Bağlı çalışma, alt yükleniciliğe verme, yasa dışı ihale verme, yasa dışı alt bölme | Hepsi konusunda dikkatli olun

İnşaat Mühendisliği Projelerinin Yapımının İhale Edilmesi ve Yaptırılmasıyla İlgili Yasadışı Faaliyetlerin Tespiti, İncelenmesi ve Yönetimi Yöntemi (Görüş Talep Edilen Taslak) Madde 1: İnşaat mühendisliği projelerinin yapımının ihale edilmesi ve yaptırılması süreçlerini düzenlemek, proje kalitesini ve inşaat güvenliğini sağlamak, yasadışı ihale etme, alt yüklenicilik verme, yasadışı bölme işlemleri ve sahte kayıt gibi yasa dışı faaliyetleri etkili bir şekilde engellemek, inşaat piyasasının düzenini ve inşaat projelerindeki ana tarafların yasal haklarını korumak amacıyla, “İnşaat Kanunu”, “İhale ve Teklif Verme Kanunu”, “Sözleşme Kanunu” ile “İnşaat Projelerinin Kalite Yönetimi Yönetmeliği”, “İnşaat Projelerinde İş Güvenliği Yönetmeliği”, “İhale ve Teklif Verme Kanunu Uygulama Yönetmeliği” gibi yasal düzenlemeler ve inşaat faaliyetlerindeki uygulamalar esas alınarak bu yöntem oluşturulmuştur. Madde 2: Bu yönetmelikte bahsedilen inşaat işleri, bina inşaatları ve belediye altyapı projelerini ifade eder. Madde 3: Konut ve Kentsel-Kırsal İnşaat Bakanlığı, ülke genelindeki inşaat projelerinin ihale edilmesi ve yüklenmesiyle ilgili yasa dışı faaliyetlerin tespiti ve soruşturulması konularında birleşik denetim ve yönetim görevini üstlenir. Not: “İnşaat Projelerinde Yasa Dışı Taahhüt, Alt Taahhüt ve Benzeri Yasa Dışı Uygulamaların Tespiti ve İncelenmesine İlişkin Yönetmelik (Deneme Uygulaması)”nin orijinal metninde (bundan sonra “orijinal metin” olarak anılacaktır), “Konut ve Kentsel-Kırsal Kalkınma Bakanlığı, ülke genelindeki inşaat projelerindeki yasa dışı ihale verme, taahhüt, alt taahhüt ve bağlı çalışma gibi yasa dışı uygulamaların tespiti ve incelenmesinden sorumludur.” denmektedir. ”İl düzeyi ve üzerindeki yerel halk **konut ve kentsel-kırsal inşaat yönetim departmanları, kendi idari bölgeleri içindeki inşaat projelerinin ihale edilmesi ve yüklenmesine ilişkin yasa dışı faaliyetlerin tespiti ve soruşturulması konusunda sorumludur. Not: Orijinal metinde “İl düzeyi ve üzeri yerel halk **konut ve kentsel-kırsal inşaat yönetim departmanları, kendi idari bölgeleri içindeki inşaat projelerinin yasa dışı şekilde ihale edilmesi, alt yükleniciye verilmesi, yasa dışı bölünmesi ve sahte bağlantılar gibi yasa dışı faaliyetlerin tespiti ve soruşturulması işlerinden sorumludur.” ifadesi yer almaktadır. ”Bu yöntemde bahsedilen ihale ve yüklenicilikle ilgili yasa dışı faaliyetler, yasa dışı ihale yapma, alt yükleniciye devretme, yasa dışı bölme ve bağlı çalıştırma gibi yasa dışı eylemleri ifade eder. (Not: Yeni ekleme) Madde 4 – Bu yönetmelikte bahsedilen yasa dışı ihale verme, inşaat işlerinin gerekli niteliklere sahip olmayan kuruluşlara veya bireylere verilmesi, işlerin parçalara ayrılarak ihaleye çıkarılması, yasa dışı olarak doğrudan ihale edilmesi ve yasal ihale prosedürlerine aykırı davranılması gibi yasal düzenlemelere aykırı eylemleri ifade eder. 5. Aşağıdaki durumlardan birinin varlığında, işin yasa dışı bir şekilde ihale edilmiş sayılır: (1) İnşaat sahibi, işi bireylere ihale etmesi ； (II) İnşaat sahibinin, gerekli niteliklere veya güvenli üretim iznine sahip olmayan inşaat firmalarına projeyi yaptırması ； (III) Yasal prosedürlerin yerine getirilmemesi sonucu yasa dışı olarak doğrudan