Özel Konu | Ödev öncesinde risk analizi nasıl yapılır

Thread Content

Petrol kimya şirketleri genellikle yanıcı, patlayıcı, yüksek sıcaklıkta, yüksek basınçta, zehirli ve zararlı gibi özelliklere sahiptir. Sahada yapılan işlerin kazalara yol açmasının en büyük nedenleri arasında, insanların bu işlerin beraberinde getirebileceği potansiyel riskleri yeterince bilmemeleri, etkili güvenlik önlemlerini zamanında alamamaları, iş izni kontrol prosedürlerine sıkı sıkıya uymamaları ve çalışanların sistemli bir güvenlik eğitimi almamış olmaları yer alır. Bu nedenle, işletmeler önlemlerini erken aşamada almalı, iş faaliyetlerinden önce bu faaliyetlerle ilgili riskleri kapsamlı bir şekilde analiz edip kontrol etmeli ve yönetmelidir. Böylece hem kendilerini koruma hem de başkalarına öncelik verme anlayışını benimseyerek en iyi HSE performansına ulaşabilirler. İş öncesi risk analizi yöntemlerini incelemeye başlamadan önce, önce iki kavramı anlayalım: İş faaliyetlerinin sınıflandırılması ve işletmelerin günlük üretim ve işletme faaliyetleri. Üretim kontrolü, bakım-onarım, pazarlama, lojistik hizmetleri gibi birçok ilgili iş faaliyeti gereklidir. Gerekli olan şu ki, risk içeren tüm faaliyetlerde tehlike tespiti yapılmalı ve buna uygun önlemler alınmalıdır. İşletmelerde sık görülen yüksek riskli iş faaliyetleri esas olarak şunlardır: 1) Ateş kullanılan işlemler ； 2) Sınırlı alanlarda çalışmaya giriş ； 3) Toprak kırma işlemi ； 4) Geçici elektrik kullanımı işlemleri ； 5) Yüksekten çalışma ； 6) Kaldırma işlemi ； 7) Ekipman bakım onarım işlemleri ； 8) Kör plaka açma/kapama işlemi. Risk analizinin yaklaşımı ◎ Mevcut olan zararlı enerji, zararlı maddelerin varlığı ve kontrol dışı kalması, zararların ortaya çıkmasının temel nedenleridir. Bu nedenle, iş faaliyetlerinden önce iki tür tehlike kaynağı aranmalı ve ayırt edilmelidir: Birinci tür tehlike kaynakları – Enerjinin beklenmedik şekilde serbest kalması teorisine göre, sistemde bulunan ve beklenmedik bir şekilde enerji veya tehlikeli maddelerin serbest kalmasına yol açabilecek olanlar birinci tür tehlike kaynakları olarak adlandırılır. Bu, sistemin tehlikeli hale gelmesine veya sistem kazalarına neden olan fiziksel öznedir ve doğal tehlike kaynağı olarak da adlandırılır. İkinci tür tehlike kaynakları – enerjinin sınırlanmasına veya kontrol altına alınmasına yönelik önlemlerin işe yaramaz hale gelmesine veya bozulmasına neden olan çeşitli güvensiz faktörler, ikinci tür tehlike kaynakları olarak adlandırılır. İkinci tür tehlike kaynakları, birinci tür tehlike kaynaklarının kontrolünü kaybetmesine neden olan, insanlar, maddeler ve çevre üzerinde etki gösteren koşullardır. Bunlar, sistemin güvenli durumdan tehlikeli duruma geçmesine yol açan koşullardır; aynı zamanda sistemin enerjisinin beklenmedik şekilde serbest kalmasına ve sistem kazalarının meydana gelmesine neden olan tetikleyicilerdir. Bu tür tehlike kaynaklarına “tetikleyici tip tehlike kaynakları” da denir. ◎ Kimin (neyin) zarar göreceği, bedensel yaralanmalar (bedensel yaralanmalar, hastalıklar, ölüm vb. dahil), mali kayıplar (üretimin durması, yasa dışılıklar, itibar kaybı vb. dahil) ve çevresel bozulmalar (çalışma ortamı, doğal çevre vb. dahil) açısından değerlendirilebilir. ◎ Hasarın nasıl meydana geldiği, farklı tehlikelerin özelliklerine göre belirlenmeli; hasarın oluşum koşulları, zamanı ve yolu anlaşılarak, hasarın önlenmesi için hedefe yönelik güvenlik önlemleri alınmalıdır. Örneğin, bir yangının çıkması için aynı anda 3 koşulun bulunması gerekir (yangının üç unsuru: ateş kaynağı, yanıcı madde ve oksitleyici madde). Bu unsurlardan herhangi birinin ortaya çıkmasını engelleyebilirsek, yangının çıkmasını etkili bir şekilde önleyebiliriz. Tehlike Tanımlama: Her iş başlamadan önce, işçiler ve gözetim personeli öncelikle tehlikeleri tanımlamalıdır. Tehlikelerin tespiti, insanların güvensiz davranışlarından ve nesnelerin güvensiz durumlarından yola çıkılarak yapılmalıdır. ◎ İnsanların güvensiz davranışları GB6441-86 “İşletmelerdeki Çalışanların Yaralanma ve Ölüm