار گرد و غبار، باید مطابق با مقررات مربوطه در استاندارد GB50058 انجام شود. ۶.۴ جلوگیری از ایجاد جرقه در اثر اصطکاک و برخورد
۶.۴.۱ هنگامی که ابر ذرات پودری میتواند توسط جرقههای ناشی از برخورد آتش بگیرد، باید اقداماتی برای جلوگیری از برخورد انجام شود؛ همچنین هنگام تعمیرات، باید از ابزارهای ضدانفجار استفاده کرد.
۶.۴.۲ در نقاط ورود مواد به فرآیند تولید، باید از آهنرباها، دستگاههای جداسازی پنوماتیکی یا الکهایی استفاده شود تا مواد ناخالص موجود در مواد ورودی از برخورد با تجهیزات جلوگیری شود.
۶.۴.۳ باید اقدامات مؤثری برای جلوگیری از ایجاد جرقه در اثر اصطکاک پودرهای فلزی مانند آلومینیوم، منیزیم، تیتانیوم و زیرکونیوم یا پودرهای حاوی این فلزات با فولاد ضدزنگ انجام شود.
۶.۴.۴ هیچ اقدامات حفاظتی معادلی برای جلوگیری از خطرات ناشی از استفاده از آتش وجود ندارد. نباید از سنگهای چرخان و دیسکهای برشی چرخان برای سنگزنی و برش استفاده کرد. ۶.۵ بیحرکتسازی: هنگامی که پس از اتخاذ تدابیر فوق در تجهیزات فرآوری یا تولید پودرهای قابل اشتعال، همچنان نمیتوان از ایمنی اطمینان حاصل کرد، باید از فناوری بیحرکتسازی استفاده شود. ۶.۶ تهویه و حذف گرد و غبار
۶.۶.۱ بهتر است سیستمهای مجزا برای حذف گرد و غبار، بر اساس فرآیندهای تولید، تعبیه شوند.
۶.۶.۲ در تمام نقاطی که گرد و غبار تولید میشود، باید کلاهکهای جمعآوری گرد و غبار نصب شوند.
۶.۶.۳ نباید گرد و غبار در لولههای هوا تهنشین شود.
۶.۶.۴ نصب، استفاده و نگهداری دستگاههای حذف گرد و غبار باید مطابق با مقررات مربوطه در استاندارد GB/T17919 انجام شود. ۷ کاهش خسارات ناشی از انفجار اولیه ۷.۱ تقسیمبندی و جداسازی ۷.۱.۱ اتصال تجهیزات فرآیندی باید به گونهای باشد که بتوان تجهیزات را بدون استفاده از آتش، به راحتی از یکدیگر جدا و منتقل کرد. ۷.۱.۲ هنگام طراحی تجهیزات فرآیندی، باید به جداسازیهایی که از نظر فنی قابل اجرا هستند، توجه کرد. ۷.۲ توقف ایمن در هنگام انفجار: باید تعدادی جعبه کنترل منبع تغذیه که قابلیت اتصال متقابل داشته باشند، بسته به وسعت کارخانه نصب شوند؛ تا در شرایط اضطراری بتوان به موقع منبع تغذیه تمام موتورها را قطع کرد. ۷.۳ مهار انفجار ۷.۳.۱ برای حفاظت، استفاده از دستگاههای مهارکننده انفجار توصیه میشود. ۷.۳.۲ در صورت استفاده از دستگاههای مهارکننده انفجار با سیستم نظارتی، باید مطابق با استانداردهای GB/T18154 باشند. ۷.۴ مهار فشار انفجاری: هنگام تولید و پردازش پودرهایی که میتوانند باعث انفجار شوند، در صورت عدم وجود دستگاههای مهارکننده انفجار و تدابیری برای تخلیه فشار، تمام تجهیزات فرآیندی باید بتوانند فشار بیش از حد ناشی از انفجار درونی را تحمل کنند. همچنین، بخشهای اتصال بین تجهیزات مختلف مانند لولهها و فلنجها نیز باید دارای استحکامی مشابه خود تجهیزات باشند. در بخشهای اتصال بین تجهیزات با استحکام بالا و تجهیزات با استحکام پایین، باید دستگاههای مهارکننده انفجار نصب شوند. ۷.