ihale yapılması; bu durum, yasal olarak ihale yapılması gereken hallerde ihale yapılmaması, doğrudan ihale için başvuru yapılması gereken hallerde başvurunun yapılmaması veya başvurunun onaylanmamasını kapsar ； (d) Yasal ihale prosedürlerine uyulmaksızın ihale yapılması; bu durum, yasal olarak gereken ihale ilanlarının yayımlanmaması, yasal olarak gerekli olan önceden onay işlemlerinin yerine getirilmemesi, davet usulüyle ihale yapılırken yasal olarak gerekli olan onay işlemlerinin yapılmaması gibi durumları kapsar ； (III) (IV), orijinal metnin üçüncü maddesinde yer alan “Yasal ihale prosedürlerinin yerine getirilmemesi; yasal olarak ihale yapılması gereken durumlarda ihale yapılmaması, doğrudan ihale talep edilmesi gereken durumlarda talepte bulunulmaması veya yapılan taleplerin onaylanmaması” ifadelerini kapsamaktadır ； ”(ayrıntılandırma) (V) İnşaat yapan kuruluşun, potansiyel teklif verenleri veya teklif verenleri sınırlayan ve dışlayan mantıksız ihale koşulları belirlemesi ； (Altı) İnşaat yapan kuruluş, bir inşaat projesinin inşaatını çeşitli bölümlere ayırarak bunları farklı genel inşaat müteahhitleri veya uzmanlık alanına göre iş yapan müteahhitlere verir ； (7) İnşaat yapan taraf, inşaat sözleşmesindeki hükümlere aykırı olarak ve yüklenici firmanın onayı olmaksızın, çeşitli yollarla yüklenici firmanın kendisinin belirlediği alt yüklenicileri seçmesini talep etmektedir ； (Not: Orijinal metnin 6. ve 7. maddeleriyle ilgili olarak: “İnşaat yapan kuruluş, inşaat sözleşmesi kapsamındaki bireysel işleri veya alt işleri ayrıca başkalarına yaptırır.”) ； ”“İnşaat yapan taraf, inşaat sözleşmesindeki hükümleri ihlal ederek çeşitli yollarla yüklenici firmadan kendisinin belirlediği alt yüklenicileri seçmesini talep etmektedir ； ”(Birleşme) (8) Yasal düzenlemelerde belirtilen diğer yasa dışı ihale uygulamaları. Madde 6: Bu yönetmelikte belirtilen alt yüklenicilik, inşaat firmasının bir projeyi üstlendikten sonra sözleşmede belirtilen sorumlulukları ve yükümlülükleri yerine getirmemesi ve üstlendiği tüm projeyi veya projenin tamamını parçalara ayırarak bunları alt yüklenici adı altında başka firmalara veya bireylere yaptırması eylemidir. Madde 7: Aşağıdaki durumlardan birinin mevcut olması halinde, bunun alt yüklenicilik olarak kabul edilmesi gerekir; ancak bağlı çalışma veya başka yasa dışı faaliyetler olduğuna dair kanıtlar bulunuyorsa bu durum geçerli değildir: (1) Ana yüklenici veya uzman yüklenici, inşaat alanında proje yönetim birimi kurmamış veya proje sorumlusu, teknik sorumlu, kalite yönetimi sorumlusu, güvenlik yönetimi sorumlusu gibi temel yönetim personelini görevlendirmemiş, yönetim görevlerini yerine getirmemiş ve söz konusu projenin inşaat faaliyetlerini organize etip yönetmemişse ； (II) Genel inşaat yüklenicisi veya uzmanlık alanına göre iş yapan yüklenici, yönetim sorumluluklarını yerine getirmez ve sadece gerçek inşaat yapan birimden ücret alır; ana inşaat malzemeleri, parçalar ve inşaat ekipmanlarının temini ise başka birimler veya bireyler tarafından yapılır ； (III) İş gücü hizmetleri yüklenicisinin üstlendiği kapsam, inşaat genel yüklenicisi veya uzman yüklenicinin üstlendiği tüm projedir. İş gücü hizmetleri yüklenicisi, inşaat genel yüklenicisine veya uzman yükleniciye ödenen “yönetim ücreti” dışındaki tüm proje bedelini alır ； (d) Genel inşaat yüklenicisi veya uzmanlık alanındaki