«امنیت تولید»، «دو یادگیری و یک عمل» | ضروری

Thread Content

اخیراً، فعالیت‌های آموزشی «دو یادگیری و یک عمل» حزب با شور و حرارت در حال انجام است. خانه EHS بخش مربوط به ایمنی در برنامه «دو یادگیری، یک عمل» را تهیه کرده است؛ کیفیت آن خوب بود، بنابراین آن را برای همگان به اشتراک می‌گذارم تا مطالعه کنند. این متن بر اساس الزامات «دو یادگیری، یک عمل» گسترش یافته است. در اینجا «دو یادگیری، یک عمل» + ایمنی تولید = «یادگیری قانون ایمنی تولید، یادگیری بیانات مهم رهبر درباره ایمنی تولید، و عمل کردن به عنوان کارمندی ایمن». ۱. یادگیری *قانون ایمنی تولید؛ نکات کلیدی: ۱۸ مسئولیت اصلی در زمینه ایمنی تولید طبق قانون ایمنی تولید. ۱. شرایط ایمنی، مطابق با قوانین و مقررات: شرایط ایمنی تولید برای واحدهای تولیدی شامل هم شرایط ایمنی تعیین‌شده در قانون جدید ایمنی تولید و سایر قوانین و مقررات اداری مرتبط، و هم شرایط ایمنی تعیین‌شده در **استانداردها یا استانداردهای صنعتی می‌باشد. ماده هفدهم قانون جدید مقرر می‌کند که کسانی که شرایط لازم برای تولید ایمن را ندارند، نمی‌توانند در فعالیت‌های تولیدی و تجاری مشغول شوند. مفاد مربوطه، برای اقدامات غیرقانونی در زمینه تولید و کسب‌وکار بدون داشتن شرایط ایمنی لازم، مجازات‌های اداری یا اقدامات مدیریتی در محل را تعیین کرده و مقرر داشته‌اند که در صورت عدم برآورده شدن شرایط ایمنی پس از توقف فعالیت‌ها جهت اصلاح، واحد مذکور تعطیل گردد. ۲. مدیریت روزمره و تدوین مقررات: «بدون قوانین، نمی‌توان نظمی برقرار کرد»؛ تدوین مقررات، پایه و اساس مدیریت ایمنی تولید در واحدهای تولیدی است. واحدهای تولیدی و عملیاتی باید مطابق با مقررات قوانین و مقرراتی نظیر مواد ۱۸، ۱۹ و ۲۲ قانون جدید ایمنی کار، سیستم مسئولیت‌پذیری ایمنی کار، مقررات و دستورالعمل‌های عملیاتی را برقرار و تکمیل کنند. ۳. تخصیص منابع مالی برای برآوردن الزامات: بند بیستم قانون جدید، تخصیص منابع مالی لازم برای تأمین شرایط ایمنی تولید را از واحدهای تولیدی و کسب‌وکار می‌طلبد؛ همچنین، مقرراتی در خصوص کسر و استفاده از هزینه‌های ایمنی تولید طبق مقررات، افزوده شده است. نیروی انسانی در ۴ نهاد، باید مطابق با استانداردها تجهیز شوند. وضعیت خوب ایمنی تولید به طور خودبه‌خود حاصل نمی‌شود؛ لازم است افرادی وجود داشته باشند که مسئولیت را بر عهده گیرند و مدیریت کنند. ماده ۲۱ قانون جدید، الزامات مختلف برای تأسیس نهادهای مدیریت ایمنی تولید یا تعیین کارکنان تمام‌وقت (یا پاره‌وقت) مسئول مدیریت ایمنی تولید در انواع واحدهای تولیدی و تجاری را مشخص کرده است. ۵. آموزش و تربیت: تمامی افراد باید این آموزش‌ها را بگذرانند. قانون جدید در مواد ۲۴، ۲۵، ۲۶ و ۲۷، آموزش و تربیت ایمنی برای مدیران اصلی واحدهای تولیدی و خدماتی، کارکنان مسئول ایمنی، کارکنان تخصصی و سایر کارکنان را به‌طور مشخص تعیین کرده است؛ همچنین، مقرراتی نیز برای آموزش و تربیت کارگران استخدام‌شده و دانشجویان کارآموز اضافه شده است. ۶. تجهیزات ایمنی، همزمان نصب می‌شوند. به منظور جلوگیری از وجود نقایص ذاتی در طراحی ایمنی پروژه‌های ساختمانی از همان ابتدای تکمیل آن‌ها، ماده ۲۸ قانون جدید، سیستم «سه همزمان» برای تجهیزات ایمنی