İnşaat sahası elektrik güvenliği teknikleri!

Thread Content

İnşaat sahası elektrik güvenliği teknolojisi JGJ46-2012’nin en iyi özeti! I. Dağıtım kutuları ve anahtar kutularının kullanımı ve bakımıyla ilgili güvenlik teknikleri 1. İnşaat alanındaki tüm dağıtım kutuları ve anahtar kutularından sorumlu kişi özel bir elektrikçi olmalıdır. Tüm dağıtım kutuları ve anahtar kutuları kilitlenmeli, üzerlerine adları ve kullanım amaçları yazılmalı ve şubeler için işaretlemeler yapılmalıdır. 2. Anahtar kutusu operatörleri, anahtarlı elektrik cihazlarının doğru kullanım yöntemlerine hakim olmalıdır; inşaat alanında çalışmalar 1 saat veya daha uzun süre durdurulduğunda, güç anahtar kutusunun elektriği kesilip kilitlenmelidir. 3. Dağıtım kutuları ve anahtar kutularının içine herhangi bir yabancı madde konulmamalı, başka geçici elektrik ekipmanları asılmamalıdır; sigortaların kullanılması ve değiştirilmesi sırasında özelliklerine uyulmalı, sigortaların yerine bakır tel gibi malzemelerin kullanılması kesinlikle yasaktır. 4. Tüm dağıtım kutuları ve anahtar kutuları her ay profesyonel elektrikçiler tarafından kontrol edilip onarılmalıdır. Elektrikçilerin yalıtım koruma ekipmanları giymesi ve elektrikçilik amaçlı yalıtımlı aletler kullanması gerekir; elektrikçi olmayan kişilerin kendi başlarına elektrik devreleri bağlamalarına veya inşaat alanındaki elektrik ekipmanlarını kullanmalarına izin verilmez. 5. Dağıtım kutusunun giriş ve çıkış kabloları dış kuvvetlere maruz kalmamalıdır; metalik keskin uçlar ve aşındırıcı maddelerle temas etmesi kesinlikle yasaktır. II. Kendi jeneratör grubunun kullanımına ilişkin güvenlik teknikleri 1. Büyük köprü inşaat alanlarında, tünellerde ve prefabrik üretim sahalarında, elektrik şebekesindeki kesintiler nedeniyle projede zarar oluşmasını ve kazaların meydana gelmesini önlemek için kendi güç kaynağı bulunmalıdır. 2. İnşaat sahasında geçici olarak kullanılan özel jeneratör gruplarının güç dağıtım sistemi, üç fazlı beş tel sistemine sahip ve nötr noktası doğrudan toprağa bağlı bir sistem olmalıdır. Bu sistem ayrı olarak kurulmalı, dış elektrik hatlarından izole edilmeli ve herhangi bir elektriksel bağlantısı olmamalıdır. Özel jeneratör gruplarının gücü, dış elektrik hatlarının gücüyle senkronize edilmemeli ve kesinlikle paralel çalıştırılmamalıdır. Jeneratör gruplarında kısa devre koruması ve aşırı yük koruması bulunmalıdır. 3. Jeneratör kontrol paneline alternatif akım voltmetresi, alternatif akım ampermetresi, aktif güç ölçer, elektrik sayacı, güç faktörü ölçer, frekans ölçer ve doğru akım ampermetresi yerleştirilmelidir. 4. Jeneratör grubunun duman borusu mutlaka dışarıya çıkmalıdır. Jeneratör grubu ve ilgili kontrol dağıtım odalarında yağ deposu bulundurulması kesinlikle yasaktır. 5. Üç fazlı beş tel sistemine sahip olmayan besleme sistemlerinde, elektrikli cihazların metal kasaları topraklama korumasına sahip olmalıdır; topraklama direnci 4Ω’dan büyük olmamalıdır. Ayrıca aynı besleme sisteminde bazı cihazların toprağa, bazılarının ise nötre bağlanması mümkün değildir. III. Elektrikli makine ekipmanlarının güvenlik teknikleri
1. Kule vinçler, karıştırma ekipmanları, dış mekan asansörleri, kayar kalıplar, malzeme kaldırma ekipmanları gibi yıldız tipi iskelelere sahip ve koruma devresine ihtiyaç duyan ekipmanlarda, koruyucu topraklama yapılmasının yanı sıra, elektrikli makinelerin metal gövdelerinin de güvenilir bir topraklama sistemi veya geçici topraklama cihazına sahip olması gerekir. Böylece elektrikli makinelerin metal gövdelerinin elektriklenmesi engellenir ve akım toprak hattı üzerinden toprağa akarak kişilerin elektrik çarpması tehlikesinin önüne geçilir.
