【مقاله ایمنی】مدیریت ایمنی چگونه انجام می‌شود؟ ۱۹ راهکار ارزشمند برای شما!

Thread Content

۱. روش «سیستم نصب تابلو برای بازرسی‌های ایمنی»: «سیستم نصب تابلو برای بازرسی‌ها» به معنای استفاده از «سیستم تابلوها» هنگام انجام بازرسی‌ها در محل تجهیزات تولیدی و نقاط کلیدی تولید است. هنگامی که کارکنان به طور منظم برای بازرسی‌های ایمنی، طبق مسیرهای مشخص، به محل حادثه می‌روند، لازم است که تابلوهای هشداردهنده‌ای در آنجا نصب کنند. این کار نقش مهمی در جلوگیری از حوادثی دارد که ممکن است در اثر عملکرد نادرست افرادی که از شرایط محل آگاهی ندارند، رخ دهد. ۲. روش مدیریت محلی، برای تضمین ایمنی تولید، از طریق الزامات سختگیرانه در زمینه طراحی و ساخت استاندارد، مدیریت فضایی استانداردی برای وضعیت مواد تولیدی و رفتارهای کارکنان در فرآیندهای تولید و عملیات ایجاد می‌کند. در کارگاه‌ها و محل‌های کاری، موقعیت ابزارها، تجهیزات، مواد، قطعات کار و غیره در فرآیندهای تولید و عملیات باید منظم باشد؛ همچنین باید مطابق با استانداردها و الزامات ارگونومیکی باشد. مدیریت نیز باید به شکل منظم انجام شود و طراحی لجستیکی نیز باید علمی باشد. مدیریت محلی، می‌تواند محیط تولیدی مناسبی ایجاد کند و خطرات موجود در آن را از بین ببرد؛ همچنین می‌تواند رفتارهای کارگران در حین انجام کارها را کنترل کرده و اشتباهات ناشی از آن را کاهش یا از بین ببرد. مدیریت ثابت توسط مدیران تولید کارخانه و رؤسای گروه‌ها اجرا می‌شود. ۳. روش «کنترل سه‌گانه در محل کار»، به معنای مدیریت و کنترل دقیق «نقاط خطرناک، نقاط آسیب‌زا و نقاطی که در آن‌ها حوادث زیادی رخ می‌دهد» در محل تولید است؛ در این روش، برچسب‌هایی روی این نقاط زده می‌شود تا ماهیت، نوع، میزان خطر یا آسیب، و همچنین نکات لازم برای احتیاط، مشخص شود و افراد حاضر در محل از آن‌ها آگاه شوند. ۴. «روش پنج‌مرحله‌ای برای جلوگیری از خطاهای الکتریکی»: «روش پنج‌مرحله‌ای برای جلوگیری از خطاهای الکتریکی» عبارت است از: بررسی دقیق، پر کردن صحیح فرم‌ها، نظارت دوگانه، تمرین عملیات‌ها، و انجام عملیات با استفاده از دستورات کلامی. این روش هم از طریق نظارت‌های لایه‌لایه در سطح مدیریت، شکاف‌ها را بسته و خطاهای فکری را از بین می‌برد؛ و همزمان، هنگام راه‌اندازی دستگاه، از کارکنان می‌خواهد که طبق استانداردها و رویه‌های مشخص عمل کنند تا اشتباهات رفتاری رخ ندهد. ۵. بررسی روش مدیریت «abc»: در زمان تعمیرات دوره‌ای بزرگ و کوچک در شرکت‌ها، به دلیل ویژگی‌هایی مانند پیچیدگی سیستم تولید، تعداد زیاد کارکنان، تعداد زیاد پروژه‌های تعمیراتی و وجود پروژه‌های متقاطع، مدیریت ایمنی در طول دوره تعمیرات معمولاً دشوار است. برای اطمینان از تعمیرات ایمن، می‌توان از روش مدیریت «abc» برای تعمیرات استفاده کرد. به این ترتیب، پروژه‌های بزرگ تحت کنترل شرکت در دسته A (پروژه‌های مدیریتی اولویت‌دار) قرار می‌گیرند، پروژه‌های تحت کنترل کارخانه در دسته B (پروژه‌های مدیریتی عادی) و پروژه‌های تحت کنترل کارگاه در دسته C (پروژه‌های مدیریتی فرعی) طبقه‌بندی می‌شوند و مدیریت و کنترل سه‌سطحی بر آن‌ها اعمال می‌گردد. برای پروژه‌های دسته