«ده راهکار کلیدی برای سلامت و ایمنی شغلی در تابستان»”
Thread Content
آخرین بار، این پست توسط wang*nhua77020 در تاریخ ۱-۷-۲۰۱۶ ساعت ۱۲:۵۶ ویرایش شد. هوای گرم، مرطوب و خفه تابستان، تأثیرات زیادی بر سلامت جسمی و روانی انسانها دارد؛ بهویژه کارکنانی که در شرایط کاری فعالیت میکنند، به راحتی دچار خستگی جسمی و روانی میشوند و این امر میتواند منجر به بروز انواع حوادث شود. بنابراین، اقدامات پیشگیرانه برای ایمنی کار در دوران هوای گرم بسیار مهم است. کارشناسان ادارات بهداشت و نظارت بر ایمنی، به واحدهای تولیدی و صنعتی و همچنین شهروندان تذکر میدهند که در فصل تابستان، باید اقدامات پیشگیرانه «ده مورد» را به طور جدی اجرا کنند (یعنی پیشگیری از گرمازدگی، مسمومیت، سقوط، برقگرفتگی، فروپاشی، ضربههای ناشی از اجسام، انفجار، آتشسوزی و آسیبهای ناشی از ماشینآلات). این اقدامات باید به طور جدی اجرا شوند تا سلامت شغلی و ایمنی تولید در فصل تابستان تضمین گردد. ترفند اول: پیشگیری از گرمازدگی در محیطهای دارای دمای بالاگرمازدگی حرفهای، یکی از بیماریهای شغلی مصوب در کشور ما است؛ این بیماری در کارخانههایی که دارای منابع گرمایی هستند و همچنین در کسانی که در فضای باز کار میکنند، شایع است. در موارد شدید، افراد مبتلا به گرمازدگی در معرض خطر مرگ قرار دارند. اقدامات ایمنی برای پیشگیری از گرمازدگی عبارتند از: ۱. کاهش دما و رطوبت محیط کار. ۲. بهبود وضعیت جسمانی کارکنان و تأمین مقدار کافی مواد مغذی و آب برای آنها. اقدامات مشخص عبارتند از: ⑴ در زمینه کاهش دما و رطوبت، میتوان از روشهایی مانند تهویه و سیستمهای تهویه مطبوع استفاده کرد؛ همچنین، برنامهریزی مناسب برای فرآیندهای تولید و اجتناب از ساعات دمای بالا نیز روشی مؤثر است. ⑵نوشیدنیهای خنک مانند آب نمک کمچرب، سوپ لوبیا سبز، چای خنک و غیره ارائه میشود؛ شرکتهایی که کافهخوراک دارند، میتوانند از کافهخوراک بخواهند تا سوپهایی مناسب برای فرار از گرما در اختیارشان قرار دهد. ۳. در فصول گرم، کارکنان باید به خوبی استراحت کنند و مطمئن شوند که صبحانه مناسبی میخورند. ۴. داروهای مقابله با گرمازدگی را آماده نگه دارید و در صورت مشاهده علائم گرمازدگی، فوراً اقدام به درمان کنید. راهکار دوم: پیشگیری از مسمومیت در فضاهای بسته
فضاهای بسته رایج عبارتند از: مخازن واکنش، مخازن، کامیونهای حمل مایعات، لولهها، دودکشها، فاضلابها، چاهها، زیرزمینها و انبارها. خطرات اصلی کار در فضاهای بسته در فصول گرم، شامل انواع گازهای سمی و کمبود اکسیژن ناشی از مصرف شیمیایی اکسیژن است. در صورت عدم اتخاذ اقدامات مؤثر، میتواند باعث مسمومیت حاد کارگران شود و در موارد شدید، منجر به مرگ آنها گردد. اقدامات ایمنی برای پیشگیری از مسمومیت در فضاهای بسته عبارتند از:
۱. لازم است ابتدا از مدیر اجازه گرفته شود؛ سپس با استفاده از دستگاههای آزمایشی، اطمینان حاصل شود که خطری وجود ندارد، و در نهایت با اتخاذ تدابیر حفاظت فردی مناسب، میتوان وارد آن فضا شد. ۲. همچنین، هنگام انجام کار باید حداقل دو نفر در یک گروه باشند؛ یک نفر وارد فضای بسته میشود تا کار انجام دهد و نفر دیگر در بیرون میماند. همچنین باید امکان دیدن یا شنیدن یکدیگر بین افراد موجود در فضای بسته وجود داشته باشد، تا در صورت بروز هرگونه موقعیت اضطراری، بتوان اقدامات لازم برای نجات را انجام داد. ۳. افرادی که قرار است در فضاهای بسته کار کنند، بهتر است مجهز به تجهیزات حفاظت فردی مانند دستگاه تنفسی اکسیژنی یا ماسک ضد گاز باشند تا در صورت لزوم از خود محافظت کنند. راهکار سوم: جلوگیری از سقوط در ارتفاعات بالا
سقوط از ارتفاعات شامل سقوط از ارتفاع بیش از ۲ متر از سطح زمین و همچنین سقوط از سطح زمین به داخل گودالها یا چاهها میباشد. سقوط از ارتفاع در زمینههای کارهای فضای بالا مانند ساختوساز و نصب آسانسورها، کاملاً رایج است؛ در موارد شدید، میتواند منجر به مرگ فوری شود. اقدامات ایمنی برای جلوگیری از سقوط از ارتفاع عبارتند از:
۱. اقدامات حفاظتی «سه لوازم ضروری»: کارکنان حاضر در محل پروژه باید کلاه ایمنی بپوشند؛ کسانی که در ارتفاع کار میکنند، مجبورند کمربند ایمنی ببندند؛ همچنین، در زیر نقاط کار در ارتفاع، باید تورهای ایمنی نصب شود. ۲. حفاظت از «لبهها» و «ورودیها»: در محل ساختوساز، باید اقدامات لازم برای حفاظت از تمام لبهها و ورودیها انجام شود. ۳. «قفسه، ۱۰ مانع را مهار میکند». برای انواع نردبانهای ساختمانی، باید به دقت ۱۰ مرحله را بررسی کرد: مرحله مواد، مرحله ابعاد، مرحله تختهگذاری، مرحله حفاظت، مرحله اتصال، مرحله تحمل بار، مرحله بالا و پایین، مرحله رعد و برق، مرحله تیرهای برجسته، و مرحله بازرسی. ۴. «برای سقف و پلکانهای سقفی اقداماتی انجام شده است». کار در سقفها و پوششهای سبک، راه رفتن در آنها بسیار خطرناک است. باید روی آن تختهپوش گذاشت یا در زیر آن تور ایمنی پهن کرد. ۵. «نردبان محکم و استوار است». تصادفات سقوط از ارتفاع به دلیل استفاده از نردبانها بسیار رایج است؛ بنابراین لازم است که نردبانها محکم باشند، فاصله بین پلهها ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتر باشد، زاویه بین نردبان و زمین بین ۶۰ تا ۷۰ درجه باشد، پایههای نردبان دارای تدابیر ضدلغزش باشند، و قسمت بالایی نردبان به خوبی بسته شود یا فردی مسئول نگه داشتن نردبان وجود داشته باشد. راهکار چهارم: جلوگیری از برقگرفتگی در اوج مصرف برق
عوامل فصلی مانند دمای بالا، رعد و برق و باران زیاد، میتوانند باعث کاهش عایقبندی لوازم الکتریکی شوند؛ همچنین تعریق نیز میتواند باعث کاهش مقاومت الکتریکی بدن شود. تابستان نه تنها دورهای با اوج مصرف برق است، بلکه دورهای با تعداد زیادی حوادث برقگرفتگی نیز محسوب میشود. اقدامات ایمنی برای جلوگیری از برقگرفتگی عبارتند از:
۱. کارکنان باید به طور کامل از دستورالعملهای ایمنی مربوط به استفاده از برق پیروی کنند؛ در صورت بروز خرابی یا مشکل در تجهیزات الکتریکی، مانند پارگی عایقبندی یا بدنه کلیدهای برق، باید فوراً گزارش داده شود تا تکنسینهای برق برای تعمیر آنها وارد عمل شوند؛ نباید به تنهایی سعی در تعمیر آنها کرد. ۲. در صورت بروز مشکل در بخش الکتریکی تمام تجهیزات و ابزارهای خود، نباید به تنهایی آنها را تعمیر کرد یا با وجود مشکل از