Thread Content
Yeni Revize Edilmiş “İş Kazası Sigortası Yönetmeliği”ne İlişkin Soru-Cevaplar Girişi: 20 Aralık 2010 tarihinde Devlet Konseyi, “<İş Kazası Sigortası Yönetmeliği>’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Karar”ı yayımlamıştır. Yeni revize edilmiş “İş Kazası Sigortası Yönetmeliği” 1 Ocak 2011 tarihinden itibaren yürürlüğe girecektir. İl İnsan Kaynakları ve Sosyal Güvenlik Dairesi, yeni “Yönetmelik”le ilgili sorulara yanıt verdi. Soru: Yeni “Yönetmelik”in yürürlüğe girmesinin temel anlamı ve etkisi nedir? Cevap: Bu kez yapılan “İş Kazaları Sigortası Yönetmeliği” değişikliği, insan odaklı kalkınma anlayışının somut bir uygulaması olmasının yanı sıra, yeni yürürlüğe giren “Sosyal Sigortalar Kanunu”nun da önemli bir parçasıdır. İş kazaları sigortası sistemini geliştirmek, çalışanların yasal haklarını daha iyi korumak, işverenlerin risklerini azaltmak, uyumlu bir iş ilişkisi oluşturmak ve sosyalist uyumlu toplumun inşasını teşvik etmek açısından büyük öneme sahiptir. Öncelikle, iş kazası geçiren çalışanların kişisel çıkarlarının daha iyi korunmasına yardımcı olur. Yeni “Yönetmelik”in uygulanması, iş kazası geçiren çalışanların ve ailelerinin yasal haklarını tam anlamıyla koruyabilir, bunun sonucunda ortaya çıkan toplumsal çatışmaları azaltabilir ve toplumsal uyum ile istikrarı güçlü bir şekilde teşvik edebilir. İkincisi, işverenlerin iş kazası risklerini dağıtmalarına yardımcı olur ve onların yükünü hafifletir. Yeni “Yönetmelik”, kamu kurumlarını, sivil toplulukları, özel sektör dışı kuruluşları gibi yapıları iş kazası sigortası kapsamına almakta; toplumsal bir düzenleme yoluyla işletilen iş kazası sigortası sistemi sayesinde bu kuruluşların iş kazası geçiren çalışanları için üstlendikleri mali yükler hafifletilmekte ve aynı zamanda bu kuruluşların idari yükü de azaltılmaktadır. Yeni “Yönetmelik”, birimler tarafından ödenen bazı hakları iş kazası sigortası fonu tarafından ödenmesi şeklinde değiştiriyor; böylece iş kazası geçiren çalışanların hakları daha da düzenlenip standartlaştırılıyor, bu çalışanlara haklarının zamanında ödenmesi sağlanıyor ve işletmelerin iş kazası sigortasına katılma isteği artırılıyor. Üçüncüsü, iş kazası sigortası sisteminin hızla geliştirilmesine yardımcı olur. Yeni “Yönetmelik” nin yürürlüğe girmesiyle, önleme, tazminat ve rehabilitasyonu bir araya getiren iş kazası sigortası sistemi çerçevesi nihayet oluşturulmuş oldu. Bu durum, ülkemizin iş kazası sigortası sisteminin sadece sonradan tazminata odaklanmaktan, hem sonradan tazminat hem de önceden önlemeye önem veren bir yapıya dönüşmesini; ayrıca tedavi odaklı rehabilitasyondan, mesleki rehabilitasyona dayalı ve iş kazası geçiren çalışanların topluma yeniden entegrasyonunu teşvik eden bir rehabilitasyon anlayışına geçişini hızlandırmaktadır. Böylece iş kazası sigortası sistemi daha da geliştirilirken, aynı zamanda çalışanların hakları da temelden korunmuş olmaktadır. Soru: Bu kez revize edilen “Yönetmelik”teki başlıca öne çıkan noktalar nelerdir? Cevap: Yeni “Yönetmelik”, çalışanların haklarını daha iyi korumak için bir dizi düzenleme yapmıştır. Yeni “Yönetmelik”in başlıca altı “önemli yönü” şunlardır: Birincisi, iş kazası sigortasının uygulama