Taşıma maliyetlerindeki artış, gübre endüstrisini değiştirecek mi?

Thread Content

Taşıma maliyetlerindeki artış, gübre endüstrisini değiştirecek mi? Yazar/Kaynak: Tarih: 2016-10-11 Tıklama sayısı: 6 Gübre, bir emtia türüdür. Son yıllarda demiryolu taşımacılığında fiyatlar ardı ardına arttı; son zamanlarda ise karayollarında kamyonların aşırı yük taşıma davranışlarına karşı sıkı önlemler alınıyor. Bu durum, gübre taşıma maliyetlerinin daha da artacağı anlamına geliyor. Bir yandan gübre fiyatları sürekli düşerken, diğer yandan taşıma maliyetleri giderek artıyor. Bu bağlamda, lojistik gübre endüstrisi üzerinde nasıl bir etki yaratacak? 　　A Tarafı: Kısa vadede piyasayı desteklemek yeterli değil. Ulaştırma Bakanlığı ve Kamu Güvenliği Bakanlığı’nın “Aşırı Yük Taşıyan Araçların Karayollarda Kullanımına İlişkin Yönetmelikleri” 21 Eylül’den itibaren yürürlüğe girmiştir. Yeni düzenlemelerle tüm hatlarda aşırı yük ve aşırı tonaj standartları düşürüldü; örneğin en yüksek yük kapasiteli 6 akslı kamyon konvoylarının aşırı yük standardı 55 ton’dan 49 tona, 4 akslı yük taşıma araçlarınınki ise 40 ton’dan 31 tona indirildi. Aynı zamanda aracın ve yükün uzunluğu, genişliği ve yüksekliği de belirlendi; toplam yükseklik 4 metreyi, toplam genişlik 2,55 metreyi, toplam uzunluk ise 18,1 metreyi aşamaz. 49 tonu aşan durumlarda uygulanacak maksimum cezanın 30 bin yuan olduğu açıkça belirtildi... Bu yeni düzenleme “tarihin en sıkı aşırı yük kontrolü önlemi” olarak da adlandırılıyor. 　　Demiryolu taşımacılığına kıyasla, karayolu taşımacılığı daha hızlı, esnek ve zamanında teslimat sağlar; 500 kilometre yarıçapı içindeki bölgelerde çoğu gübre karayolu ile taşınır. Sektörde herkes, gübrelerin kamyonlarla taşınırken aşırı yüklenmesinin yaygın bir durum olduğunu biliyor. Yeni düzenlemelerin yürürlüğe girmesinin ardından kamyonların taşıyabileceği yük miktarı sınırlanınca, bu da dolaylı olarak nakliye ücretlerini artırdı. Shandong’daki bir işletmenin yetkilisi, bölgeden Henan’a yapılan sevkiyatlarda her aracın yük kapasitesinin 40 ton olduğunu, ton başına taşıma ücretinin yaklaşık 100 yuan olduğunu ve toplam taşıma maliyetinin 4000 yuan olduğunu belirtti. Yeni düzenlemelere göre, yerel araçların taşıyabileceği ağırlık en fazla 31 ton olacak ve toplam nakliye ücreti aynı kaldığı takdirde, her ton gübre için fiyat yaklaşık 130 yuan seviyesine yükselecek. Uzmanlar tarafından yapılan daha ayrıntılı hesaplamalara göre, bu durum nedeniyle gübre taşıma ücretleri %35 oranında artacak ve ton başına yaklaşık 35 yuan olacak. 　　Görünüşte, bu aşırı yük denetimlerinin yolcu taşıma ücretlerindeki artış oldukça büyük; teorik olarak gübre fiyatlarını belli ölçüde desteklemesi gerekir. Ancak genel olarak piyasa durumu üzerindeki etkisi sınırlıdır. Şu an gübre piyasasında alt seviyedeki talep düşük; çiftçiler gübre stoklamada isteksiz. Riskten kaçınma amacıyla toptancılar ve perakendeciler ise anlık alım-satım yöntemini tercih ediyorlar. 　　