الف، باید جدول راهکارهای ایمنی برای هر پروژه تهیه شود و این جداول توسط مسئول پروژه و بخش نظارت بر ایمنی شرکت، در سه مرحله بررسی شوند؛ برای پروژه‌های دسته ب، باید فرم بازرسی ایمنی برای هر پروژه تهیه شود و این فرم‌ها توسط بخش نظارت بر ایمنی کارخانه بررسی گردند؛ برای پروژه‌های دسته ج، باید سند تأیید قرارداد ایمنی برای هر پروژه تهیه شود و این سندها توسط مأموران نظارت بر ایمنی کارخانه بررسی گردند. ۶. درخواست و سیستم تأیید کارهای پرخطر: جوشکاری و کارهایی که نیاز به استفاده از آتش دارد در مکان‌های قابل انفجار، کار در محیط‌های سمی یا فاقد اکسیژن، کارهای ارتفاعی در خارج از صنعت ساختمان‌سازی، و سایر کارهایی که در آن‌ها خطرات زیادی وجود دارد، لازم است پیش از شروع کار، اقدامات ایمنی قابل اعتمادی، از جمله تدابیر اضطراری، تدوین شود. همچنین باید درخواستی به بخش‌های ایمنی یا سازمان‌های تخصصی ارائه شده و پس از بررسی و تأیید، می‌توان کار را آغاز کرد؛ در صورت لزوم، باید ناظری مشخص برای نظارت بر کار تعیین شود. شرکت‌ها باید سیستم‌های مدیریتی مناسبی داشته باشند تا فعالیت‌های پرخطر را به طور کامل کنترل کنند. حمل، نگهداری و استفاده از مواد خطرناک قابل اشتعال، منفجر و سمی نیز باید دارای سیستم‌های مدیریت ایمنی سختگیرانه‌ای باشد. برای کارهای خطرناکی که به طور مداوم انجام می‌شوند، باید دستورالعمل‌های کاملی برای انجام ایمن وجود داشته باشد؛ همچنین، برای مواد خطرناکی که به طور مداوم مورد استفاده قرار می‌گیرند، باید سیستم‌های مدیریتی سختگیرانه‌ای وجود داشته باشد. ۷. روش مدیریت جامع: روش مدیریت جامع به این معناست که شرکت‌ها از انواع قوانین، مقررات و استانداردها برای ایجاد سیستم‌های مربوط به ایمنی، تعیین تعداد کارکنان و مسئولیت‌های آن‌ها، و همچنین ایجاد سیستم‌های اسنادی مربوط به ایمنی، استفاده می‌کنند تا بتوانند مدیریت جامعی بر ایمنی انجام دهند. هدف مدیریت جامع، تعیین اهداف ایمنی، تقویت مسئولیت‌های مربوط به ایمنی و اجرای اقدامات فنی برای ایمنی است؛ تا مدیریت به صورت افقی در تمام بخش‌های مربوطه و به صورت عمودی در تمام واحدها و پست‌های کاری انجام شود. مدیریت جامع ایمنی نیازمند حمایت و تلاش مدیر ارشد سازمان، و مشارکت تمام بخش‌ها و کارکنان آن است. ۸. روش مدیریت اهداف ایمنی: روش مدیریت اهداف ایمنی به این معناست که شرکت‌ها در زمینه‌هایی مانند ایجاد سیستم‌های ایمنی، بهبود تدابیر ایمنی، استفاده از فناوری‌های ایمنی و آموزش‌های مربوط به ایمنی، اهدافی برای هر مرحله کاری تعیین کرده و از طریق آن، مدیریت مبتنی بر اهداف را پیاده می‌کنند. مدیریت هدفمند می‌تواند امنیت را علمی‌تر و سیستماتیک‌تر کرده و از بی‌هدفی جلوگیری نماید. هدف از این روش مدیریت، ایجاد امنیت به گونه‌ای است که دارای اهداف، برنامه‌ها، مراحل، اقدامات، بودجه و شرایط لازم باشد. ۹. روش مدیریت «چهار کامل»: محتوای مدیریت «چهار کامل» عبارت است از: مدیریت تمام کارکنان، مدیریت جامع، مدیریت در تمام مراحل، و مدیریت ۲۴ ساعته. هدف مدیریت این است که همه، در هر جا، برای هر کار و در هر زمان، ایمنی را در اولویت قرار دهند. اشیاء مورد نظر در این