kapsamının genişletilmesidir. İş kazası sigortasının uygulama kapsamı, kamu görevlileri yasası kapsamında olmayan çeşitli kurumlar, sivil toplum örgütleri ile özel sektör dışındaki kuruluşlar, vakıflar, hukuk büroları, muhasebe firmaları gibi kuruluşlara da genişletilmiştir. Böylece bu kuruluşlar ve çalışanları, iş kazası riskleri konusunda sistemsel olarak endişelerden kurtarılmıştır. İkincisi, iş kazası tespit kapsamı ayarlanarak genişletildi. Tanıma kapsamı, önceden sadece işe gidip gelirken meydana gelen motorlu araç kazalarıyla sınırlı iken, artık kişinin asıl sorumlu olmadığı trafik kazaları ile şehir içi raylı ulaşım, yolcu feribotları ve tren kazaları da kapsama alınarak daha fazla çalışanın yararlanması sağlandı. Üçüncüsü, iş kazası tespit süreci basitleştirildi. Yeni “Yönetmelik”, iş kazası tespitiyle ilgili anlaşmazlıkların çözümünde öncelikle idari itiraz yolunun kullanılmasını kaldırdı ve iş kazası tespit süresini kısalttı ； İş kazası tespiti için basitleştirilmiş bir işlem prosedürü getirilmiş; gerçeklerin açık ve taraflar arasında herhangi bir anlaşmazlık olmadığı iş kazası tespit taleplerindeki karar verme süresi, önceden belirlenen 60 günden 15 güne indirilmiştir. Dördüncüsü, iş kazası sigortası ödemeleri büyük ölçüde artırıldı. Tek seferlik ölüm tazminatı standardı, önceden ilgili bölgenin bir önceki yıldaki aylık ortalama işçi maaşının 48 ila 60 katı iken, artık bir önceki yılın ulusal kentsel sakinlerinin kişi başına düşen ortalama kullanılabilir gelirinin 20 katı olarak belirleniyor ； Aynı zamanda, engelli çalışanlara verilen tek seferlik engellilik ödeneği de ayarlandı; birinci-dördüncü, beşinci-altıncı ve yedinci-onuncu derece engelli çalışanlar için bu ödeneğin miktarları sırasıyla 3 ay, 2 ay ve 1 ay kadar artırıldı. Beşincisi, fon harcama kalemleri artırıldı. Uluslararası deneyimlerden ve uygulamalardaki etkili yöntemlerden yararlanılarak, iş kazalarının önlenmesine ilişkin tanıtım ve eğitim gibi giderlerin fonlar tarafından karşılanmasına dair düzenlemeler belirlenmiştir. Ayrıca, bakanlığımıza maliye, sağlık ve güvenli üretim denetimi gibi bölümlerle birlikte iş kazalarının önlenmesi için ayrılacak fonların oranlarını, kullanım şekillerini ve yönetim yöntemlerini belirleme yetkisi verilmiştir. Ayrıca, işveren tarafından ödenmekte olan iş kazası geçiren çalışanlara yönelik “yatak ücreti yardımı”, “planlama bölgesi dışında tedavi görmek için gerekli ulaşım, konaklama ve yemek masrafları” ile “iş ilişkisinin sona ermesi veya feshedilmesi durumunda verilen tek seferlik tıbbi yardım” da artık sigorta fonları tarafından ödenecektir. Altıncısı, zorlayıcı önlemler artırıldı. Yeni “Yönetmelik”, iş kazası geçiren çalışanların tedavi masraflarının, idari itiraz ve dava süreçleri boyunca ödenmeye devam etmesini sağlayan yeni hükümler getirmiştir. Böylece iş kazası geçiren çalışanlar zamanında tedavi edilebilmekte ve aynı zamanda bazı işverenlerin kötü niyetli dava açmasının da sistemsel olarak engellenmesi mümkün olmaktadır. İş kazası sigortasına katılmayan ve iş kazası tespitiyle ilgili incelemelere yardım etmeyi reddeden işverenlere yönelik idari ceza hükümleri getirilerek, iş kazası sigortasının zorunluluk derecesi artırıldı.