آنها استفاده نمود؛ بلکه باید فوراً گزارش داد و از یک الکتریسین خواست تا آنها را بررسی و تعمیر کند. ۳. در فرآیند تولید، در صورت خرابی لامپهای روشنایی یا سوختن فیوزها، باید از یک الکتریسین کمک گرفت تا فیوزها را تعویض یا تعمیر کند. ضخامت فیوزها باید مناسب باشد؛ نمیتوان آن را به طور دلخواه بزرگ یا کوچک کرد، و همچنین نمیتوان از سیمهای آهنی یا فولادی به جای آن استفاده کرد. ۴. پوسته تجهیزات الکتریکی مورد استفاده، باید مطابق با مقررات ایمنی، به صورت حتم به زمین یا نول متصل شود. تجهیزات متصل به زمین یا صفر باید به طور مداوم بررسی شوند تا اطمینان حاصل شود که اتصالات محکم هستند و هیچ قطعی در سیمهای زمین یا صفر وجود ندارد. ۵. هنگام استفاده از ابزارهای برقی دستی مانند دریل برقی و سنباده برقی، باید از قطعکننده جریان اضافی استفاده شود. ۶. هنگام جابجایی فنهای برقی قابل حمل، لامپهای روشنایی موقت در محلهای ساختمانی، دستگاههای جوشکاری و سایر تجهیزات الکتریکی که به طور ثابت نصب نشدهاند، باید ابتدا پریز آنها را خارج کرده و منبع برق را قطع نمود. ترفند پنجم: جلوگیری از فروپاشی در هوای طوفانی
در هوای طوفانی، بادهای شدید و بارشهای زیاد رخ میدهد. اقدامات ایمنی برای پیشگیری از طوفانها عبارتند از:
۱. آمادگی کامل برای مقابله با طوفان، و تقویت نظارتها و بازرسیهای دورهای. ۲. هرچه زودتر اقدامات پیشگیرانه علیه طوفانها را اجرا کنید تا از شستشوی ناشی از بارانهای شدید و حملات طوفانها جلوگیری شده و سدهای حفاظتی، دیوارهای حمایتی، ساختمانهای در معرض خطر و دیوارها فرو نریزند. ۳. مواد سمی و موادی که در تماس با آب واکنش شیمیایی ایجاد میکنند، باید به درستی نگهداری شوند؛ نباید در زیرزمین یا انبارهای مرطوب، نفوذپذیر به آب یا دارای نشت در سقف قرار گیرند. ۴. تمامی پیمانکاران باید نظارت ایمنی را بر محلهایی مانند گودالهای عمیق، کانالها، دیوارها، ساختمانهای فرسوده و خوابگاههای کارگران تقویت کنند تا از وقوع حوادث فروریختگی ناشی از خیس شدن توسط باران جلوگیری شود. ۵. شرکتهای معدنی باید مدیریت ایمنی را تقویت کنند، به طور مداوم نظارت و بازرسی انجام دهند و عوامل ناامنی را به موقع از بین ببرند. بهویژه باید به نظام بازرسی ایمنی پس از باران پایبند بود تا از وقوع رانش زمین و فروپاشیها در اثر بارشهای شدید طوفان جلوگیری شود. ترفند ششم: محافظت در هوای رعد و برق در برابر ضربه صاعقه
بزرگترین خطر صاعقه این است که میتواند مواد منفجره و قابل اشتعال را منفجر یا آتشزا کند. علاوه بر این، امواج رعد و برق از طریق خطوط هوایی برق و مخابرات، آنتنهای رادیو و تلویزیون و انواع لولههای هوایی به داخل ساختمانها منتقل میشوند؛ این امر باعث ایجاد ولتاژ میگردد که منجر به آتشسوزی، خسارت به ساختمانها و کشته یا زخمی شدن انسانها و حیوانات میشود. اقدامات ایمنی برای پیشگیری از ضربه صاعقه عبارتند از:
۱. قطع برق تجهیزات الکتریکی غیرضروری، و خارج کردن آنتنهای فضایی که دارای سیستم محافظ در برابر صاعقه نیستند. ۲. در روزهای طوفانی، افراد باید تا حد امکان در داخل خانه بمانند و به بیرون نروند؛ همچنین باید درها و پنجرهها را ببندند تا صاعقههای گویی نتوانند وارد خانه شوند. ۳. تا حد امکان از نزدیک شدن به قسمتهای فلزی مانند درها، پنجرهها، اجاقها و بخاریها خودداری کنید؛ همچنین نباید برهنه پا روی زمینهای گلی یا بتنی بایستید. بهتر است روی زمین، چیزی غیررسانا قرار دهید و روی صندلی چوبی بنشینید. ۴. در رودخانه شنا یا قایقرانی نکنید؛ تا صاعقه از طریق آب به بدن شما نرسد. ۵. هنگام بروز رعد و برق در محیطهای باز، هرچه سریعتر به مکانی پست یا کانالی مراجعه کنید و در آنجا نشسته شوید؛ از پناه گرفتن زیر درختان بزرگ منفرد، برجهای بلند یا تیرهای برق خودداری کنید. ترفند هفتم: پیشگیری از ضربه در کارهای فوقسطحی
آسیب ناشی از برخورد با اشیاء، یکی از حوادث رایج در فرآیندهای تولید است. بهویژه در تابستان، به دلیل گرمای هوا، کارکنان اغلب بدون رعایت قوانین کلاه ایمنی نمیپوشند و در صورت وقوع حادثه، این امر میتواند منجر به جانباختن افراد شود. اقدامات ایمنی برای جلوگیری از برخورد با اشیاء عبارتند از:
۱. لازم است قوانین مربوط به ایمنی را به دقت رعایت کرد و از بیتوجهی جلوگیری شود. ۲. هنگام کار در ارتفاع، پرتاب مواد ممنوع است. ۳. هنگام بالابردن، باید اطمینان حاصل کرد که مواد به خوبی بسته شدهاند و از بارگیری بیش از حد جلوگیری شود. ۴. استفاده از تجهیزات معیوب ممنوع است. ۵. تنها افراد واجد شرایط میتوانند عملیات یا کارهای ساختمانی را انجام دهند. ۶. مدیریت درست ظروف تحت فشار را انجام دهید. ۷. با دقت، بررسی و تعمیر تجهیزات را انجام دهید. ترفند هشتم: جلوگیری از انفجار مواد خطرناک فصل تابستان، دورهای پرخطر برای انفجار و سوختن مواد خطرناک است. اقدامات ایمنی برای جلوگیری از انفجار مواد خطرناک عبارتند از:
۱. مکانهای فروش مواد خطرناک: نگهداری مقادیر زیادی از مواد خطرناک در فروشگاه، یا استفاده از آتش یا تجهیزات گرمایشی الکتریکی کاملاً ممنوع است؛ فروش بطریهای حاوی گاز در فروشگاهها نیز ممنوع است، و همچنین قرار دادن این بطریها در مقابل ورودی فروشگاه یا کنار پیادهرو و در معرض نور خورشید نیز مجاز نیست. ۲. پمپ بنزین، محل کاری برای فروش مواد نفتی است: کارکنان باید از خود محافظت کنند و رانندگان را متقاعد کنند که هنگام ورود به پمپ بنزین موتور را خاموش کنند، سیگار نکشند و از تلفن همراه استفاده نکنند. ۳. نگهداری مواد خطرناک: هر روز صبح و شب، فضا باید تهویه شده و دمای آن کاهش یابد؛ همچنین باید از گرما، رطوبت و یخبندان جلوگیری شود. قرار دادن این مواد در کنار یکدیگر کاملاً ممنوع است. ۴. وسایل نقلیهای که مواد خطرناک را حمل میکنند، باید دارای علائم هشداردهنده باشند: مواد خطرناکی که در اثر گرما یا رطوبت به راحتی میتوانند منجر به اشتعال، انفجار یا تولید گازهای سمی شوند، بهتر است در شب حمل شوند؛ هنگام حمل در روز نیز باید از عوامل گرما و رطوبت جلوگیری شود. ۵. بارگیری و تخلیه مواد خطرناک: وضعیت خودرو را بررسی کنید، باقیماندههای داخل خودرو را پاکسازی نمایید؛ موتور خودرو باید خاموش باشد و منبع برق اصلی نیز قطع گردد. در هنگام طوفان رعد و برق، بارگیری و تخلیه متوقف میشود.