yükleniciler, işbirliği, ortak girişim, bireysel yüklenicilik gibi yöntemlerle veya bu adlar altında, üstlendikleri tüm işleri doğrudan veya dolaylı yollarla başka kuruluşlara veya bireylere yaptırmaktadır ； (5) Mesleki inşaatın yüklenici birimi, söz konusu inşaatın genel müteahhitliğini veya mesleki müteahhitliğini üstlenen birim değilse; ancak inşaat sahibi sözleşme uyarınca yüklenici birim olarak görev yapıyorsa bu durum geçerli değildir ； (Not: Yeni eklendi) (VI) İş alt yükleniciliğinde görev alan yüklenici, söz konusu projenin genel inşaat yüklenicisi, uzmanlık alanına göre yüklenici veya uzmanlık gerektiren işlerin alt yüklenicisi değildir ； （Not: Yeni ekleme） (VII) İnşaat firmasının inşaat alanında görevlendirdiği proje sorumlusu, teknik sorumlu, kalite yönetimi sorumlusu ve güvenlik yönetimi sorumlusundan biri veya daha fazlası ile inşaat firması arasında iş sözleşmesi bulunmamakta veya iş ücreti veya sosyal sigorta ilişkisi kurulmamış olmaktadır ； （Not: Yeni eklendi） （Sekiz） Gerçek inşaat genel müteahhitliği birimi veya uzmanlık alanındaki müteahhitlik birimi ile inşaat sahibi arasında hiçbir ödeme ilişkisi bulunmamakta; ya da ödeme belgelerinde belirtilen birim, inşaat sözleşmesinde belirtilen müteahhitlik birimiyle uyuşmamakta ve bunun makul bir açıklaması yapılamıyor veya bunu kanıtlayacak belgeler sunulamamaktadır ； （Not: Yeni ekleme） (IX) Sözleşmede, inşaatın genel müteahhidi veya uzman müteahhidinin satın almasını veya kiralamasını üstlenmesi öngörülen ana inşaat malzemeleri, parçaları ve iş ekipmanları ile kiralık inşaat makineleri, başka bir birim veya kişi tarafından satın alınıp kiralanıyorsa; veya inşaat firması satın alma/kiralama sözleşmeleri ve faturalar gibi kanıtları sağlayamıyor ve makul bir açıklama yaparak gerekli belgeleri sunamıyorsa ； （Not: Yeni eklendi） （On） Yasal düzenlemelerle belirlenen diğer alt yüklenicilik faaliyetleri. İki veya daha fazla birimin bir araya gelerek proje üstlenmesi durumunda, ortaklık anlaşmasında belirtilmişse veya projenin gerçek uygulama sürecinde, ortaklıktaki bir taraf inşaat işlerini yürütmez ve bu işlerin organizasyonunu ve yönetimini de üstlenmezse ve aynı zamanda ortaklıktaki diğer taraflardan yönetim ücreti veya benzeri ücretler alıyorsa, bu durum, ortaklıktaki bir tarafın üstlendiği projeyi ortaklıktaki diğer tarafa alt yüklenici olarak verdiği olarak kabul edilir. （Not: Yeni eklendi） （Not: Bu maddeye, orijinal metindeki 1. ve 2. alt bölümler olan “(I) Yapı işleri yüklenicisinin üstlendiği tüm işleri başka birimlere veya kişilere yaptırması” ifadeleri eklenmemiştir ； ”“(II) Genel inşaat yüklenicisi veya uzmanlık alanındaki yükleniciler, üstlendikleri tüm işleri parçalara ayırdıktan sonra, bunları alt yüklenici adı altında başka firmalara veya bireylere yaptırması ； ”) Madde 8 – Bu yönetmelikte bahsedilen yasa dışı alt yüklenicilik, inşaat firmasının bir proje üstlendikten sonra yasal düzenlemelere aykırı olarak, birim işleri veya alt bölümleri başka firmalara veya bireylere yaptırması eylemidir. (Not: Orijinal metindeki “veya inşaat sözleşmesindeki iş bölümüyle ilgili hükümler” ifadesi çıkarılmıştır.) Madde 9 Aşağıdaki durumlardan birinin varlığında bu, yasa dışı iş bölümü sayılır: (1) Yapı işleri firması, uzmanlık gerektiren işleri, gerekli niteliklere veya güvenli üretim iznine sahip olmayan firmalara veya bireylere