۵ تخلیه فشار در هنگام انفجار ۷.۵.۱ زمانی که استحکام تجهیزات فرآیندی برای تحمل فشار بیش از حد ناشی از انفجار گرد و غبار در شرایط واقعی کاری کافی نباشد، باید دریچههای تخلیه فشار در نظر گرفته شوند. اندازه دریچه تخلیه فشار باید مطابق با استاندارد GB/T15605-7.5.2 باشد؛ استانداردهای طراحی توصیهشده برای تجهیزات فرآوری که دارای لولههای درونی هستند، باید قادر به تحمل حداقل فشار اضافی درونی معادل ۰.۱ مگاپاسکال باشند. ۸ پیشگیری از انفجار دوم ۸.۱ اتصالات تجهیزات فرآیندی، درهای بازرسی، محافظها و درپوشهای منافذ تخلیه فشار باید بهخوبی بسته شوند. ۸.۲ الزامات تمیزکاری در مکانهای ویژه
۸.۲.۱ در مکانهای ویژهای که نمیتوان از نشت گرد و غبار جلوگیری کرد، مانند نقاط ورود و خروج مواد پودری به تجهیزات فرآوری، باید اقدامات مؤثری برای جلوگیری از گرد و غبار انجام شود.
۸.۲.۲ در مکانهایی که مواد پودری به صورت دستی بارگیری میشوند، باید اقدامات مؤثری برای جلوگیری از گرد و غبار انجام گیرد.
۸.۲.۳ در مکانهایی که مواد پودری بستهبندی میشوند، باید به طور منظم گرد و غبار آنجا تمیز شود. ۸.۳ تمیزکاری ۸.۳.۱ تمام اتاقهای تولید و انبارهایی که ممکن است در آنها گرد و غبار تجمع کند، باید به موقع تمیز شوند. ۸.۳.۲ نباید از هوای فشرده برای تمیز کردن استفاده کرد. ۸.۴ خاموشکردن آتش ۸.۴.۱ باید مواد خاموشکننده را بر اساس ویژگیهای فیزیکوشیمیایی گرد و غبار به درستی انتخاب کرد. ۸.۴.۲ هنگام خاموشکردن آتش، باید از بلند شدن گرد و غبار و تشکیل ابر گرد و غبار جلوگیری کرد. ۸.۴.۳ اگر تماس ماده در حال سوختن با آب منجر به تولید گازهای منفجره شود، نباید از آب برای خاموش کردن آتش استفاده کرد. ۹ محافظت فردی و نجات ۹.۱ محافظت فردی ۹.۱.۱ کارکنان باید مطابق با مقررات مربوطه در استاندارد GB11651، از تجهیزات حفاظت فردی استفاده کنند. ۹.۱.۲ در مکانهایی که از گازهای خنثی یا گازهای سمی استفاده میشود، باید تجهیزات حفاظت تنفسی مناسبی برای تأمین ایمنی کارکنان فراهم شود. ۹.۱.۳ کارکنان نباید در محل کار، لباسهای ساخته شده از الیاف مصنوعی بپوشند. ۹.۲ نجات ۹.۲.۱ شرکتها باید برنامههای اضطراری برای مقابله با انفجار گرد و غبار تهیه کرده و آنها را نزد مراجع مربوطه ثبت کنند. ۹.۲.۲ باید تمام کارکنان را در تمرینات مربوط به خاموش کردن آتش و اقدامات اضطراری مشارکت داد.
کارخانه گرانولاسیون، محصولات آن در قالب گرانولهایی با قطر حدود ۲ میلیمتر هستند؛ آیا این کارخانه نیز نیاز به سیستم ضدانفجار دارد؟