مرگ ناگهانی پس از پایان کار؛ دادگاه اولیه مرگ را ناشی از حادثه کاری ندانست

Thread Content

در دادگاه تجدیدنظر، برای اولین بار از قانون مسئولیت مدنی استفاده شد و خانواده فرد متوفی، غرامت دریافت کردند. کارمند یک شرکت مجبور بود تا ساعات پایانی شب کار کند؛ پس از پایان کار، در خوابگاه کارکنان درگذشت. در چنین شرایطی که مرگ ناشی از کار محسوب نمی‌شود، آیا کارفرما موظف به پرداخت غرامت است؟ اخیراً، دادگاه میانی شهر سوچو در استان جیانگسو، چنین پرونده‌ای را مورد رسیدگی قرار داد و برای اولین بار از قانون مسئولیت مدنی برای تعیین اینکه کارفرما باید در قبال مرگ ناگهانی کارمندان خود مسئولیت مناسبی داشته باشد، استفاده کرد. 　　مرگ ناگهانی در اثر کار بیش از حد تا ساعات اولیه صبح، مصداق فوت در حین کار محسوب نمی‌شود. در تاریخ ۱ آوریل ۲۰۱۳، آقای لی در یک شرکت الکترونیکی در کونان مشغول به کار شد. در تاریخ ۱۲ دسامبر همان سال، لی موظف شد تا بعد از ساعت ۱ بامداد کار کند و پس از پایان کار به خوابگاه برگشت تا استراحت کند. بعد از ساعت ۱۱ شب همان روز، هم‌اتاقی‌هایش متوجه شدند که لی هنوز روی تخت دراز کشیده و به محل کار نرفته است. هم‌اتاقی که احساس کرد چیزی عجیب است، نزد لی رفت تا به او یادآوری کند که زمان کار فرا رسیده است، اما متوجه شد که او بیهوش شده است. هم‌اتاقی سپس با پلیس تماس گرفت. بنا بر تشخیص مراکز پزشکی، آقای لی در همان محل دچار مرگ ناگهانی شده است. 　　پس از آن، والدین آقای لی به دادگاه شکایت کردند و خواستار حکم به پرداخت غرامت توسط شرکت الکترونیکی بر اساس قانون، برای هزینه‌هایی مانند غرامت مرگ، هزینه‌های زندگی افراد تحت حمایت و هزینه‌های تدفین، به مجموع بیش از ۸۶۰ هزار یوان، شدند. 　　دادگاه اولیه پس از بررسی، معتقد شد که لی در پس از پایان ساعات کاری، در خوابگاه شرکت جان باخته است و دلیل مرگش قابل تشخیص نیست؛ بنابر مقررات مربوط به بیمه حوادث کاری در کشور ما، چنین وضعیتی جزو موارد مرگ ناشی از کار محسوب نمی‌شود ； در عین حال، بر اساس شواهد موجود نیز نمی‌توان ثابت کرد که شرکت الکترونیکی در مرگ آقای لی مقصر بوده است؛ بنابراین دادگاه اولیه درخواست والدین آقای لی را رد کرد. والدین آقای لی از حکم دادگاه اولیه راضی نشدند و به دادگاه میانی سوژو درخواست تجدیدنظر کردند. 　　کار اضافه‌وقت بیش از حد، محافظت از سلامت کارکنان را به شدت نادیده می‌گیرد. دادگاه مرکزی سوژو پس از بررسی موضوع، دریافت که در تاریخ ۱۱ دسامبر ۲۰۱۳، یعنی روز قبل از مرگ ناگهانی لی، ساعات کاری لی از ساعت ۴ بعدازظهر تا ۱۲ شب بود؛ علاوه بر این، شرکت الکترونیکی، کار اضافه‌وقت ۱.