پروژه‌های ساختمانی را وضع کرده است؛ یعنی: تجهیزات ایمنی در پروژه‌های جدیدسازی، بازسازی و گسترش واحدهای تولیدی و کسب‌وکار (که از این پس به طور کلی «پروژه‌های ساختمانی» نامیده می‌شوند) باید همزمان با پروژه اصلی طراحی، ساخته و به بهره‌برداری و استفاده گذاشته شوند. مواد ۲۹، ۳۰ و ۳۱، مقررات ویژه‌ای را در خصوص «همزمانی سه‌گانه» تأسیسات ایمنی در پروژه‌های ساختمانی معادن، ذوب فلزات و پروژه‌های ساختمانی مربوط به تولید، ذخیره‌سازی و بارگیری/تخلیه مواد خطرناک، تعیین کرده‌اند. ۷. خطر نسبتاً زیاد؛ علائم هشداردهنده مشخص باید نصب شوند. ماده ۳۲ قانون جدید به طور خاص مقرر می‌دارد که واحدهای تولیدی و کارگاهی باید در محل‌های تولید و کار که دارای خطرات نسبتاً زیادی هستند، و همچنین بر روی تجهیزات و وسایل مربوطه، علائم هشداردهنده ایمنی مشخصی نصب کنند. تجهیزات فرآیندی، قانونی و قابل اعتماد: قانون جدید سه مقرره درباره قانونی بودن و قابلیت اعتماد تجهیزات فرآیندی دارد: نخست، ماده سی و سوم الزامات مربوط به قانونی بودن و قابلیت اعتماد تجهیزات ایمنی را مشخص کرده است؛ تجهیزات ایمنی را می‌توان بخش تجهیزاتی از تأسیسات ایمنی ذکر شده در بالا در نظر گرفت ； دوم اینکه، ماده ۳۴ الزامات قانونی و قابل اعتماد برای ظروف و وسایل نقلیه حاوی مواد خطرناک که توسط واحدهای تولیدی و عملیاتی استفاده می‌شوند، و همچنین تجهیزات ویژه استخراج نفت دریایی و تجهیزات ویژه معادن زیرزمینی که از نظر ایمنی انسان‌ها پرخطر هستند، را مشخص کرده است. قانون جدید ایمنی کار بخش مربوط به سایر تجهیزات ویژه را حذف کرده است؛ دلیل این امر این است که «قانون نظارت بر تجهیزات ویژه» پیشتر مقررات تخصصی خود را وضع کرده است ； سوم، ماده ۳۵ «سیستم حذف فرآیندها و تجهیزاتی را که به شدت امنیت تولید را به خطر می‌اندازند» تعیین کرده و از واحدهای تولیدی و کسب‌وکار می‌خواهد که از استفاده از فرآیندها و تجهیزاتی که باید حذف شوند و امنیت تولید را به خطر می‌آورند، خودداری کنند. ۹. مواد خطرناک، مدیریت سختگیرانه: بندهای ۳۶، ۳۷ و بند ۱ ماده ۳۹ قانون جدید، مقررات سختگیرانه‌ای را در خصوص مدیریت مواد خطرناک تعیین کرده‌اند. اول اینکه، مقرر شده است که تولید، بهره‌برداری، حمل‌ونقل، ذخیره‌سازی، استفاده از مواد خطرناک یا دفع ضایعات مواد خطرناک، همگی نیازمند تأیید از سوی مراجع ذیصلاح و نظارت و کنترل آن‌ها می‌باشد ； دوم این است که مقرر شده واحدهای تولیدی و فعالیت‌های اقتصادی، در صورتی که مواد خطرناک آن‌ها منبع خطر جدی محسوب شوند، باید آن‌ها را ثبت کرده و پرونده‌سازی نمایند؛ همچنین باید آن‌ها را به طور دوره‌ای بررسی، ارزیابی و تحت نظارت قرار دهند، و برنامه‌های اضطراری نیز تدوین کنند ； سوم، الزامات ایمنی بین کارخانه‌ها، فروشگاه‌ها، انبارهای تولید، توزیع، نگهداری و استفاده از مواد خطرناک و خوابگاه‌های کارکنان را مشخص کرده است. ۱۰. رفع به‌موقع خطرات ایمنی؛ این موضوع به‌عنوان یکی از دوازده سیستم و اقدام جدید که در قانون جدید ایمنی کار تعریف شده‌اند، در ماده ۳۸ مشخص شده است. در این ماده، چهار وظیفه اصلی واحدهای تولیدی و کارگاهی در زمینه شناسایی و رفع خطرات ایمنی بیان شده است: اولاً، باید سیستمی منسجم برای شناسایی و رفع خطرات