Kazalarının Sınıflandırılması Standartları”na göre 13 ana kategoriye ayrılır: 1) Operasyonel hatalar, güvenliği ihmal etme, uyarıları görmezden gelme ； 2) Güvenlik cihazlarının işlevsiz hale gelmesine neden olmak ； 3) Güvensiz ekipman kullanmak ； 4) Alet yerine el ile işlem yapmak ； 5) Nesnelerin (bitmiş ürünler, malzemeler, aletler vb.) yanlış şekilde saklanması ； 6) Tehlikeli yerlere macera olsun diye girmek ； 7) Tırmanmak, güvensiz yerlere oturmak ； 8) Kaldırılan yükün altında çalışmak, orada kalmak ； 9) Makine çalışırken yağlama, onarım, kontrol, ayarlama, kaynak yapma, temizleme gibi işler ； 10) Dikkati dağıtan davranışlar var ； 11) Kişisel koruyucu ekipmanların kullanılmasının zorunlu olduğu işlerde veya durumlarda bunların kullanımını ihmal etmek ； 12) Güvensiz giyim ； 13) Yanıcı ve patlayıcı gibi tehlikeli maddelerle ilgili hatalı işlemler. Çalışanlar, her görevi yapmadan önce dikkatlice düşünmeli, olası tehlikeleri tespit etmeli ve kendilerini korumak için davranışlarını buna göre ayarlamalıdır ； Aynı zamanda, diğer insanların yanlış davranışlarına dikkat etmeli ve birbirimize sorunları göstererek herkesi iş yerindeki tehlikelerden korumalıyız. ◎ Nesnelerin güvensiz durumu: GB6441-86 “İşletmelerdeki Çalışanların Yaralanma ve Ölüm Olaylarının Sınıflandırılması Standartları”, nesnelerin güvensiz durumunu 4 ana kategoriye ayırmaktadır: 1) Koruma, güvenlik ve sinyal gibi cihazların eksik olması veya kusurlu olması ； 2) Ekipmanlar, tesisler, aletler ve aksesuarlarda kusurlar bulunmaktadır ； 3) Kişisel koruyucu ekipmanlar – Koruyucu kıyafetler, eldivenler, gözlükler ve yüz maskeleri, solunum organlarını koruyan ekipmanlar, işitme koruyucuları, emniyet kemerleri, güvenlik kaskları, güvenlik ayakkabıları vb. eksik veya kusurlu ； 4) Üretim (inşaat) alanının çevresi kötü. Güvenlik önlemlerinin belirlenmesinde tehlikeler tespit edildikten sonra, bu tehlikelerin özelliklerine göre hedefe yönelik güvenlik önlemleri alınmalıdır ki güvenlik kazalarının meydana gelmesi engellensin. ◆ Enerji kontrolü kazalarının meydana gelmesi, enerji gerektirmeyen bazı etkileşimlerin sonucudur ve kazalara neden olan tetikleyici enerjinin ortadan kaldırılması, kazaların önlenmesindeki kritik adımdır. Bu nedenle, enerji izolasyonunu doğru bir şekilde yapmak, risk kontrolünün en önemli unsurlarından biridir. Örneğin, tehlikeli alanlarda/yerlerde ateşle çalışma yapmadan önce etkili izolasyon ve ayırma önlemleri alınmalı, temizleme ve değiştirme işlemleri gerçekleştirilmeli ve sonuçlar uygun bulunmalıdır ； Onarım ve inşaat alanlarında güvenlik bariyerleri ve uyarı işaretleri konulmalıdır ； Onarım ve inşaat için kullanılan makineler ve aletler, işe başlamadan önce kapsamlı bir şekilde kontrol edilmeli; sağlam ve kullanılabilir olduklarından emin olunmalıdır. ◆ İş izni, her saha işi için sıkı bir başvuru, onay ve iş denetimi prosedürü gerektirir. Ateş kullanımı, sınırlı alanlarda çalışma, toprak kırma işlemleri, geçici elektrik kullanımı, yüksek yerlerde çalışma, kaldırma işlemleri, ekipman bakım onarımı, kelepçe açma/kapama işlemleri gibi daha yüksek riskli işlerde, sıkı bir iş izni prosedürü uygulanmalı ve iş başlamadan önce ilgili iş izinleri alınmalıdır. ◆ Güvenlik eğitimi: İşlemlerle ilgili kişilere güvenlik eğitimi verilmelidir: 1) İş faaliyetlerinin uyması gereken ilgili güvenlik kuralları ve düzenlemeleri ； 2) İşlem sırasında ortaya çıkabilecek tehlikeler ve önlemler ； 3) İş sırasında bireysel koruyucu ekipmanların ve malzemelerin doğru şekilde takılması ve kullanılması ； 4) İş kalemleri, görevler, planlar ve güvenlik önlemleri vb. ◆ İş güvenliği ekipmanları konusunda işletmeler, GB11651 “İş Güvenliği Ekipmanlarının Seçimi İlkeleri”, “İş Güvenliği Ekipmanlarının Denetimi ve Yönetimi Hükümleri” (**Çalışma Güvenliği Genel Müdürlüğü’nün 1 numaralı kararı**), yerel düzenlemeler ve Sinopec gibi kuruluşların ilgili yönetmeliklerine sıkı sıkıya uymalı; ayrıca işin yapıldığı ortamın özellikleri ve somut koşullara göre iş güvenliği ekipmanlarını seçmeli, temin etmeli ve kullanmalıdır.