yaptırır ； (II) İnşaat genel müteahhidi, inşaat genel müteahhitlik sözleşmesi kapsamındaki işlerin ana yapısının inşasını, çelik yapı işleri hariç olmak üzere, başka birime alt yüklenici olarak verirse ； （Not: Orijinal metindeki “konut inşaat işleri” ifadesi “yapım genel müteahhitlik sözleşmesi kapsamındaki işler” olarak değiştirilmiştir.） (III) Uzman alt yüklenici, üstlendiği uzmanlık gerektiren işlerin işgücüyle ilgili olmayan kısımlarını başka kişilere alt yüklenicilik yoluyla verir ； （Not: Orijinal metindeki “uzman alt yüklenici birimleri” ifadesi “uzman alt yüklenici iş yüklenicileri” olarak değiştirilmiştir.） (IV) İş gücü hizmetleri yüklenicisi, üstlendiği iş gücü hizmetlerini başka kişilere alt yüklenici olarak verir ； （Not: Orijinal metindeki “iş gücü alt yüklenici birimi” ifadesi “iş gücü işleri yüklenicisi” olarak değiştirilmiştir.） (V) İş gücü işleri yüklenicisi, iş gücü işleri için alacağı ücretin yanı sıra, ana inşaat malzemelerinin ve büyük/orta ölçekli inşaat makinelerinin maliyetlerini de talep eder ； Not: Orijinal metindeki “İş gücü alt yüklenici birimi” ifadesi aynen bırakılmış, “Geçici malzeme bedeli” kısmı ise çıkarılmıştır. (VI) Yasal düzenlemelerle belirlenen diğer yasa dışı alt yüklenicilik eylemleri. Madde 10 – Bu yönetmelikte “bağlı çalışma” olarak adlandırılan durum, bir kurumun veya bireyin başka, nitelikli inşaat firmalarının adı altında işleri üstlenmesi eylemidir. Önceki fıkrada belirtilen müteahhitlik işleri, teklif verme, sözleşme imzalama, ilgili inşaat işlemlerini yürütme ve inşaat faaliyetlerinde bulunmayı kapsar. On birinci madde: Aşağıdaki durumlardan birinin varlığı, bağlı çalışmayı oluşturur: (1) Yeterliliği olmayan kurum veya bireylerin, başka inşaat firmalarının yeterliliklerini kullanarak iş alması ； (II) Yetkili inşaat firmalarının birbirlerinden yetkinliklerini ödünç alarak projeler üstlenmeleri; bunlar arasında düşük yetkinlik seviyesine sahip olanların yüksek yetkinlik seviyesine sahip olanlardan, yüksek yetkinlik seviyesine sahip olanların ise düşük yetkinlik seviyesine sahip olanlardan yetkinlik ödünç alması ve aynı yetkinlik seviyesine sahip olanların birbirlerinden yetkinlik ödünç almaları da yer alır ； (III) Bu Kanun’un yedinci maddesinin birinci fıkrasının (1) ila (9) numaralı bentlerinde belirtilen durumlarda, bağlı çalışma olduğuna dair kanıtlar mevcuttur ； (d) Yasalar ve düzenlemelerle belirlenen diğer bağlılık eylemleri. Not: Bu maddeye, orijinal metindeki 3., 4., 5., 6. ve 7. alt maddeler eklenmemiştir. “(III) Uzman alt yüklenicinin görevlendirildiği taraf, söz konusu projenin genel inşaat yüklenicisi veya uzman yüklenicisi değilse; ancak inşaat sahibi sözleşme uyarınca görevlendirici konumunda ise bu durum hariçtir.” ； ”“(d) İş alt yükleniciliği işinin verildiği taraf, söz konusu projenin genel inşaat yüklenicisi, uzmanlık alanına göre yüklenici veya uzmanlık alt yüklenicisi değildir ； ”“(V) İnşaat firmasının inşaat alanında görevlendirdiği proje sorumlusu, teknik sorumlu, kalite yönetimi sorumlusu ve güvenlik yönetimi sorumlusundan bir veya daha fazlası ile inşaat firması arasında iş sözleşmesi bulunmamakta veya iş ücreti veya sosyal sigorta ilişkisi kurulmamış olmaktadır ； ”“(Altı) Gerçek inşaat genel müteahhitliği birimi veya uzmanlık alanındaki müteahhitlik birimi ile inşaat sahibi arasında hiçbir ödeme ilişkisi bulunmamakta; ya da