روش مدیریت عبارتند از: نیروی انسانی – تمام کارکنان؛ جامع – تمام بخش‌های مدیریتی و کارخانه‌ها، گروه‌های کاری؛ کل فرآیند – مراحل تولید مانند طراحی، تولید، بهره‌برداری، تعمیر و بازسازی؛ شبانه‌روز – تمام سال، تمام ماه و تمام روز. “«چهار کامل» روشی سیستماتیک، پویا، علمی و استاندارد برای مدیریت است که نکته کلیدی آن این است: علاوه بر تأکید بر «کامل بودن»، باید به نکات کلیدی (افراد، بخش‌ها، فرآیندها و زمان) نیز توجه شود. ۱۰. روش مدیریت «سه گروه»: محتوای روش مدیریت «سه گروه» عبارت است از: به کارگیری روش مدیریتی مبتنی بر تلاش، همکاری و نظارت گروهی، یعنی: تلاش گروهی – همه در ارائه پیشنهادات و راه‌حل‌ها مشارکت می‌کنند؛ همکاری گروهی – همه قوانین و مقررات را رعایت کرده و برای بهبود کارهای مربوط به ایمنی تلاش می‌کنند؛ نظارت گروهی – همه در فرآیند نظارت و بازرسی مشارکت دارند. هدف مدیریت این است که فضایی از مدیریت علمی و سختگیرانه در سطح جامعه ایجاد شود تا مسئولیت‌های مربوط به ایمنی به خوبی اجرا شود، قوانین ایمنی رعایت گردد و اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از حوادث به کار گرفته شود. این روش مدیریتی نیازمند مشارکت تمام کارکنان است و معمولاً توسط مدیران در سطوح مختلف و بخش‌های ایمنی و فنی به طور مشترک اجرا می‌شود. ۱۱. سیستم «سه مسئولیت»: محتوای مدیریت بر اساس سیستم «سه مسئولیت» عبارت است از: الهام‌بخشی به احساسات از منظر فرهنگ و روحیه، و تعیین واضح «سه مسئولیت» از دیدگاه اداری و قانونی؛ یعنی مسئولیت نسبت به کارکنان، مسئولیت نسبت به خانواده، و مسئولیت نسبت به خود فرد. هدف از استفاده از این روش مدیریتی، استفاده از روش‌های آموزشی مختلف برای آشنایی با قوانین و مقررات، تعیین مسئولیت‌ها، پیاده‌سازی اصل «امنیت کاری، مسئولیت همگان»، و برانگیختن حس مسئولیت‌پذیری در زمینه ایمنی کاری است. مسئله کلیدی، تعیین سیستم مسئولیت‌پذیری در زمینه ایمنی تولید و اجرای عملی این مسئولیت‌ها است. ۱۲. روش مدیریت عوامل خطرآفرین: این روش، از طریق شناسایی، تحلیل، مدیریت و کنترل عوامل خطرآفرین در فرآیند تولید، به منظور رفع خطرات احتمالی، دستیابی به ایمنی واقعی و پیشگیری از بروز حوادث اجرا می‌شود. در مدیریت، باید به طور مداوم اطلاعات مربوط به خطرات پنهان را گزارش کرد تا با پیشرفت‌های فعالیت‌های رفع آن خطرات هماهنگ شود. اشیاء مدیریتی شامل چهار عنصر انسان، ماشین، محیط و مدیریت هستند؛ برای دستیابی به مدیریت مناسب، لازم است بخش‌های مربوط به ایمنی با بخش‌های تولیدی همکاری کنند. ۱۳. ایجاد «شغل‌های سبز»: ایجاد «شغل‌های سبز» به معنای ایجاد امنیت جامع (شامل انسان، ماشین‌آلات و محیط زیست) برای شغل‌هایی است که دارای خطرات و عوامل مضر ویژه‌ای هستند. روش ساخت: تدوین طرح، اجرای اقدامات و انجام بازسازی جامع از نظر فنی و مهندسی. هدف: ارتقای توانایی پیشگیری از حوادث در مشاغل با خطرات ویژه. بخش‌های سازمانی: بخش فنی، بخش فناوری امنیتی. ۱۴. پروژه «سه یک»: «سه یک» به معنای یک نقشه در کارگاه، یک نمودار در محوطه کارخانه و یک ویدیو در هفته است. ایجاد پروژه «سه یک» به این معناست که شرکت‌ها از طریق