Piyasanın durgun olduğu bu ortamda, artan nakliye maliyetlerinin büyük bir kısmını sonuçta yukarı akıştaki işletmeler üstlenmek zorunda kalıyor. Bu durum iki şekilde gerçekleşebilir: Birincisi, gübrelerin fabrika çıkış fiyatı aynı kalırken, bayilere belirli bir nakliye desteği sağlanır ； İkincisi, distribütör nakliye ücretini karşılıyor, şirket ise fabrika çıkış fiyatlarını uygun şekilde düşürüyor. Elbette, ikinci yöntem üretim şirketleri için belirli riskler taşımaktadır; çoğu şirket, bayilere artan nakliye maliyetlerini karşılamalarında yardımcı olmak için indirimler veya diğer promosyon teklifleri sunmayı tercih eder. 　　Kısacası, mevcut piyasa koşullarını belirleyen en önemli faktör hâlâ arz-talep dengesidir; karayolu taşımacılığındaki artışın getirdiği maliyet artışları, piyasanın istikrarlı kalmasını veya yükselmesini sağlamak için yeterli değildir. 　　B Tarafı: Uzun vadede gübre pazarının yapısı değişecek. Son yıllarda gübre üretim kapasitesi merkezileşme eğilimi göstermekte olup, bazı iller veya bölgelerde çok büyük gübre üretim tesisleri oluşmuştur. Örneğin, fosfor gübresi üretimi esas olarak Hubei ve Güneybatı bölgelerinde yoğunlaşmış durumda; azot gübresi üretimi ise giderek kömür üretiminin yoğun olduğu bölgelere kaymaktadır. Ancak bu işletmelerin bulunduğu yerler bu kadar büyük bir üretimi karşılayamaz ve büyük miktardaki ürün tahıl üretiminin yoğun olduğu bölgelere gönderilmek zorundadır. Özellikle o büyük kompoze gübre üretim tesislerinde, ham maddeler dış bölgelerden getirilmek zorunda kalıyor ve işlenmiş kompoze gübreler ise tekrar dışarıya gönderiliyor; bu da her iki uçta da dışa bağımlılık oluşturuyor. 　　Ulaşım maliyetlerinin artmasıyla birlikte, gübre endüstrisindeki bu tür bir yapılandırma, bu üretim kapasitelerinin pazardaki rekabet avantajlarını giderek azaltacaktır. Bu nedenle, giderek artan taşıma maliyetlerini dengelemek amacıyla büyük şirketlerin farklı yerlerde tesis kurma eğilimi günümüzde giderek daha belirgin hale geliyor. Örneğin, sadece Jilin’in Fuyu ilçesinde bile, yerelde fabrika kurduğu bildirilen Xin Yangfeng, Hong Sifang ve Stanley adlı üç büyük şirket bulunmaktadır. Ruxin Yangfeng, bölgede tamamen kendisine ait bir iştirak kurmak için yatırım yapmayı planlıyor ve yılda 800 bin ton üretim kapasitesine sahip yeni tip kompoze gübre üretimi için yatırım yapacak; toplam yatırım tutarı yaklaşık 400 milyon yuan ； Stanley Fuyu’nun 600 bin tonluk yeni tip kompoze gübre projesi, bu yılın 10 Eylül’ünde tamamlandı. Üretimin başlaması ise 2017 Nisan’ında bekleniyor; tesis, 250 bin ton kompoze gübre üretebilecek kapasitede. Bu projeler tamamlandığında kuzey pazarlarına etkili bir şekilde ulaşım sağlayacak; en belirgin etkisi ise ürünlerin taşınma mesafesinin kısalması ve büyük ölçekli işletmelerin rekabet gücünün artması olacaktır. 　　Uzun vadede, gübre endüstrisinde nakliye ücretleri de dahil olmak üzere tüm teşvikler kademeli olarak kaldırılacak ve maliyetleri düşürme baskısı şirketler için giderek daha acil hale gelecektir. Ulusal çapta faaliyet gösteren gübre şirketleri için ise, ülkenin uygun bölgelerine makul bir şekilde üretim kapasitesi yerleştirmek, şirketlerin rekabet gücünü artırmanın kaçınılmaz yollarından biridir. Öngörülebileceği gibi, gelecekte gübre tüketiminin bölgesel özellikleri daha da belirgin hale gelecek ve aynı zamanda bölgedeki küçük ve orta ölçekli gübre şirketleri zorluklarla karşılaşacaktır. (Tarım Ürünleri Bülteni)