حوادث ناشی از کار ایجاد کرد ； دوم اینکه باید اقدامات فنی و مدیریتی انجام شود تا خطرات ناشی از حوادث به موقع شناسایی و رفع گردند ； سوم اینکه، باید وضعیت شناسایی و رفع خطرات ناشی از حوادث به‌صورت صحیح ثبت شود ； چهارم اینکه باید وضعیت شناسایی و رفع خطرات ایمنی را به کارکنان اطلاع داد. و برای این منظور، سخت‌گیرانه‌ترین تدابیر مسئولیت‌پذیری نیز در نظر گرفته شده است. ۱۱. خروجی‌های اضطراری؛ باید همواره باز باشند. با در نظر گرفتن درس‌های به دست آمده از چندین حادثه جدی، بند دوم ماده ۳۹ قانون جدید تأکید می‌کند که در محل‌های تولید و کار و همچنین خوابگاه‌های کارکنان، باید خروجی‌هایی وجود داشته باشد که شرایط لازم برای تخلیه اضطراری را فراهم کنند؛ این خروجی‌ها باید علائم واضحی داشته باشند و همواره باز باشند. بستن یا مسدود کردن خروجی‌های محل‌های تولید/کار یا خوابگاه‌های کارکنان ممنوع است. ۱۲. کارهای پرخطر؛ نظارت توسط افراد متخصص: به منظور کنترل روند افزایش حوادث در کارهای پرخطر، ماده ۴۰ قانون جدید می‌گوید که واحدهای تولیدی و صنعتی باید برای انجام کارهای پرخطر مانند انفجار و بلند کردن بارها، افراد متخصصی را برای نظارت بر ایمنی در محل کار تعیین کنند؛ تا از رعایت دستورالعمل‌های ایمنی و اجرای اقدامات لازم اطمینان حاصل شود ； همچنین، به اداره نظارت بر ایمنی تولید وابسته به شورای دولتی اختیار داده شده است تا با همکاری سایر بخش‌های مرتبط شورای دولتی، سایر کارهای پرخطر را مشخص کرده و تعیین کند که مدیریت آن‌ها نیز باید توسط افراد خاصی در محل انجام شود. ۱۳. پیشگیری از خطرات و اطلاع‌رسانی صادقانه: به منظور افزایش آگاهی کارکنان در زمینه ایمنی کار و توانایی آن‌ها در پیشگیری از حوادث، ماده ۴۱ قانون جدید مصوب می‌دارد که واحدهای تولیدی و خدماتی موظفند خطرات موجود در محل کار و شغل، اقدامات پیشگیرانه و تدابیر اضطراری در مواجهه با حوادث را به طور صادقانه به کارکنان اطلاع دهند. ۱۴. تجهیزات حفاظت فردی؛ استفاده از تجهیزات حفاظت فردی آخرین سد دفاعی برای پیشگیری از حوادث و کاهش یا رفع پیامدهای آن‌هاست. ماده ۴۲ قانون جدید، الزامات مربوط به تجهیزات حفاظت فردی را در سه سطح تعیین کرده است: اول اینکه واحدهای تولیدی و کسب‌وکار موظفند تجهیزات حفاظت فردی را برای کارکنان خود فراهم کنند ； دوم اینکه، تجهیزات حفاظت فردی که ارائه می‌شود، باید مطابق با **استانداردها یا الزامات صنعت مربوطه باشد ； سوم اینکه باید فعالان حوزه را تحت نظارت و آموزش قرار داد تا مطابق با قوانین مربوطه، آن‌ها را به کار ببرند. ۱۵. هماهنگی و مدیریت توسط طرف‌های مرتبط: ماده ۴۵ و ۴۶ مقرر می‌دارد که در مواردی که دو یا چند واحد تولیدی و کسب‌وکار در یک منطقه کاری فعالیت تولیدی و کسب‌وکاری انجام می‌دهند، یا پروژه‌ها و مکان‌های تولیدی خود را به سایر واحدها واگذار یا اجاره می‌دهند، باید یک توافقنامه ویژه مدیریت ایمنی تولید منعقد نمایند؛ یا وظایف مدیریت ایمنی تولید هر یک را در قراردادهای پیمانکاری یا اجاره مشخص کرده و آن‌ها را هماهنگ و مدیریت نمایند. ۱۶. تدوین طرح آمادگی و تمرینات دوره‌ای: قانون جدید در ماده هجدهم، علاوه بر اینکه از مدیران اصلی واحدهای تولیدی و کسب‌وکار می‌خواهد تا طرح آمادگی برای