استفاده از تابلوهای آموزشی مربوط به ایمنی، نشانه‌های فیزیکی و همچنین پخش فیلم‌های آموزشی درباره ایمنی از طریق تلویزیون‌های داخلی شرکت، آگاهی کارکنان خود را در زمینه ایمنی افزایش دهند. این فعالیت معمولاً توسط بخش مدیریت ایمنی و بخش روابط عمومی به طور مشترک انجام می‌شود. ۱۵. سیستم ودیعه ریسک، از روش ودیعه ریسک در تولید ایمن برای مدیریت کنترل شاخص‌های حوادث یا اهداف اقدامات ایمنی استفاده می‌کند (سند مسئولیت، اهداف قراردادی، محتوای ارزیابی، روش‌های پاداش و تنبیه و غیره). به آن سیستم وثیقه‌گذاری ریسک می‌گویند. این روش مدیریتی می‌تواند آگاهی نسبت به ایمنی و شدت مدیریت ایمنی را تقویت کند، باعث شود مدیریت ایمنی به طور عملی پیاده شود و مدیریت ایمنی با دقت بیشتری انجام گیرد. روش اجرا: در ابتدای سال، قرارداد وثیقه‌گذاری منعقد می‌شود و در پایان سال، ارزیابی صورت می‌گیرد؛ نکته کلیدی بر اساس نتایج ارزیابی، شدت وثیقه و علمی بودن روش ارزیابی است. ۱۶. ایجاد استانداردهای شغلی (سه استاندارد) به معنای ایجاد فرآیندهای کاری استاندارد از نظر ایمنی در سه سطح کارخانه، گروه‌های کاری و پست‌های شغلی است (پیشگیری از آتش‌سوزی، مسمومیت، برق‌گرفتگی و گرد و غبار). روش ساخت به این صورت است: تعیین پروژه، تعیین استانداردها و تعیین محتوا، و سپس انجام پروژه‌های مربوط به مهندسی سخت‌افزار. هدف: رسیدن به استانداردهای لازم از نظر سخت‌افزاری و افزایش ایمنی ذاتی سخت‌افزار. بخش‌های سازمانی: بخش فنی، بخش مدیریت امنیت. ۱۷. کنترل «سه نقطه»: منظور از کنترل «سه نقطه»، کنترل دقیق نقاط خطرناک، مخاطره‌آمیز و محل‌هایی است که در آن‌ها تصادفات بیشتر رخ می‌دهد. روش کنترل: کنترل و مدیریت سطحی، با اهداف مشخص، مسئولیت‌های تعیین‌شده و رویه‌های روشن، بر اساس واحدهای کارخانه یا پست‌های کاری انجام می‌شود. هدف: کنترل به‌موقع، پویا، متمرکز و مؤثر بر «سه نقطه». بخش‌های سازمانی: گروه‌های کاری، کارخانه‌ها، بخش‌های فنی ایمنی. ۱۸. چهار بررسی در پروژه‌ها: منظور از چهار بررسی در پروژه‌ها این است که برای ایمنی تولید، باید روزانه در سطح محل کار، هفتگی در سطح گروه‌ها و کارخانه، ماهانه در سطح کارخانه، و فصلی در سطح شرکت، بررسی‌های لازم انجام شود. محتوای بررسی عمدتاً شامل بررسی اندیشه، سیستم‌ها، آموزش، تجهیزات حفاظتی، خطرات پنهان و نقض سه قانون است. هدف فعالیت: عملکرد ایمن تجهیزات محل کار، عملیات ایمن کارگران، انجام کارها به شیوه ایمن در گروه‌ها، و استانداردسازی مدیریت ایمنی. بخش‌های سازمانی و کارکنان: رئیس گروه، مدیر کارخانه، کارکنان بخش مدیریت ایمنی. ۱۹. بررسی کارایی مدیریت ایمنی، به معنای بررسی جامع و سیستماتیک از نهادها، کارکنان، وظایف، سیستم‌ها و هزینه‌های مربوط به مدیریت ایمنی در یک سازمان است؛ این کار به منظور بهبود فرآیندهای مدیریت ایمنی و افزایش کارایی آن صورت می‌گیرد. روش اجرا: بر اساس سطوح و گروه‌های مختلف، با استفاده از روش‌های تحلیل گفت‌وگومحور و مقایسه پروژه‌ها، اهداف ایمنی مربوط به وظایف بخش‌ها و افراد در سطوح مختلف بررسی می‌شود. بخش‌های مسئول برگزاری رویداد: مدیر ارشد شرکت، بخش منابع انسانی و بخش ایمنی.