Hamburg’a giden ölümcül tren

Thread Content

Kopan bir tekerlek, Almanya’nın yüksek hızlı trenlerinin hizmete girmesinden bu yana 7 yıl süren güvenlik rekorunu bozdu ve 101 yolcunun hayatına mal oldu. Bu tekerlek, trenin altında saklanan ölüm gibi, alaycı bir şekilde hayatları toplamayı bekliyor. Ve tüm bunlar aslında önlenebilirdi. 3 Haziran 1998’de, Münih’ten Hamburg’a giden bir yüksek hızlı tren, Eschede kasabasında ciddi bir raydan çıkma kazası geçirdi. Bu, dünya yüksek hızlı tren tarihindeki ilk ve en ciddi can kaybı ve yaralanma olayıdır; sonuç olarak 101 kişi hayatını kaybetmiş, 88 kişi ağır yaralanmış ve 106 kişi hafif yaralanmıştır. Ölenler arasında 2 çocuk da vardı ve hayatta kalan 18 çocuktan 6’sının annesi ölmüştü. Dünyanın en güvenli ve gelişmiş ekipmanlarına sahip olduğunu, 7 yıldır herhangi bir ölüm olayı yaşanmadığını iddia eden Alman yüksek hızlı trenleri, bir anda korkunç bir trajediye yol açtı. Birçok Alman, 1990’lardaki yüksek hızlı trenlerden hâlâ övgüyle bahsediyor ve bunların Almanya’nın yüksek teknolojisinin bir simgesi olduğunu düşünüyor. 2 Haziran 1991’de Almanya’nın yüksek hızlı trenleri, hayranlık ve takdirler arasında hizmete girdi. Saatte 250 kilometreye varan maksimum hız, uçakın business sınıfına benzer vagonlar ve demiryollarının iddia ettiği son derece yüksek güvenlik seviyesi, Almanların gurur duyduğu unsurlardır. Sadece **şehirler arası ulaşım sürelerini kısaltmakla kalmaz, aynı zamanda yolculara lüks bir deneyim de sunar. Alman Yüksek Hızlı Trenleri şirketinin açıklamalarına göre, 1992 yılında Alman yüksek hızlı trenleri toplam 10 milyon yolcu taşıdı ve hizmete girdikten 2 yıl sonra günlük yolcu kapasitesi 65 bin kişiyi aştı. Daha da önemlisi, hizmete girdikten sonraki 7 yıl boyunca Almanya’nın yüksek hızlı trenleri sıfır ölümlü kaza kaydıyla yoluna devam etti. Ancak, kopan bir tekerlek, Alman yüksek hızlı trenlerinin hizmete girmesinden bu yana 7 yıl süren güvenlik rekorunu bozdu ve 101 yolcunun hayatını aldı. Bu tekerlek, trenin altında saklanan ölüm gibi, alaycı bir şekilde hayatları toplamayı bekliyor. Ve tüm bunlar aslında önlenebilirdi. 3 Haziran 1998 saat 10:58’de, Almanya’nın Hamburg kentinden 130 kilometre uzaklıktaki Eschede kasabasının sakinleri aniden büyük bir gürültü duydular; ardından tam bir sessizlik oldu. Sakinler evlerinden çıktıklarında, 30 ton ağırlığında bir tren vagonunun avluya düştüğünü fark ettiler. Yakınlarda, rayların üzerinden geçen 300 ton ağırlığındaki çift hatlı kavşak köprüsü tamamen çöktü; 8 vagon yan yana sıkıştı ve iç alan sadece 1 vagon büyüklüğünde kaldı. 400’den fazla yolcu içeride mahsur kaldı. Saat 11:05’te kurtarma ekipleri olay yerine vardı ve bu felaketin ciddiyeti hemen gözlerinin önünde belirdi; hasarın boyutu herkesi şaşkına çevirdi. Saat 11:25’te, ilk tahminlere göre toplam 40 kişi hayatını kaybetti ve 40 kişi ağır yaralandı. Saat 13:45’te, sağlık görevlileri olay yerinde 87 yaralıya ilk yardım yapıyordu; en ağır durumdaki 27 yaralı ise helikopterle hastaneye götürüldü. Kurtarma ekipleri, vagonun içinde hâlâ kaç kişinin mahsur kaldığından emin değil. Diğer hayatta kalanların bulunma ihtimali son derece düşük olsa da, kurtarma çalışmaları gece geç saatlere kadar devam etti. O gece, kurtarma ekibi enkazda 2 demiryolu çalışanının cesedini buldu. Meğerse tren kazası sırasında, rayların yakınında rutin bakım yapıyorlarmış. Böylece ölü sayısı 81’e yükseldi. Sonraki 48 saat boyunca kurtarma ekipleri hayatta kalanları bulmak için çabalamaya devam etti, ancak boşuna oldu. Kazanın meydana geldiği günün üçüncü gününde saat 6:42’de kurtarma operasyonları durduruldu. Dünyanın en ciddi yüksek hızlı tren kazası sonucunda toplam 101 kişi hayatını kaybetti. Kaza sonrasında, bağımsız bir soruşturma ekibi hızla kuruldu. Kaza yerinin korunması ve araştırma ekibinin kapsamlı ve dikkatli incelemesi sayesinde, kaza nedenleri adım adım ortaya çıkarıldı. Araştırma sonuçlarına göre, metal yorgunluğu nedeniyle trenin ilk vagonundaki