اثرات تقویتکننده و بهبودبخش هومیک اسید بر کودها و خاک
Thread Content
۱. اثر تقویتکنندگی بر کودهای نیتروژنی: کودهای نیتروژنی عمدتاً از کربنات و یوریا تشکیل شدهاند؛ نیتروژن در حالت آمونیومی دارای پایداری کمی است و به راحتی تبخیر میشود. هنگام مخلوط کردن آن با کودهای حاوی هومیک اسید، به دلیل وجود گروههای فعال مانند کربوکسیل و فنولکربوکسیل در هومیک اسید، قابلیت تبادل یونی و جذب قویتری وجود دارد؛ این امر میتواند به کاهش اتلاف نیتروژن در حالت آمونیومی کمک کند. اوره یک کود نیتروژنی از نوع آمیدی است؛ نیتروژن موجود در آن برای جذب توسط گیاهان، باید ابتدا توسط آنزیم اورهزا تولید شده توسط باکتریهای اوره، به آمونیوم کربنات تبدیل شود. اگر اوره در خاکهای آهکی استفاده شود، آمونیوم کربنی که از تجزیه اوره تولید میشود نیز به دلیل خاصیت قلیایی خاک، از بین میرود؛ این یکی از دلایل کاهش بازدهی نیتروژن موجود در کود اوره است. افزودن هومیک اسید به اوره، اثر تقویتکننده قابل توجهی بر روی آن دارد. اولاً، مهار فعالیت آنزیم اورهزا، کاهش تجزیه اوره و کاهش تبخیر؛ دوماً، اسید هومیک میتواند با اوره کمپلکس تشکیل دهد و به تدریج نیتروژن را آزاد کند، که منجر به افزایش اثر کودی اوره میشود. در عین حال، فعالیت بیولوژیکی اسید هومیک میتواند رشد ریشههای گیاهان و متابولیسم نیتروژن در بدن گیاهان را تحریک کرده و جذب نیتروژن را افزایش دهد. دوم، اثر تقویتکننده فسفاتها بر کارایی آنها: هنگام کاشت فسفاتهای سریعالاثر در خاک، فسفر محلول به راحتی توسط خاک جذب میشود. در خاکهای اسیدی، فسفر عمدتاً توسط یونهای آهن و آلومینیوم جذب میشود؛ در حالی که در خاکهای آهکی، فسفر عمدتاً توسط کلسیم جذب میشود. در نتیجه، فسفر سریعالاثر به فسفر کندالاثر یا حتی بیاثر تبدیل میشود و نرخ استفاده از فسفر در همان فصل تنها ۱۰ تا ۲۰ درصد خواهد بود. با افزایش استفاده از کودهای حاوی هومیک اسید، میتوان جلوی ذخیره شدن فسفر محلول در آب در خاک را گرفت و فرآیند تبدیل فسفر با اثربخشی سریع به فسفر با اثربخشی کند یا بیاثر را کند کرد. هومیک اسید محلول، مسافت حرکت فسفر در خاک را افزایش داده و باعث جذب فسفر توسط ریشهها میشود. سوم، اثر تقویتکنندگی بر کود پتاسیم: فسفات آلی دارای گروههای عملکردی است که میتوانند یونهای پتاسیم را جذب و ذخیره کنند؛ این امر هم از از دست رفتن پتاسیم در خاکهای شنی و خاکهایی که آب را به راحتی جذب میکنند، جلوگیری میکند و هم از ثابت ماندن پتاسیم در خاکهای چسبناک جلوگیری مینماید. برخی از بخشهای هومیک اسید، مانند هومیک اسید زرد، از نوع هومیک اسیدهای با وزن مولکولی پایین هستند؛ این مواد دارای خاصیت حل کردن مواد معدنی مانند سیلیکاتهای پتاسیمی و فلدسپاتهای پتاسیمی هستند و میتوانند باعث تجزیه آهسته این مواد شوند، در نتیجه مقدار پتاسیم آزاد شده افزایش یافته و میزان پتاسیم فوری نیز بالاتر میگردد. چهارم: اثر تقویتکنندگی کودهای میکرویی. در خاک، مقدار قابل توجهی از عناصر کممقدار وجود دارد، اما بخش کمی از آنها قابل جذب توسط گیاهان است. آنتروزان و عناصر کممحلول میتوانند واکنش کوپلینگ با یکدیگر داشته باشند و در نتیجه ترکیباتی از آنتروزان و عناصر کممحلول تشکیل شود؛ این ترکیبات قابلیت حلالیت بالاتری دارند و به راحتی توسط گیاهان جذب میشوند. این امر به جذب عناصر کممحلول توسط ریشهها یا برگها کمک میکند و همچنین به انتقال این عناصر از ریشهها به بخشهای فوقزمینی گیاه، و از برگهای خاصی به برگهای دیگر، کمک میکند. پنجم، اثرات غیرمستقیم اسید هومیک بر خاک۱. اثرات فیزیکی
۱) بهبود ساختار خاک
۲) جلوگیری از ترک خوردن خاک و فرسایش آن. ۳) افزایش ظرفیت نگهداری آب در خاک و بهبود مقاومت در برابر خشکسالی. ۴) تیرهتر شدن رنگ خاک که به جذب انرژی خورشیدی کمک میکند. ۲. اثرات شیمیایی: ۱) تنظیم مقدار pH خاک. ۲) بهبود و بهینهسازی جذب مواد مغذی و آب توسط گیاهان _ ۳) در شرایط قلیایی، به عنوان یک شوینده طبیعی، با یونهای فلزی همکاری کرده و جذب آنها توسط ریشهها را تسهیل میکند. ۴) سرشار از مواد آلی و مواد معدنی ضروری برای رشد گیاهان. ۵) حفظ کودهای غیرآلی محلول در ناحیه ریشه، برای کاهش اتلاف آنها. ۶) افزایش ظرفیت تبادل کاتیونها در خاک. ۷) تبدیل عناصر مغذی به حالتی که گیاهان به راحتی بتوانند آنها را جذب کنند.
۸) تقویت جذب نیتروژن توسط گیاهان. ۹) کاهش فرصت واکنش فسفر با Ca، Fe، Mg، Al تا فسفر در حالتی مطلوب برای رشد گیاهان وجود داشته باشد. ۱۰) به آزادسازی CO2 از کربنات کلسیم موجود در خاک کمک میکند تا بتوان از آن در فتوسنتز استفاده کرد.
۱۱) به کاهش بیماری زردی گیاهان ناشی از عناصر کممقدار کمک میکند. ۱۲) کاهش فعالیت مواد سمی در خاک. ۳. اثرات بیولوژیکی: ۱) تحریک رشد و تکثیر میکروارگانیسمهای مفید در خاک. ۲) افزایش مقاومت طبیعی گیاهان و توانایی آنها در مقابله با آفات. ششم: مروری بر کاربردها و چشماندازهای اسیدهای هومیک در تولید کشاورزی
اسیدهای هومیک موجود در تورب، زغال قهوهای و زغال فرسوده، به نام اسیدهای هومیک زغالسنگ شناخته میشوند. این اسیدها دارای ساختار و ویژگیهای مشابهی با اسیدهای هومیک موجود در مواد آلی خاک هستند؛ همچنین تأثیرات آنها بر خاک و گیاهان نیز بسیار مشابه است. به همین دلیل، در کشورهای خارجی، سالهاست که به کاربردهای اسیدهای هومیک موجود در تورب، زغال قهوهای و زغال فرسوده در صنعت جنگلداری و تولید کشاورزی توجه زیادی شده است.