İş kazası vakaları paylaşımı (7): Nöbet sırasında izinsiz dışarı çıkıp trafik kazası geçirilmesi, iş kazası olarak kabul edilebilir mi?
Thread Content
Olayın özeti: Zhang, bir şirkette çalışan bir kişidir. 8 Şubat 2014’te, Zhang özel bir işi nedeniyle kurumun izni olmaksızın nöbet görevinden ayrılıp bisikletle dışarı çıktı. Kuruma dönerken talihsiz bir trafik kazası geçirerek olay yerinde hayatını kaybetti (trafik polisi tarafından Zhang’ın bu kazada hiçbir kusuru olmadığı tespit edildi). Olayın ardından, Zhang’ın ailesi yerel sosyal sigorta idaresine iş kazası tespiti için başvuruda bulundu. Yerel sosyal sigorta idaresi yaptığı inceleme sonucunda, “İş Kazaları Sigortası Yönetmeliği”nin on dördüncü maddesinin beşinci ve altıncı fıkralarına dayanarak Zhang’ın iş kazası olarak kabul edilmemesine karar verdi. Zhang’ın ailesi buna itiraz ederek yerel halk mahkemesine idari itiraz başvurusunda bulundu; ancak yerel idari itiraz mercii, sosyal sigorta idare organının iş kazası olarak kabul etmeme kararını onadı. Vaka Analizi: “İş Kazası ve Meslek Hastalıkları Sigortası Yönetmeliği”nin on dördüncü maddesinin beşinci fıkrasında, “Çalışanların iş nedeniyle dışarıda oldukları sırada işle ilgili sebeplerden dolayı yaralanmaları veya kaza geçirip kaybolmaları” durumu; on dördüncü maddenin altıncı fıkrasında ise “Çalışanların işe gidip gelirken, kendi asıl sorumlulukları olmayan trafik kazaları veya şehir içi raylı taşıma, yolcu feribotları, tren kazaları sonucu yaralanmaları” durumları, iş kazası olarak kabul edilebilir. Bu davada, Zhang her ne kadar trafik kazasında trafik polisi tarafından sorumsuz bulunmuş olsa da, iş saatleri içinde izinsiz olarak görev yerinden ayrılıp dışarı çıkması sonucu meydana gelen ölüm olayı, “İş nedeniyle dışarı çıkılma süresi” ve “İşe gidip gelirken” şeklindeki “İş Kazaları Sigortası Yönetmeliği”nin on dördüncü maddesinin (beş) ve (altı) numaralı fıkralarındaki her iki koşulu da karşılamamaktadır. Sonuç olarak, yerel sosyal sigorta idare organının Zhang’ın iş kazası olarak kabul edilmemesine dair kararı yasal düzenlemelere uygundur.
Zhang’ın iş kazası olarak kabul edilmemesine dair karar, yasal düzenlemelere uygundur. Bizim birimimizde de benzer olaylar oldu ve iş kazası olarak değerlendirilmedi.
Doğru, yerinde, öğrenmeye değer*.
Zhang’ın iş kazası olarak kabul edilmemesine dair karar, yasal düzenlemelere uygundur.
Zhang’ın iş kazası olarak kabul edilmemesine dair karar, yasal düzenlemelere uygundur.
Yine de ilişkiden bahsetmek gerek. Eskiden şirketimde bir proje yöneticisi vardı; gece nöbet tutuyor ya da fazla mesai yapıyordu. Üç kişi birlikte içki içmeye gitti, ardından motosikletle yola çıkıp doğrudan yol kenarındaki kamyonun arkasına çarptılar ve yapılan tüm müdahalelere rağmen hayatını kaybetti. O zamanlar büyük araçlarda floresan yansıtıcı şeritler zorunlu değildi ve kamyon şoförleri yol kenarındaki restoranlarda yemek yiyordu. Sonunda yine aile üyeleri genel müdüre başvurdu ve şirketten tazminat talep etti, ancak yine de tazminat ödenmedi.
İş kazası sayılmaz herhalde, sonuçta işle ilgili değil, izinsiz izin kullanmak olarak kabul edilir.
İş kazası olarak kabul edilmediği için aileler, iş kazası sigortası fonundan tazminat alamıyor; bu yüzden şirketten para talep ediyorlar ve şirket de kendi çıkarları doğrultusunda belirli bir tazminat ödüyor.
Bir başka vaka daha var: Taşeron işçisi bir kaza geçirdi, çalışma sırasında olduğu için iş kazasıydı ve bu da 90’lı yıllarda oldu. O zamanlar planlanan şey, alt yüklenicinin 40 bin, şirketin ise 10 bin ödemesiydi. Ancak oraya gidip baktığımızda yerin son derece fakir olduğunu gördük; penceresi bile yoktu, sadece bir delik vardı. Su ısıtıldığında, duman tütmeye başlıyor. Fiyat konusunda yaşlı kadın, en azından 40 bin tazminat ödemek zorunda kalınmaz mı? dedi Peki, alt yüklenici 40 bin ödedi, şirket ise bir kuruş bile ödemedi.
1. 90’lı yıllardaki iş kazası mevzuatının şimdikiyle farklı olup olmadığını bilmiyorum, aşağıdaki ifadeler yanlış olabilir. 2. İş kazası meydana geldi, alt yüklenici iş kazası tespiti için başvuruda bulunmadı; yaralı ve ailesi de iş kazası tespiti için başvuruda bulunmadı (muhtemelen yaşlı kadın yasaları bilmiyor ya da alt yüklenici ve şirket iş kazası prosedürlerini uygulamak istemiyor). Bu durum nedeniyle aileye herhangi bir maddi tazminat ödenmedi ve tazminat miktarı yalnızca alt yüklenici, şirket ve aile arasındaki görüşmelerle belirlenebildi. Tazminat için bir standart yoktur ve her şey tarafların müzakerelerine bağlıdır; yaşlı kadın açıkça daha dezavantajlı konumdadır. 3. “Şirket” açısından müşterek ve müteselsil tazminat sorumluluğu bulunmakta, asıl sorumluluk ise alt yüklenicidedir. İş kazası prosedürlerini izlemek, hem çalışanlar hem de şirketler için en iyi seçenektir.
Bu yıllarda hukuk bilinci oldukça yaygınlaştı. Eskiden, sıradan insanların şirketlerle dava açacak zamanları yoktu ki? Üstelik bazen kanıt bulmak zordur; dava açıldığında tazminat almak çok uzak bir ihtimal haline gelir.