tekerlek çemberleri söküldü. Trenin raydan çıkmasından 3,6 saniye önce, saatte 200 kilometre hızla raylarla sürtüşen kopan çelik halka, bir ray değiştirme noktasından geçerken bu noktadaki koruma raylarını kaldırıp aniden alttan vagonun içine girdi; oluşan muazzam darbe sonucu ilk vagon raylardan ayrıldı. Aynı zamanda, darbeden etkilenen ray bağlantıları gevşedi; ilk vagon kavşaktan geçtikten sonra ana hatta ilerlemeye devam etti, ancak arkadaki vagonlar yan hat yönüne yönlendirildi. Saatte 200 kilometrelik hız, lokomotifi ve arkadaki vagonları iki farklı yöne doğru hızla ayırdı. Yönünü kaybeden 3. vagon, rayların yanındaki kavşak köprüsünün sütunlarını parçaladı ve tüm köprü yüzeyi çöktü. 4. vagon çöken köprü yüzeyinin üzerinden geçti; ancak köprü yüzeyi 5. vagonun arka kısmına düştü. Arkadaki 6 vagon ise saatte 200 kilometre hızla ilerlemeye devam etti ve hepsi birlikte yığın halindeki köprü enkazının altında sıkıştı; bu da vagonların yatay yönde sıkışmasına neden olan korkunç bir manzara oluşturdu. Araştırma ekibi, Alman yüksek hızlı tren şirketinin mühendislerinin yüksek hızlı trenleri güvenlik kontrolünden geçirirken metal yorgunluğunu göz ardı ettiklerini, günlük olarak kullandıkları bakım araçlarının genellikle sadece el feneri olduğunu belirtti. Tekerleklerin kontrolünden sorumlu Alman Fraunhofer Enstitüsü çalışanları, el fenerlerinin yalnızca en büyük çatlakları tespit etmeye yardımcı olabildiğini, ancak metal yorgunluğundan kaynaklanan küçük çentikleri erken aşamada tespit edemeyeceğini belirtti. Alışkanlık düşüncesi, herkesin yüksek hızlı trenlerin kesinlikle güvenli olduğuna inanmasına neden oldu ve bu anlayış, tüm güvenlik sistemlerinin kazaları önleme konusunda ihmalkar olmasına yol açtı. Tren enkazında bulunan bakım raporları, olaydan 2 ay önce tren şefinin ve diğer çalışanların, vagonun tekerlek sisteminden gelen olağandışı gürültü ve titreşimler konusunda toplam 8 kez şikayette bulunduklarını gösteriyor. Metal yorgunluğu sorununu çok önceden fark eden Alman tramvay şirketi, 4 ay önce Alman yüksek hızlı tren şirketini çift kabuklu çelik tekerleklerdeki metal aşınması sorunu konusunda resmi olarak uyardı; ancak bu uyarılar dikkate alınmadı. İşte böyle, Alman yüksek hızlı tren şirketinin ihmali sayesinde Ölüm, tüm aramalardan kaçtı ve trendeki insanlarla birlikte yıkımın eşiğine doğru ilerledi. Bu kaza, tüm dünyanın yüksek hızlı trenlerin güvenliği konusunu yeniden değerlendirmesine neden oldu. Günümüzde, Almanya da dahil olmak üzere yüksek hızlı trenlere sahip tüm ülkeler, yüksek hızlı tren çalışanlarının mesleki eğitimini ve değerlendirmesini en önemli konular arasında görüyor ve yolculara yüksek hızlı trenlerde güvenli seyahat bilgilerini aktarmaya özen gösteriyor. Görüldü ki, her türlü teknolojik ilerleme sonuçta insanlar tarafından gerçekleştirilmelidir. Acılarından ders çıkaran Almanlar öncülük ederek adımlar attı; Almanya’nın “Genel Demiryolu Yasası”na göre, demiryolu şirketlerinin güvenli bir şekilde işletme yürütme, altyapıyı güvenli bir şekilde inşa etme, araçlar ve destek ekipmanları sağlama yükümlülüğü vardır ve bunların güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamakla da sorumludurlar. Bir demiryolu şirketi, yasal güvenlik yükümlülüklerini yerine getirebilmek için güvenlik yönetimi uygulamalı ve özellikle nitelikli, yüksek seviyeli bir kurumsal güvenlik sorumlusu bulundurmalıdır. Almanya’nın “Demiryolu İşletmelerinde Güvenlik Müdürleri Hakkında Yönetmelik”i ise daha da ayrıntılı düzenlemeler getirmektedir: Güvenlik müdürü esas olarak güvenlik yönetiminden sorumludur ve şirketin yönetim kadrosundan ayrılmalıdır. Güvenlik müdürünün, ekonomik çıkarlar yerine güvenlik çıkarlarını korumak amacıyla özel yasal yetkileri vardır. Güvenlik sorumlusunun göreve başlayabilmesi için **özel bir sınavdan geçmesi gerekir; ayrıca demiryolu şirketleri tarafından işe alınan güvenlik sorumlularının, demiryolu düzenleme otoritelerinden resmi onay alması da gereklidir.