۵ ساعته‌ای نیز برای او تعیین کرده بود. بر اساس گزارش‌های تحقیقاتی پلیس پس از وقوع حادثه، مشخص شد که آقای لی پس از پایان کار در ساعات اولیه صبح روز ۱۲، مستقیماً به خوابگاه خود بازگشت تا استراحت کند و در طول مسیر به هیچ مکان دیگری نرفت تا در فعالیت‌هایی که ممکن بود به سلامتی‌اش آسیب برساند، شرکت کند. مرگ آقای لی از حوزه پرونده‌های کیفری و احتمال قتل خارج شده است و تشخیص اولیه مراکز پزشکی، مرگ ناگهانی در محل بوده است. گزارش معاینه پزشکی لی در ژوئن ۲۰۱۳ نشان می‌دهد که او به طور معمول هیچ بیماری ندارد و سلامتی خوبی دارد. 　　“یک روز قبل از مرگ ناگهانی آقای لی، تا ساعت ۱۲ شب در محل کار بود؛ این ساعات کاری با روال عادی زندگی افراد عادی در تضاد بود. در چنین شرایطی، تعیین کار اضافی برای آقای لی اصلاً مناسب نبود، به‌ویژه اینکه مدت زمان کار اضافی بیش از ۱ ساعت بود. ”بائو گانگ، رئیس دادگاه چهارم حقوق مدنی دادگاه مرکزی سوژو و قاضی رسیدگی به این پرونده، گفت که طبق قوانین کار کشور ما، به جز در موارد خاص، کارفرمایان نباید ساعات کار اضافی بیشتر از یک ساعت در روز برای کارکنان تعیین کنند. در این پرونده، شرکت الکترونیکی هیچ مدرکی ارائه نکرده است که نشان دهد برای کار اضافه‌وقت لی در آن روز بیش از ۱ ساعت، دلایل ویژه‌ای وجود داشته باشد؛ همچنین مدرکی ارائه نکرده است که نشان دهد برای حفظ سلامت لی، اقدامات لازم را انجام داده است. اگرچه والدین آقای لی پس از توضیحات دادگاه، به وضوح اعلام کردند که درخواست ارزیابی قضایی نخواهند کرد، اما شدت بالای کار، فشارهای کاری و ساعات کاری نامناسب، مواردی هستند که به عنوان دانش رایج زندگی و پزشکی، برای همگان شناخته شده‌اند و به سلامت جسمی آسیب می‌رسانند. 　　همین دلیل باعث شد که دادگاه تجدیدنظر بر این باور رسد که شرکت الکترونیک، محافظت از سلامت جسمی آقای لی را به شدت نادیده گرفته و حقوق قانونی او را نقض کرده است؛ بنابراین باید رفتار تخلف‌آمیزی وجود داشته باشد و از نظر عمدی نیز تقصیری صورت گرفته است. 　　“بر اساس شواهد موجود در این پرونده، نمی‌توان به این نتیجه رسید که برنامه‌ریزی شرکت الکترونیک برای کار اضافه‌ساعتی لی در ساعات اولیه صبح، رابطه علت و معلولی مستقیم و ضروری با مرگ ناگهانی لی دارد؛ اما با توجه به نزدیکی فرآیند رفتن لی به محل کار و بازگشت به خوابگاه برای استراحت، و همچنین با توجه به قواعد تجربی روزمره، این رابطه علت و معلولی نیز قابل رد نیست. ”در حکم دادگاه تجدیدنظر این پرونده آمده است. 　　در نهایت، با توجه به اینکه علل مرگ ناگهانی مربوط به ویژگی‌های جسمانی فرد لی و همچنین عوامل مختلفی مانند تنظیمات روانی-جسمانی او است و این موضوع دارای جنبه چندعلتی و تصادفی نیز می‌باشد، در شرایطی که نقش عوامل مختلف در ایجاد این مرگ قابل تعیین نیست، دادگاه تجدیدنظر بر اساس قواعد تقسیم مسئولیت اثبات و اصول عدالت و منطق، تعیین کرد که شرکت الکترونیکی باید ۴۰ درصد از خسارات ناشی از مرگ لی را جبران کند. 　اخیراً، دادگاه عالی سوژو حکم نهایی خود را صادر کرد و طبق قانون، شرکت الکترونیکی را ملزم کرد تا مجموعاً بیش از ۲۳۰ هزار یوان به عنوان غرامت مرگ والدین آقای لی و سایر خسارات، پرداخت کند. 　　