هشدار ویژه | این نه بازه زمانی پرخطرترین زمان‌ها برای وقوع حوادث هستند

Thread Content

۱. هنگامی که شرکت‌ها شروع به گسترش می‌کنند، برخی از آن‌ها به طور ناخواسته و در مدت زمان کوتاهی گسترش می‌یابند؛ حتی به سمت صنایع دیگر نیز گسترش می‌یابند. در چنین شرایطی، مدیریت ایمنی کافی وجود ندارد و نقاط ضعف، خطاها و سوءتفاهمات زیادی وجود دارد؛ در نتیجه، حوادث بیشتر رخ می‌دهد. 　　اقدامات پیشگیرانه: مدیران شرکت‌ها باید آگاهی خود را نسبت به خطوط قرمز، مسئولیت‌ها و رعایت قوانین تقویت کنند؛ همچنین باید انگیزه لازم برای انجام کارهای مربوط به ایمنی کار را داشته باشند و به طور کامل به اصول «پنج اجرا و پنج تحقق» پایبند باشند. ۲. در زمان‌هایی که زمان محدود و وظایف سنگین است، کارکنان اغلب به طور مداوم کار می‌کنند؛ این امر باعث خستگی آن‌ها می‌شود و در نتیجه، رفتارهای نقض قوانین به صورت تصادفی رخ می‌دهد. برخی از کارکنان گاهی فکر می‌کنند که رعایت الزامات مقرر در دستورالعمل‌های ایمنی، باعث تأخیر و کندی پیشرفت کار می‌شود؛ بنابراین، آن‌ها به هر روشی سعی می‌کنند روال‌های عادی کاری را تغییر دهند یا ساده کنند، و این امر منجر به بروز حوادث ناشی از نقض قوانین ایمنی می‌شود. 　　اقدامات پیشگیرانه: هنگام تعیین وظایف کاری، باید هم به نیازها و هم به امکانات توجه کرد؛ نمی‌توان به طور دلخواه وظایف جدید اضافه کرد یا مدت زمان انجام کار را کوتاه کرد. در صورت مشاهده این پدیده که کارکنان برای گرفتن وظایف، ایمنی را نادیده می‌گیرند، باید فوراً کار آن‌ها متوقف شود. ۳. زمانی که محیط کار دشوار است: کار در شرایط سخت، در صورت بروز هوای برفی، بارانی یا مه‌آلود، دشواری کار افزایش می‌یابد. حتی در کارهای داخل ساختمان، اگر شرایط مانند دما و روشنایی مناسب نباشد، توانایی سازگاری و استقامت انسان کاهش یافته و این امر می‌تواند منجر به بروز حوادث شود. 　　اقدامات پیشگیرانه: شرکت‌ها باید به طور فعال محیط کار مناسبی برای کارکنان فراهم کنند تا در هنگام کار احساس رضایت داشته باشند. در صورت بروز شرایط آب و هوایی نامساعد، باید کار را مطابق با الزامات دستورالعمل‌های ایمنی متوقف کرد. ۴. مرحله پایان کار یا تمام شدن وظایف
پس از یک روز کار، انرژی و نیروی بدنی کارکنان به شدت کاهش می‌یابد؛ لذا طبیعی است که آن‌ها بخواهند هرچه زودتر کار را تمام کرده و استراحت کنند. در چنین مواقعی، اغلب حواس پرت می‌شود و تمرکز بر کار کاهش می‌یابد، که منجر به رفتارهای نقض قوانین به صورت خودکار می‌گردد. کار به پایان نزدیک می‌شود و تاکنون همه چیز بدون مشکل بوده است؛ به همین دلیل، هوشیاری مردم در قبال حوادث کمتر خواهد شد. 　　اقدامات پیشگیرانه: رهبران در تمام سطوح، به‌ویژه رؤسای گروه‌ها و مأموران ایمنی، باید در این زمان مرتب یادآوری کنند و نظارت بیشتری داشته باشند تا کارکنان در حالت هوشیاری کافی باقی بمانند. ۵. کار در شب و هنگام انجام وظایف به تنهایی: کار در شب به دلیل کاهش نظارت و بی‌توجهی کارکنان، منجر به ایجاد نقاط کور می‌شود و یکی از دوره‌های پرخطر برای ایمنی کار است. هنگام انجام وظایف به تنهایی، کارکنان مستعد رفتارهای نقض قوانین به دلیل «انرژی ساکن» می‌شوند؛ زیرا از گروه جدا می‌شوند، الزامات خود را کاهش می‌دهند و در غیاب نظارت، دچار بی‌حواسی ذهنی می‌شوند. 　　