2. Elektrikli makinelerin besleme hatları, elektrik kullanım kurallarına uygun şekilde döşenmelidir; keyfi bağlantılar yapılmamalıdır. 3. Elektrikli inşaat makinelerinin yük hatları, kapasitelerine göre bağlantısız çok telli bakır çekirdekli kauçuk kaplamalı yumuşak kablolar kullanılarak döşenmelidir; burada yeşil/sarı kablo her durumda yalnızca koruma sıfır hattı veya tekrarlı topraklama amacıyla kullanılabilir. 4. Her elektrikli makinenin anahtar kutusunda, aşırı yük, kısa devre ve topraklama kaçağı koruma cihazlarının yanı sıra bir de ayırıcı bulunmalıdır. Böylece bir kaza durumunda güç hızla kesilebilir. 5. Büyük köprülerde kullanılan dış asansörler, hem insan taşıyan hem de yük taşıyan çok amaçlı asansörlerdir; ayrı bir anahtar kutusu bulunmalı ve özellikle güvenilir sınır kontrolü ile iletişim sistemi gereklidir. 6. Kule vinçleri çalışırken, dış elektrik hatlarından ve diğer koruma tesislerinden güvenli bir mesafe korunmalıdır. 7. Hareketli elektrikli makinelerin gücü önceden kapatılmalıdır; elektrikli makineler şarj halindeyken taşınmamalıdır. 8. Elektrikli makinelerde arıza olursa, bakım için elektrik kesilmelidir. Aynı zamanda, “Kapama yasaktır” gibi uyarı levhaları asılmalı veya özel bir kişi görevlendirilerek, birinin yanlışlıkla anahtarı kapatmasının önüne geçilmelidir. 9. Elektrikli makine operatörleri güvenlik bilincini artırmalı ve mekanik-elektrikli ekipmanların güvenli kullanım kurallarına sıkı sıkıya uymalıdır. Kullanım sırasında iş kıyafetleri, yalıtımlı ayakkabılar gibi kişisel güvenlik ekipmanları giyilmelidir. Elektrikli makine ve ekipmanları ellerle veya ıslak bezlerle silmek ya da elektrik kablolarına giysi asmak kesinlikle yasaktır. IV. Elektrikli aletlerin kullanımında dikkat edilmesi gereken güvenlik teknikleri 1. İnşaat sahalarında kullanılan elektrikli aletler genellikle el tipidir; örneğin: elektrikli matkap, darbeli matkap, elektrikli çekiç, zımba tabancası, elektrikli testere, kesme makinesi, taşlama tekerleği, el tipi elektrikli testere vb. Bu aletler, yalıtım ve elektrik çarpmasına karşı koruma özelliklerine göre üç kategoriye ayrılır: I sınıfı aletler, II sınıfı aletler ve III sınıfı aletler. 2. Genel alanlarda (hava nemi %75’in altında) A sınıfı veya II sınıfı el tipi elektrikli aletler kullanılabilir; bu aletlerin metal gövdesinin PE kablosuyla bağlantı noktaları en az iki adet olmalıdır. Nominal kaçak akım çalışma akımı 15mA’dan büyük olmayan ve nominal kaçak akım çalışma süresi 0,1 saniyeden küçük olan kaçak akım koruyucuları. 3. Nemli ortamlarda veya metal iskeleler üzerinde çalışırken mutlaka II sınıfı veya güvenlik izolasyonlu transformatörlerle beslenen III sınıfı el tipi elektrikli aletler kullanılmalıdır; I sınıfı el tipi elektrikli aletlerin kullanımı kesinlikle yasaktır. Metal kasa tip II el tipi elektrikli aletler kullanılırken, diğer kısımlar PE hattına bağlanabilir ve topraklama koruması sağlanabilir. 4. Dar alanlarda (kazanlar içinde, metal kaplar, kanallar, borular vb.) çalışırken, güvenlikli izolasyon transformatörü ile beslenen III sınıfı el tipi elektrikli aletler kullanılmalıdır. 