مرگ ناگهانی پس از پایان کار چگونه تعریف می‌شود؟ چگونه حقوق خود را محافظت کنیم؟ 　　مرگ ناگهانی چیست؟ سازمان جهانی بهداشت آن را این‌گونه تعریف می‌کند: «مرگ ناگهانی بیمارانی که معمولاً سالم یا به نظر سالم می‌رسند، در مدت زمانی غیرمنتظره، به دلیل بیماری‌های طبیعی.» ”این موضوع همچنین نشان می‌دهد که برای اکثر کارگران عادی، مرگ ناگهانی مرتبط با شدت بالای کار، فشار کاری زیاد و ساعات کاری نامنظم است. 　　در حال حاضر، گزارش‌های متعددی درباره مرگ ناگهانی کارگران در روزنامه‌ها منتشر می‌شود و این روند در حال افزایش است. در صورت مرگ ناگهانی، چگونه حقوق قانونی کارگران تضمین خواهد شد؟ 　　طبق قوانین کشور ما، اگر کارگر در زمان کار و در محل کار دچار بیماری شدید شده و جان خود را از دست دهد، یا در عرض ۴۸ ساعت پس از تلاش‌های نجاتی، جان خود را از دست دهد، می‌توان آن را فوت ناشی از کار در نظر گرفت؛ کارگر یا خویشاوندان نزدیکش می‌توانند از مزایای بیمه فوت ناشی از کار بهره‌مند شوند. اما اگر کارگر پس از پایان ساعات کاری در خانه دچار مرگ ناگهانی شود، طبق مقررات این مورد جزو مرگ‌های ناشی از کار محسوب نمی‌شود؛ در چنین شرایطی، چگونه می‌توان حقوق کارگر را تحت حمایت قانونی قرار داد؟ این موضوع، یکی از چالش‌های موجود در رویه‌های قضایی امروز است. طبق ماده دوم «قانون مسئولیت مدنی جمهوری خلق چین»: «در صورت نقض حقوق و منافع مدنی، باید مطابق با این قانون، مسئولیت مدنی پذیرفته شود.» حقوق مدنی مندرج در این قانون، شامل حق زندگی، حق سلامتی و غیره می‌شود…» ماده ششم مقرر می‌کند: «فردی که به دلیل خطای خود به حقوق مدنی دیگران آسیب رساند، باید مسئولیت ناشی از آن آسیب را بپذیرد.» ”“در صورتی که کارگر پس از پایان ساعات کاری ناگهان درگذشت، از آنجا که این موضوع جزو حوادث کاری محسوب نمی‌شود، خانواده‌اش نمی‌توانند از بیمه درمانی مربوط به فوت در حین کار بهره‌مند شوند؛ اما اگر کارفرما با اقدامات خود باعث مرگ ناگهانی کارگر شده باشد، خانواده می‌توانند بر اساس قوانین فوق، از کارفرما خواستار پرداخت خسارت ناشی از تخلفاتش شوند. ”بائو گانگ گفت. 　بر اساس اطلاعات موجود، در مورد موارد مرگ ناگهانی کارگران پس از پایان ساعات کاری، اگرچه در حوزه نظریه‌پردازی نیز صداهایی برای درخواست غرامت بر اساس قوانین جبران خسارات وارد شده به بدن وجود دارد، اما تاکنون هیچ گزارشی از دادگاه‌هایی که از قوانین مسئولیت مدنی برای رسیدگی به اختلافات ناشی از مرگ ناگهانی کارگران پس از کار استفاده کرده باشند، وجود ندارد. بنابراین، حکم دادگاه تجدیدنظر در این پرونده، از طریق به‌کارگیری نوآورانه قوانین، حقوق مشروع کارگران را محافظت کرده و مسیر جدیدی برای دفاع از حقوق کارگران (و خانواده‌های آن‌ها) در پرونده‌های مشابه فراهم آورده است.