ödeme belgelerinde adı geçen birim, inşaat sözleşmesinde belirtilen müteahhitlik birimiyle uyuşmamakta ve bunun makul bir açıklaması yapılamıyor veya bunu kanıtlayacak belgeler sunulamamaktadır ； ”“(7) Sözleşmede, inşaatın genel müteahhidi veya uzman müteahhidinin satın almasını veya kiralamasını üstlenmesi öngörülen ana inşaat malzemeleri, parçalar ve ekipmanlar ile kiralanan inşaat makineleri/ekipmanları, başka bir birim veya kişi tarafından satın alınıp kiralanıyorsa; veya inşaat firması, satın alma/kiralama sözleşmeleri ve faturalar gibi belgeleri sağlayamıyor ve makul bir açıklama yaparak gerekli kanıtları sunamıyorsa ； ”12. Madde: Herhangi bir kurum veya birey, yasa dışı ihale verme, alt yükleniciye devir etme, yasa dışı alt bölümlere ayırma ve bağlı çalıştırma gibi yasa dışı faaliyetleri tespit ettiğinde, projenin bulunduğu yerin ilçe düzeyindeki veya daha üst düzeydeki Halk Konutları ve Kentsel-Kırsal İnşaat İdaresi’ne şikayette bulunabilir. (Not: Orijinal metindeki “İnşaat yapan birim ve denetim birimi” ifadesi “herhangi bir birim ve kişi” olarak değiştirilmiştir.) (Not: Orijinal metinde yer alan “İnşaat yapan birim ve denetim birimi, inşaat firmasının alt yüklenicilik, yasa dışı alt bölme veya bağlı çalışma gibi yasa dışı faaliyetlerde bulunduğunu tespit ettiğinde, durumu derhal projenin bulunduğu ilçe düzeyindeki veya daha üst düzeydeki Halk Konutu ve Kentsel-Kırsal İnşaat İdaresi’ne bildirmelidir.” ifadesi kaldırılmıştır.) ” “Yapı işlerinin genel müteahhidi veya uzman müteahhit, alt yüklenicilerin yasa dışı alt yüklenicilik ve bağlı çalışma gibi usulsüzlüklerde bulunduğunu tespit ettiğinde, bunu derhal inşaat sahibine ve projenin bulunduğu ilçe düzeyindeki veya daha üst düzeydeki konut ve kentsel-kırsal inşaat yönetim birimlerine bildirmelidir ； İnşaat yapan kuruluşun yasa dışı ihale yapma eylemleri tespit edildiğinde, durum derhal projenin bulunduğu yerin ilçe düzeyi ve üstü halk **konut ve kentsel-kırsal inşaat yönetim departmanlarına bildirilmelidir. ” “Diğer kurumlar ve bireyler, yasa dışı ihale verme, alt yükleniciliğe verme, yasa dışı bölümlere ayırma ve bağlı çalıştırma gibi yasa dışı faaliyetleri tespit ettiklerinde, projenin bulunduğu yerin ilçe düzeyi ve üstündeki Halk Konutu ve Kentsel-Kırsal İnşaat İdaresi’ne şikayette bulunabilir ve ilgili kanıtları veya ipuçlarını sunabilirler. ”Şikayetleri alan konut ve kentsel-kırsal inşaatla ilgili yetkili departmanlar, yasalara uygun olarak şikayetleri kabul etmeli, incelemeli, değerlendirmeli ve işlemleri yürütmelidir. Şikayetçiye bildirilemeyecek durumlar dışında, soruşturma sonuçları derhal şikayetçiye bildirilmelidir. Madde 13: İlgili idari bölgedeki inşaat projelerinin ihale edilmesi ve yüklenmesine ilişkin yasa dışı faaliyetlerin tespiti ve soruşturulması işlerinden doğrudan sorumlu olan, il düzeyindeki ve daha üstü yerel halk hükümetlerinin konut ve kentsel-kırsal inşaat yönetim departmanları, soruşturma işlemleri sırasında mahkemeler, tahkim kurulları, denetim organları gibi birimlerden gelen ilgili davalara dair ipuçlarını veya kanıtları aldıklarında, bunları yasalara uygun olarak kabul etmeli, ilgili durumları incelemeli ve tespit edilebilen veya zaten bilinen gerçeklere göre ciddi şekilde işlem yapmalıdır. Ayrıca, işlemin sonucunu da dava dosyalarını ileten birimlere bildirmelidir. (Yeni ekleme) Madde 14: İl düzeyinde