راهکار نهم: ایمنی در برابر آتشسوزی
در فصل تابستان، گرمای شدید میتواند باعث بروز انواع حوادث آتشسوزی شود. اقدامات پیشگیرانه علیه آتشسوزی در واحدهای تولیدی و کسبوکارها عبارتند از:
۱. در مکانهایی که در معرض خطر آتشسوزی و انفجار هستند، مانند انبارهای نفت، ایستگاههای بطریهای گاز، ایستگاههای گاز و اتاقهای دیگها، ورود به آنجا ممنوع است و افراد نباید بدون اجازه وارد شوند. ۲. در مکانهایی که خطر آتشسوزی و انفجار بالاست، باید تا حد امکان از استفاده از آتش آشکار و عملیات جوشکاری و برش خودداری کرد. ۳. هنگام انجام کارهایی که نیاز به استفاده از آتش دارد، در نزدیکی کانالهایی که حاوی گازها یا بخارات قابل اشتعال هستند، فاضلابها، گودالهای عمیق و مکانهای دورافتاده، باید ابتدا اقدامات لازم انجام شده و پس از تأیید عدم وجود خطر آتشسوزی، میتوان کار را طبق مقررات انجام داد. ۴. در مورد موادی که در اثر تماس مختلط با یکدیگر واکنش داده و منجر به خودافزایش حرارت میشوند، نگهداری و حمل آنها به صورت مختلط کاملاً ممنوع است؛ برای موادی که با جذب آب منجر به خودافزایش حرارت یا تولید گرما میشوند، باید محیط نگهداری آنها خشک باقی بماند؛ همچنین، موادی که به راحتی در هوا اکسید شده و منجر به خودافزایش حرارت میشوند، باید در ظروف دربسته نگهداری شوند یا در مایعات خنثی مناسب (مانند آب، نفت سفید و غیره) قرار گیرند تا از تماس با هوا جلوگیری شود. ۵. در مکانهایی که پرخطر آتشسوزی و انفجار هستند، باید از تجهیزات الکتریکی مقاوم در برابر انفجار استفاده شود؛ همچنین باید نگهداری و تعمیرات لازم برای این تجهیزات نیز انجام گیرد. ۶. کارکنان محیطهای پرخطر از نظر آتشسوزی و انفجار، باید لباس، کفش و کلاه ضدالکتریستاتیک بپوشند؛ ورود با کفشهای دارای میخ یا لباسهای پلیمری ممنوع است. همچنین، باید از برخورد ابزارهای فلزی با زمین در حین کار جلوگیری شود. ۷. در مکانهای پرخطر از نظر آتشسوزی و انفجار که در آنها به راحتی جرقههای الکتروستاتیکی ایجاد میشود، افزایش رطوبت محیط یا استفاده از دستگاههای جلوگیری از تجمع الکتروستاتیک، میتواند به کاهش خطرات ناشی از الکتروستاتیک کمک کند. ترفند دهم: جلوگیری از آسیبهای ناشی از استفاده از ماشینآلات
به دلیل استفاده نادرست یا مدیریت نامناسب ماشینآلات، به راحتی میتواند حوادثی منجر به آسیبهای جسمی رخ دهد که باعث خسارت به انسانها، داراییها و منابع میشود. اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از حوادث ناشی از آسیبهای مکانیکی:
۱. هنگام تعمیرات ماشینآلات، باید به طور استاندارد، برق قطع شود و تابلوهای هشداردهنده برای جلوگیری از روشن کردن دوباره ماشینآلات نصب گردد؛ همچنین باید فردی مسئول برای نظارت بر فرآیند تعمیرات تعیین شود. پس از تعمیرات ماشین، و قبل از راهاندازی آزمایشی، باید محل کار به دقت بررسی شود؛ تنها پس از اطمینان از خارج شدن کامل تمام افراد از نزدیکی قطعات ماشین، میتوان دکمه را فشار داد و ماشین را راهاندازی کرد. هنگام بازرسی و راهاندازی آزمایشی، ممنوع است کسی در داخل تجهیزات برای راهاندازی آن باقی بماند. ۲. ماشینآلاتی که به طور مستقیم و مکرر توسط انسان در معرض تماس قرار میگیرند، باید دارای سیستم ترمز اضطراری کارآمد باشند؛ تمام بخشهای متحرک ماشینآلات نیز باید دارای سیستمهای حفاظتی قابل اعتماد باشند؛ همچنین، تمام ورودیها، دهانههای ورود مواد و دستگاههای انتقال مواد، باید دارای درپوش، میلههای حفاظتی و تابلوهای هشداردهنده باشند. ۳. چیدمان کلیوهای مکانیکی باید منطقی باشد و باید دو استاندارد را رعایت کند: اول، تسهیل توقف اضطراری توسط اپراتور؛ دوم، جلوگیری از راهاندازی تصادفی سایر تجهیزات. ۴. برای انجام کارهایی مانند تمیز کردن مواد انباشته شده در ماشین، برداشتن موانع، و ضخیم کردن لاستیکها، باید از روش توقف ماشین، قطع برق و نصب تابلوهای هشدار استفاده شود. ۵. افرادی که قرار است از انواع ماشینآلات استفاده کنند، باید دورههای آموزشی تخصصی را گذرانده و دانش پایهای درباره عملکرد آن تجهیزات را کسب کنند؛ پس از قبولی در آزمونها، میتوانند با داشتن گواهینامه، شروع به کار کنند. در حین انجام کار، باید با دقت عمل کرد، مقررات مربوطه را به طور کامل رعایت نمود، از تجهیزات حفاظت فردی به درستی استفاده کرد و استفاده افراد بدون مجوز از ماشینآلات کاملاً ممنوع است.