5. El tipi elektrikli aletler, özel bir güç anahtarı ve topraklama koruyuculu bir anahtar kutusu ile donatılmalıdır. Bir anahtarın iki veya daha fazla cihaza bağlanması kesinlikle yasaktır; güç anahtarları çift kontrollü olmalıdır. El tipi elektrikli aletleri kullanmadan önce, gövdenin, sapın, besleme kablosunun, fişin vb. hasarsız olup olmadığı ve bağlantıların doğru yapıldığı kontrol edilmelidir (faz ve nötr hatlarının yanlış bağlanmasını önlemek için). 6. El tipi elektrikli aletlerin anahtar kutularında prizler kullanılmalıdır. Prizlerin ve fişlerin hasar görmemiş, çatlak olmamış ve iyi yalıtımlı olması gerekir; el tipi elektrikli aletlerin gövdesinde veya sapında çatlaklar tespit edilirse, hemen kullanımı durdurulmalı ve alet değiştirilmelidir. 7. El tipi elektrikli aletlerin güç kabloları, iklim koşullarına dayanıklı kauçuk kaplamalı bakır çekirdekli esnek kablolar olmalı ve üzerinde bağlantı noktaları bulunmamalıdır. Kullanımdan önce boşta test edilmeli ve düzgün çalıştığından emin olunduktan sonra kullanılabilir. 8. İşçiler, elde tutulan elektrikli aletleri kullandıklarında yalıtımlı ayakkabı ve eldiven giymelidir; kullanırken aletin sapını tutmalı, kablolarını çekmek için kullanmamalıdırlar. 9. Uzun süre kullanılmayan veya nemlenmiş aletler, kullanılmadan önce bir elektrikçi tarafından yalıtım direncinin gerekliliklere uygun olup olmadığı ölçülmelidir. V. İnşaat alanlarında aydınlatma cihazlarının güvenlik teknik özellikleri
1. Genel alanlarda 220V’luk nominal gerilimde aydınlatma cihazları kullanılır. Özel alanlarda ise güvenli gerilimli aydınlatma cihazları kullanılmalıdır; örneğin tünel inşaatları, yüksek sıcaklık olan yerler, iletken toz bulunan yerler veya aydınlatma cihazlarının zeminden yüksekliği 2,4 m’nin altında olan yerlerde güç kaynağı gerilimi 36V’dan fazla olmamalıdır. Nemli ve elektrikli parçalara kolayca dokunulabilecek alanlarda aydınlatma için kullanılan güç kaynağı gerilimi 24V’dan fazla olmamalıdır. Özellikle nemli alanlarda, iyi iletkenlik özelliğine sahip zeminlerde, kazanlarda veya metal kaplarda, borular içinde çalışan aydınlatma cihazları için güç kaynağı gerilimi 12V’dan fazla olmamalıdır. 2. Geçici aydınlatma devrelerinde yalıtımlı kablolar kullanılmalıdır. Geçici aydınlatma hatlarında yalıtımlı kablolar kullanılmalıdır. İç mekanlardaki (1 çadır) geçici hatların kabloları, zeminden 2 m yükseklikteki destekler üzerine monte edilmelidir; dış mekanlardaki geçici hatlar ise zeminden 2,5 m yükseklikteki destekler üzerine monte edilmelidir. Dağınık aydınlatma hatlarında desenli kablolar kullanılamaz; genellikle yumuşak kablo türleri tercih edilmelidir. 3. Çukurlarda çalışırken, gece vakti yapılan işlerde veya işçi barakaları, malzeme depoları, depolar, ofisler, yemekhaneler, yatakhaneler ve doğal ışıklandırmanın yetersiz olduğu diğer yerlerde genel aydınlatma, yerel aydınlatma veya karma aydınlatma sağlanmalıdır. Bir iş yerinde yalnızca yerel aydınlatma kullanılamaz. 4. Elektrik kesintisi sonrasında çalışanların derhal sahadan ayrılması gereken özel projelerde, örneğin geceleyin yüksek yerlerde yapılan işler veya tünel inşaatları gibi durumlarda, ayrıca bağımsız bir güç kaynağından beslenen acil durum aydınlatmaları da bulundurulmalıdır. 5. Geceleyin uçakların ve diğer hava araçlarının güvenli bir şekilde uçmasını olumsuz etkileyebilecek ana kuleler ile yüksek makineler veya tesisler, örneğin kule vinçlerinin dış asansörleri gibi yerlerin tepesine dikkat çekici kırmızı uyarı aydınlatmaları yerleştirilmelidir. 