مقابله با حوادث ناشی از تولید را تدوین و اجرا کنند، مقرراتی را نیز اضافه کرده است که بر اساس آن، واحدهای تولیدی و کسب‌وکار باید چنین طرحی را تدوین کرده و به‌طور دوره‌ای تمرینات لازم را انجام دهند (ماده هفتاد و هشت). ۱۷. در صورت وقوع حادثه، فوراً اقدام به امداد و نجات کنید. طبق ماده ۴۷ قانون جدید، هرگاه در واحدهای تولیدی و کارگاهی حادثه‌ای رخ دهد، مسئول اصلی آن واحد باید بلافاصله اقدام به امداد و نجات کند؛ همچنین نباید در طول بررسی و تحقیقات مربوط به حادثه، از محل کار خود غیبت کند. ۱۸. بیمه حوادث کار؛ طبق قانون باید پرداخت شود. ماده ۴۸ قانون جدید، به وضوح بیان می‌کند که واحدهای تولیدی و خدماتی موظفند در بیمه حوادث کار شرکت کرده و حق بیمه را برای کارکنانشان پرداخت کنند. قانون جدید، همزمان با تقویت مسئولیت‌های اصلی واحدهای تولیدی و کسب‌وکار، شدت مجازات‌های مربوط به تخلفات ایمنی کار را افزایش داده و برای تمام تخلفاتی که در آن‌ها مسئولیت‌های اصلی در ۱۸ حوزه انجام نمی‌شود، اقدامات پاسخگویی تعیین کرده است. ۲. مطالعه‌ی *مباحث مهم درباره ایمنی تولید*:
http://www.isofans.com/data/attachment/forum/201606/25/190548bwmm9h6jo8m6m4hm.jpg
http://www.isofans.com/data/attachment/forum/201606/25/190548yptjhikh4h4op6e1.jpg
http://www.isofans.com/data/attachment/forum/201606/25/190549zdnmyf2nektky2n0.jpg
http://www.isofans.com/data/attachment/forum/201606/25/190549hcdd4bntt3ahqy37.jpg
http://www.isofans.com/data/attachment/forum/201606/25/190550i2dp7y6h5vn6d0h4.jpg
http://www.isofans.com/data/attachment/forum/201606/25/190550ntzv4vmi7mdu4k4n.jpg
http://www.isofans.com/data/attachment/forum/201606/25/190550vr0tnturqa9t7t29.jpg

۳. برای کارکنان ایمنی، افزایش آگاهی ایمنی پیش‌شرط است؛ ریشه‌ی رفتارهای «سه تخلف»، ضعف در آگاهی، سستی در انضباط و عدم پایبندی به قوانین است. ایمنی تولید، کاری حیاتی و در اولویت اصلی تمام فعالیت‌هاست؛ میزان توجه مدیر ارشد نیز بازتاب‌دهنده فلسفه ایمنی در یک سازمان است. بنابراین، نخست باید آگاهی ایمنی مدیران را ارتقا داد. هنگامی که تولید و ایمنی با یکدیگر در تضاد قرار می‌گیرند، یا زمانی که ایمنی و عملکرد در تعارض هستند، ایمنی باید در اولویت قرار گیرد و سایر امور باید تابع ایمنی باشند. برای افزایش آگاهی ایمنی، باید آموزش‌های ایمنی را برای مدیران ارشد و کارکنان انجام داد. آموزش ایمنی یکی از کارهای بنیادی و مهم در ایمنی تولید است و همچنین راهکاری اساسی برای بهبود ایمنی تولید محسوب می‌شود. تنها زمانی که آگاهی و دانش افراد به سطح لازم برسد، مدیریت ایمنی در واحدهای تولیدی می‌تواند به مرحله جدیدی ارتقا یافته و به طور اساسی بهبود یابد. تقویت مسئولیت‌های ایمنی امری کلیدی است؛ باید سیستم مسئولیت‌پذیری در حوزه ایمنی تولید را بیش از پیش بهبود بخشید، پیگرد مسئولیت‌ها را سخت‌گیرانه‌تر کرد و ارزیابی ایمنی را با منافع شخصی مرتبط ساخت. با امضای توافقنامه‌های مسئولیت در سطوح مختلف، باید مسئولیت‌ها به تفکیک در هر پست و بر عهده هر کارمند گذاشته شود. در مدیریت ایمنی، نکته کلیدی رهبری است؛ تمرکز اصلی بر محیط کار و نقاط حساس بر