اقدامات پیشگیرانه: باید سیستم نگهبانی مسئولان و رهبری در محل کار به طور جدی اجرا شود؛ در ساعات شیفت شب، باید بازرسی‌ها تشدید گردد و به نقاط کلیدی، مراحل مهم و پست‌های حساس توجه ویژه‌ای شود تا بتوان مشکلات را به موقع شناسایی و رفع کرد. باید آموزش‌های ایمنی را برای کارکنان تقویت کرد، تفکر بی‌احتیاطی و سهل‌انگاری در ساعات شیفت شب را از بین برد، و آن‌ها را وادار کرد تا به طور خودجوش از قوانین و مقررات ایمنی پیروی کرده و مطابق با دستورالعمل‌ها عمل کنند. هنگام اعزام کارکنان برای انجام وظایف به تنهایی، لازم است همزمان با توضیح وظایف، آموزش‌های فنی مربوط به ایمنی و تحلیل نقاط خطر نیز ارائه شود و فردی با مسئولیت‌پذیری بالا به عنوان ناظر معین گردد. ۶. هنگام انجام کارهای متقاطع در یک منطقه تولیدی یکسان: وقتی در یک منطقه تولیدی و در یک زمان، دو یا چند واحد (گروه کاری) به طور همزمان فعالیت می‌کنند، به‌ویژه با وجود عواملی مانند ناآشنایی برخی از کارگران خارجی با شرایط منطقه تولیدی، هماهنگی ضعیف و اختلالات متقابل، احتمال وقوع حوادث افزایش می‌یابد. 　　اقدامات پیشگیرانه: مطابق با قوانین مربوط به ایمنی تولید، هنگامی که دو یا چند واحد تولیدی و فعالیتی در یک منطقه کاری مشترک فعالیت می‌کنند و این امر ممکن است ایمنی تولید طرف مقابل را به خطر بیندازد، باید توافقنامه‌ای در زمینه مدیریت ایمنی تولید امضا شود؛ در این توافقنامه، وظایف هر یک از طرفین در زمینه مدیریت ایمنی و اقدامات ایمنی لازم مشخص می‌شود، همچنین افراد ویژه‌ای برای بررسی‌های ایمنی و هماهنگی‌های لازم منصوب می‌گردند. ۷. هنگام استفاده از فرآیندهای جدید، مواد جدید، تجهیزات جدید، محصولات جدید و دستگاه‌های جدید، برای کسب زمان و سرعت بیشتر، اغلب به طور عجولانه شروع به کار، آزمایش و استفاده از آن‌ها می‌شود که در نهایت منجر به فجایع می‌گردد. 　　اقدامات پیشگیرانه: متخصصان فنی و مدیران ایمنی، پیش از استفاده از «پنج نوآوری»، باید ابتدا ارزیابی خطرات و تحلیل سیستم‌های ایمنی را انجام دهند. همچنین، لازم است که به عملکردندگان و افراد مرتبط آموزش‌های ایمنی داده شود و پس از قبولی در آزمون‌ها، بتوانند وارد محل کار شوند. ۸. کاهش بازدهی و مواجهه تولید و فعالیت‌ها با دشواری‌ها: برخی از شرکت‌ها، تحت فشار کاهش هزینه‌ها، به هر روشی سعی می‌کنند هزینه‌های مربوط به ایمنی را کاهش دهند و اقدامات لازم برای تأمین ایمنی را تضعیف کنند؛ در نتیجه، خطرات ناشی از حوادث ایمنی افزایش می‌یابد. 　　اقدامات پیشگیرانه: هرچه شرایط دشوارتر باشد، باید کارهای مربوط به ایمنی تولید را بیشتر تقویت کرد. فجایع یکی پس از دیگری می‌آیند. هنگامی که در «سطل چوبی» مدیریت سازمان، نقطه ضعفی وجود دارد، باید دارای تفکر و آگاهی لازم برای مدیریت بحران باشیم و هرچه سریع‌تر اقداماتی انجام دهیم تا عوامل بحرانی را برطرف کنیم. با رفع عوامل بحرانی، بهبود مدیریت و افزایش توانایی‌های ایمنی سازمان، می‌توان وضعیت تولید پایدار، دائمی و اساساً ایمن در سازمان حفظ کرد. ۹. در اطراف تعطیلات و برخی دوره‌های ویژه: با نزدیک شدن تعطیلات، برخی از کارمندانی که در مکان‌های دور کار می‌کنند، مشتاقند تا وظایف خود را تمام کرده و به خانه برگردند تا با خانواده‌شان دور هم باشند؛ حتی کارمندانی که در کنار خانواده‌شان هستند نیز، به دلیل جشن گرفتن تعطیلات، توجه خود را از کارهایشان پرت می‌کنند. پس از تعطیلات و بازگشت به محل کار، برخی از کارکنان هنوز در فضای شاد تعطیلات غرق هستند و ذهنشان واقعاً به محل کار بازنگشته است؛ بنابراین به راحتی ممکن است رفتارهای نقض‌کننده قوانین رخ دهد. همچنین، کارکنان به دلیل مشکلات و فشارهای موجود در کار و زندگی، دچار افسردگی می‌شوند که منجر به حواس‌پرتی در ساعات کاری و انجام کارها به شیوه‌های نادرست می‌گردد و این امر می‌تواند باعث بروز حوادث شود. 　　اقدامات پیشگیرانه: مدیران در تمام سطوح سازمان باید به‌موقع از وضعیت روانی کارکنان در این دوره آگاه شوند، آموزش‌های لازم در زمینه ایمنی را ارائه دهند و اقدامات پیشگیرانه لازم را انجام دهند تا کارکنان همواره به موضوع ایمنی توجه کنند. مدیران ایمنی نیز باید به طور مداوم به محل‌های تولید سر بزنند تا کارکنان را یادآوری کرده و نظارت لازم را انجام دهند.