آیا از پنج اشتباه رایج در انتخاب رشته در دانشگاه آگاهید؟

Thread Content

آموزش دانشگاهی متفاوت از آموزش مقطع راهنمایی است؛ در حین انتخاب رشته، داوطلبان نه تنها باید مدرسه را انتخاب کنند، بلکه باید به علایق و سلایق شخصی خود نیز توجه کنند. ارائه درخواست برای یک دوره ثبت‌نام، دو معنا دارد: یکی نحوه انتخاب دانشگاه و دیگری نحوه انتخاب رشته است. 　　اینکه در میان انتخاب یک مدرسه خوب و انتخاب یک رشته خوب، کدام یک اهمیت بیشتری دارد، همواره موضوعی بحث‌برانگیز بوده است. 　　اشتباه اول: شناخت رشته‌ها بر اساس نام آن‌ها. یعنی، تخمین دادن ماهیت یک رشته از طریق معنای کلمات تشکیل‌دهنده‌ی نام آن. 　　در گذشته، هنگام ثبت رشته‌های تحصیلی، به دلیل عدم آشنایی داوطلبان و والدین با ماهیت رشته‌ها و اشتباه در نام‌گذاری آن‌ها، موارد زیادی از ثبت رشته‌های نادرست رخ داده است. برخی از داوطلبان ترجیح می‌دهند رشته‌هایی با نام‌های زیبا و مد روز را انتخاب کنند، اما پس از ورود به دانشگاه، علاقه‌ای به رشته‌ای که انتخاب کرده‌اند ندارند و احساس بی‌علاقگی به یادگیری پیدا می‌کنند. 　　در واقع، نام بسیاری از رشته‌های تخصصی، ماهیت واقعی آن رشته و شغل‌های مرتبط با آن در آینده را منعکس نمی‌کند. برای مثال، نام دو رشته «علوم و فناوری کامپیوتر» و «علوم اطلاعات و محاسبات» بسیار مشابه است، اما یکی مربوط به رشته‌های مهندسی کامپیوتر و دیگری مربوط به رشته‌های علوم ریاضی است. چه در دروس اصلی و چه در حوزه‌های شغلی آینده، تفاوت‌های قابل توجهی وجود دارد. 　　خطا دوم: ترجیح دادن رشته‌هایی با نمرات پذیرش بالا. فکر کردن اینکه اگر نمرات پذیرش یک رشته بالا باشد، پس آن رشته حتماً رشته خوبی است. 　　امکان دارد که نمرات پذیرش بالا به این دلیل باشد که آن رشته در حال حاضر محبوب است و تعداد زیادی دانشجو برای ورود به آن تلاش می‌کنند. همچنین، ممکن است نمرات پذیرش بالا در برخی رشته‌ها به این دلیل باشد که در سال قبل، به دلیل نمرات پذیرش پایین، تعداد زیادی دانشجو برای ورود به آن رشته تلاش کرده‌اند. و حتی اگر این رشته، رشته برتر آن دانشگاه باشد، لزوماً رشته‌ای مناسب برای فرزند شما نیست. 　　اشتباه سوم: انتخاب رشته بر اساس گزینه‌های شغلی آینده به صورت یک‌جانبه. هر رشته دارای اهداف آموزشی خاص خود و جهت‌گیری‌های کلی در زمینه استخدام است. 　　اگر دانشجویان بخواهند پس از فارغ‌التحصیلی وارد برخی صنایع شوند و در شغل‌های مرتبط با آن‌ها فعالیت کنند، پس تحصیل در رشته‌های مرتبط در دوران دانشگاه و کسب دانش و مهارت‌های لازم، کار یافتن را برای آن‌ها بسیار آسان‌تر خواهد کرد. کارفرمایان نیز هنگام استخدام، الزاماتی مربوط به رشته تحصیلی فارغ‌التحصیلان مطرح می‌کنند، به‌ویژه در شغل‌ها و صنایعی که نیاز به دانش و مهارت‌های تخصصی بالاتری دارند. اما این قاعده مطلق نیست. 　　در برخی صنایع، رشته‌های مرتبط زیادی وجود دارد؛ به عنوان مثال در بانکداری، به نیروهای متخصص در زمینه‌های اقتصادی و مدیریتی مانند مالی و حسابداری نیاز است، اما در عین حال به نیروهای متخصص در زمینه فناوری اطلاعات مانند کامپیوتر و امنیت اطلاعات نیز نیاز است. 　　اما برخی از رشته‌ها از نظر تخصصی الزامات نسبتاً سختگیرانه‌ای دارند؛ مثلاً در سیستم‌های برق، فهرستی از رشته‌های مورد نیاز وجود دارد و داوطلبان می‌توانند ابتدا به رشته‌هایی مانند مهندسی برق و خودکارسازی روی آورند. 　　