شغل‌های خط مقدم می‌باشد؛ عامل اصلی نیز کارکنان گرامی ما هستند. آنچه در این میان اهمیت دارد، این است که آیا مسئولیت‌ها به درستی محقق می‌شوند و آیا مقررات به اجرا درمی‌آیند یا خیر. وجود نظامی که اجرا نمی‌شود، معادل عدم وجود آن است؛ اجرای سست و بی‌دقت نیز در نهایت صفر محسوب می‌شود. در اجرای نظام، نکته کلیدی جدیت و بی‌چون و چرا بودن است؛ اینگونه است که می‌توان گفت سخت‌گیرانه است. در نهایت، اساس اجرا، پیاده‌سازی دقیق مسئولیت‌پذیری، رعایت سختگیرانه مقررات و آیین‌نامه‌ها، و پیروی از دستورالعمل‌های عملیاتی است. باید از سهل‌انگاری به دلیل سادگی و از بی‌احتیاطی به دلیل آشنایی پرهیز کرد؛ و تمامی مقررات و قوانین را به شکلی مستحکم، سخت‌گیرانه، دقیق، پایدار و مؤثر اجرا نمود. این، مهم‌ترین پایه و تضمین ما برای تحقق اهداف ایمنی تولید است. رفتار عملیاتی منظم، الزامی است؛ کارکنان مشاغل پایه باید بدون هیچ کوتاهی، کارهای محوله را طبق الزامات انجام دهند و به‌طور دقیق طبق مقررات، قوانین و دستورالعمل‌های عملیاتی عمل کنند. کارت‌های عملیاتی شغلی را باید دقیق‌تر و کامل‌تر کرد تا استانداردسازی عملیات‌های شغلی محقق شود. ادامه اجرای سخت‌گیرانه سیستم رفع نواقص پیش از انجام عملیات‌های مهم؛ به گونه‌ای که بررسی‌ها طبق رویه‌های عملیاتی انجام شده و عملیات بدون هیچ نقصی صورت گیرد. برای کارکنان عملیاتی، اجرا به معنای انجام صحیح مسئولیت‌های شغلی و دستورالعمل‌های عملیاتی است؛ لازم است بازرسی‌های دوره‌ای و رفع نواقص تقویت شود تا رویه‌های عملیاتی در محل کار به خوبی پیاده‌سازی گردد. باید در میان کارکنان عملیاتی، عادتی شکل گیرد که پیش از انجام هر کاری، ارزیابی ریسک انجام شود؛ یعنی بررسی شود که چه خطراتی وجود دارد، آیا مراحل انجام کار صحیح هستند و آیا در مراحل حساس کار خطری وجود دارد یا خیر. تنها با در نظر گرفتن و شناسایی این موارد است که می‌توان از وقوع حوادث و آسیب‌ها جلوگیری کرد؛ این امر منجر به شکل‌گیری یک عادت مفید خواهد شد. تقویت نظارت بر ایمنی اولویت اصلی است؛ واحدهای مسئول ایمنی و ناظران ایمنی باید بازرسی‌ها را مکررتر کنند، در محل حضور داشته باشند، الزامات را به شدت اعمال کرده و مدیریت سختگیرانه‌ای داشته باشند تا تمامی اقدامات مدیریت ایمنی و حفاظت از محیط زیست به طور واقعی در هر کاری، هر مرحله و هر جایگاه عملی شود. باید جسورانه نقش «بائو گونگ سرخ‌چهره» را ایفا کرد؛ بی‌طرف و بی‌پروا بوده، به اصول پایبند ماند، نظارت و راهنمایی را تقویت کرد، نظارت بر اصلاحات را تشدید نمود و مدیریت کنترل‌شده را تقویت کرد. شرکت‌ها باید روش‌های ارزیابی و نظارت ایمنی تخصصی را تدوین کنند، مسئولیت‌پذیری در نظارت ایمنی و مکانیزم ارزیابی را بیش از پیش تقویت نمایند، مسئولیت‌های نظارت ایمنی را به‌طور مشخص تعیین کرده و روش‌های ارزیابی و انتخاب/استخدام را دقیق‌تر سازند. اجرای سیستم امتیازات تجمعی، ارزیابی فصلی، مدیریت پویا و اعمال پاداش و تنبیه. همچنین، باید آموزش‌های نظارت بر ایمنی را تقویت کرد تا توانایی و آگاهی از مسئولیت در شناسایی مشکلات، کشف خطرات پنهان و اصلاح تخلفات افزایش یابد؛ نظارت به گونه‌ای انجام شود که جامع و بی‌نقص باشد تا ایمنی تولید به طور پایدار تضمین گردد.