6. Normal nem oranına (≤75%) sahip genel mekanlarda, sıradan açık tip aydınlatıcılar kullanılabilir. 7. Nemli veya aşırı nemli (göreceli nem %75’in üzerinde) alanlar, elektrik çarpması riski taşıyan yerlerdir; bu tür yerlerde mutlaka su geçirmez yapıda aydınlatıcılar veya su geçirmez ampullü açık tip aydınlatıcılar kullanılmalıdır. 8. Büyük miktarda toz bulunan, ancak patlama ve yangın riski olmayan yerler, genel elektrik çarpması riski olan alanlardır; tozun aydınlatma cihazlarının güvenli bir şekilde ışık vermesini engellemesini önlemek için toza karşı korumalı aydınlatma cihazları kullanılmalıdır. 9. Patlama ve yangın riski bulunan yerler, aynı zamanda elektrik çarpması riski olan yerlerdir; bu tür yerlerde tehlike seviyesine göre patlamaya dayanıklı aydınlatma cihazları kullanılmalıdır. 10. Güçlü titreşimlerin olduğu yerlerde, titreşime karşı dayanıklı aydınlatıcılar kullanılmalıdır. 11. Asit, baz ve benzeri güçlü aşındırıcı maddelerin bulunduğu yerlerde, asit-baza dayanıklı aydınlatıcılar kullanılmalıdır. 12. Genellikle 220V’luk aydınlatma cihazlarının dış mekanlardaki montaj yüksekliği en az 3 m, iç mekanlarda ise en az 2,4 m olmalıdır; iyot-tungsten lambaları ve diğer metal halojenür lambalarının montaj yüksekliği ise 3 m’nin üzerinde olmalıdır. 13. Her türlü aydınlatma armatürü, aydınlatma anahtar kutusu aracılığıyla beslenmeli ve kontrol edilmelidir; tam bir güç izolasyonu, aşırı yük ve kısa devre koruması ile topraklama kaçağı koruma cihazları bulunmalıdır; sokak lambalarında ise her lamba için ayrı ayrı sigorta koruması sağlanmalıdır; aydınlatma armatürlerinin faz hatlarındaki anahtarlar mutlaka anahtarlar aracılığıyla kontrol edilmeli, doğrudan armatüre bağlanmamalıdır. 14. Anahtar kutusuna giren güç kabloları, kesinlikle fişle bağlanmamalıdır. 15. Geçici tesislerdeki aydınlatma armatürleri, kablo ile kontrol edilen anahtarlar kullanılarak çalıştırılmalıdır; bunların montaj yüksekliği zeminden 2–3 m olmalıdır. İşçi lojmanları bölgesinde yatak başı anahtarları bulundurulmasına izin verilmez. VI. İnşaat sahasında güvenli elektrik kullanımı teknik dosyasının sekiz temel noktası 1. İnşaat sahası için elektrik kullanımı organizasyon tasarımına ilişkin tüm belgeler. 2. İnşaat sahası elektrik kullanımı organizasyon tasarımı dokümanlarını güncelleme. 3. Elektrik teknolojisi bilgilendirme dokümanları. 4. İnşaat sahası elektrik tesisleri kontrol ve kabul formu. 5. Elektrikli ekipmanların test, kontrol fişleri ve ayar kayıtları. 6. Topraklama direnci, yalıtım direnci ve kaçak akım koruyucunun kaçak akım tetikleme parametrelerinin ölçüm kayıt tablosu. 7. Düzenli kontrol (tekrar) tablosu. 8. Elektrikçinin montaj, denetim, onarım ve söküm işleri kayıtları. Yedi, Elektrik Çarpması Kazalarının Nedenlerinin Analizi (1) Elektrik güvenliği konusunda yetersiz bilgi ve zayıf öz koruma bilinci (2) Güvenli işletim prosedürlerine uyulmaması (3) “TN-S” nötr koruma sisteminin kullanılmaması (4) Elektrik ekipmanlarının standartlara uygun şekilde monte edilmemesi (5) Elektrik ekipmanlarının düzenli olarak bakım ve onarımının yapılmaması (6) Tesadüfi faktörler ——SON——