بنابراین، اگر داوطلبان علاقه مشخصی به یک حوزه خاص دارند، می‌توانند بسته به شرایط واقعی خود، رشته‌های مرتبط با آن حوزه را انتخاب کنند؛ در این صورت، ورود فارغ‌التحصیلان به آن حوزه بسیار آسان‌تر خواهد بود ； اما اگر به دلایلی نتوانستید در رشته مرتبط فارغ‌التحصیل شوید، می‌توانید از طریق رشته‌های فرعی، کنکور تخصصی و سایر روش‌ها، آن رشته مرتبط را یاد بگیرید تا بتوانید وارد آن حوزه شغلی شوید. 　　خطا چهارم: تا زمانی که نام رشته یکسان باشد، در هر دانشگاهی شرایط یکسان است. اگرچه نام رشته یکسان است، اما به دلیل تفاوت‌هایی در ویژگی‌های آموزشی و جهت‌گیری‌های تحقیقاتی هر دانشگاه، رشته‌های یکسان نیز می‌توانند متفاوت باشند. 　　به عنوان مثال، رشته علوم و فناوری الکترونیک در دانشگاه علوم الکترونیکی شی‌آن و دانشگاه پست و تلگراف پکن ارائه می‌شود. 　　رشته علوم و فناوری الکترونیک در دانشگاه فناوری الکترونیک شی‌آن، به مطالعه نظریه‌های پایه، روش‌های طراحی، فرآیندهای تولید و تکنیک‌های آزمایش در حوزه علوم و فناوری الکترونیک می‌پردازد؛ حوزه‌های تخصصی این رشته شامل فناوری نورالکترونیک، مواد و قطعات الکترونیکی است. اما رشته علوم و فناوری الکترونیک در دانشگاه پست و تلگراف پکن، با تمرکز بر میکروالکترونیک، طراحی و یکپارچه‌سازی سیستم‌های اطلاعاتی و ارتباطی، و همچنین کاربردهای کامپیوتری، به عنوان ویژگی‌های بارز خود شناخته می‌شود. 　　رشته‌های تخصصی هر دو دانشگاه، تمرکزات متفاوتی دارند. اگر داوطلب به یک رشته خاص علاقه‌مند است، باید بررسی کند که آیا اهداف آموزشی و مسیرهای شغلی آن رشته در دانشگاه مورد نظر نیز با انتظارات او همخوانی دارد یا خیر. 　　خطا پنجم: رشته‌های محبوب، نرخ اشتغال بالا. در واقع، رشته‌هایی که از نظر ظاهری محبوب به نظر می‌رسند، لزوماً دارای نرخ اشتغال بالایی نیستند. یک نظرسنجی نشان می‌دهد که در سال‌های اخیر، ده رشته‌ای که بالاترین نرخ اشتغال دانشجویان تحصیلات کارشناسی را دارند عبارتند از: انرژی و موتورها، شیمی، مکانیک، شیمی صنعتی و داروسازی، مهندسی عمران، الکترونیک و اطلاعات، مهندسی مکانیک، علوم مواد، علوم مدیریت و مهندسی، و مدیریت کسب‌وکار. 　　در میان این ده رشته با نرخ استخدام بالا، برخی از آن‌ها در زمان ثبت‌نام، رشته‌های کم‌محبوبیتی بودند؛ حتی در برخی از این رشته‌ها، بیش از ۹۰ درصد دانشجویان، دانشجویان منتقل‌شده از سایر رشته‌ها بودند. رشته‌های پرطرفدار در زمان ثبت‌نام، هنگام یافتن کار با مشکلاتی روبرو می‌شوند؛ مانند حقوق، پزشکی، اقتصاد و تجارت بین‌المللی، علوم کامپیوتر و فناوری، فناوری زیستی، مهندسی محیط زیست و مهندسی زیستی. 　　هنگام انتخاب، به جای تمرکز بر رشته‌های محبوب، بهتر است به وضعیت اشتغال در آن رشته‌ها که توسط وزارت آموزش و پرورش اعلام می‌شود، داده‌های مربوطه از سوی نهادهای نظرسنجی اجتماعی، وضعیت اشتغال در دانشگاه‌های مرتبط با آن رشته، آمارهای صنعت مربوطه، و وضعیت عرضه و تقاضا در وب‌سایت‌های استخدامی توجه کرد. 　　اما در عین حال، باید توجه داشت که نیاز جامعه به فارغ‌التحصیلان رشته‌های مختلف یکنواخت نیست؛ وضعیت عرضه و تقاضا برای این رشته‌ها در دانشگاه‌های مختلف و در سطوح تحصیلی متفاوت، متفاوت است و با گذشت زمان نیز تغییر می‌کند. بنابراین، داوطلبان و والدین باید درکی پیشرو از نیازهای جامعه به یک رشته خاص داشته باشند و همچنین بر میزان استخدام و کیفیت شغلی در آن رشته در مؤسسات آموزشی مورد نظر، توجه ویژه‌ای کنند.