ve daha üst düzeydeki Halk Konutu ve Kentsel-Kırsal İnşaat İdaresi birimleri, inşaat pazarı ve inşaat sahalarının denetimi gibi çalışmalar sırasında tespit edilen yasa dışı ihale verme, alt yükleniciliğe verme, yasa dışı bölümlere ayırma ve bağlı çalışma gibi usulsüzlükleri yasalara uygun olarak araştırmalı, bu yöntemlere göre değerlendirme yapmalı ve yasalara uygun şekilde idari ceza uygulamalıdır. (1) İnşaat sahibinin projeyi gerekli niteliklere sahip olmayan inşaat firmalarına yaptırması durumunda, 《İnşaat Kanunu》nun 65. maddesi ve 《İnşaat Projelerinin Kalite Yönetimi Yönetmeliği》nin 54. maddesi hükümlerine göre ceza uygulanır. İnşaat işlerini parçalara ayırarak başkalarına yaptıran inşaat sahipleri, “İnşaat Kanunu”nun 65. maddesi ve “İnşaat Projelerinin Kalite Yönetimi Yönetmeliği”nin 55. maddesi hükümlerine göre cezalandırılır. Not: “İnşaat Kanunu”nun 65. maddesine göre, işverenin işi gerekli niteliklere sahip olmayan yüklenicilere vermesi veya bu kanundaki hükümlere aykırı olarak inşaat işlerini parçalara ayırarak yüklenicilere vermesi durumunda, düzeltilmesi istenir ve para cezası uygulanır. Kendi yetkinlik seviyesinin ötesinde işler üstlenenlerin yasa dışı faaliyetlerine son vermesi istenir, para cezası verilir; ayrıca işletmenin kapatılıp düzenlemeye tabi tutulması veya yetkinlik seviyesinin düşürülmesi de mümkündür ； Durum ciddi ise, yetkinlik sertifikası iptal edilir ； Yasa dışı kazançlar varsa, müsadere edilir. Yeterlilik sertifikası olmadan iş üstlenenler kapatılır ve para cezasına çarptırılır ； Yasa dışı kazançlar varsa, müsadere edilir. Dolandırıcılık yoluyla yetkinlik sertifikası elde edenlerin sertifikaları iptal edilir ve para cezasına çarptırılır ； Suç oluşturduğu takdirde, yasalara göre cezai sorumluluk uygulanır. “İnşaat Projelerinin Kalite Yönetimi Yönetmeliği”nin 54. ve 55. maddeleri şu şekildedir: 54. madde – Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak, inşaat projesini gerekli niteliklere sahip olmayan keşif, tasarım veya inşaat firmalarına yaptıran veya gerekli niteliklere sahip olmayan mühendislik denetim firmalarına emanet eden kuruluşlar, düzeltilmeye zorlanır ve 500.000 yuan ile 1.000.000 yuan arasında para cezasına çarptırılır. 55.inci madde – Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak, inşaat işlerini parçalara ayırarak başkalarına yaptıran inşaat sahipleri, düzeltilmeye zorlanır ve iş sözleşmesinin tutarının yüzde 0,5’inden yüzde 1’ine kadar ceza ile cezalandırılır ； Kamu fonlarının tamamının veya bir kısmının kullanıldığı projelerde, projenin uygulanması veya fonların aktarımı askıya alınabilir. ) (II) Alt yüklenicilik veya yasa dışı bölme işlemleri yaptığı tespit edilen inşaat firmalarına, “İnşaat Kanunu”nun 67. maddesi ve “İnşaat Projelerinin Kalite Yönetimi Yönetmeliği”nin 62. maddesi hükümlerine göre ceza uygulanır. (《İnşaat Kanunu》nun 67. maddesi ve 《İnşaat Projelerinin Kalite Yönetimi Yönetmeliği》nin 62. maddesi hükümleri uyarınca: 67. Madde – Yüklenici, üstlendiği işi başka birine devrederse veya bu kanundaki hükümlere aykırı olarak alt yüklenicilere iş verirse, düzeltilmesi için talimat verilir; yasa dışı kazançlar müsadere edilir ve para cezası uygulanır. Ayrıca işletmenin kapatılması ve faaliyetlerinin durdurulması ya da yetkinlik seviyesinin düşürülmesi de istenebilir ； Durum ciddi ise, yeterlilik sertifikası iptal edilir. Yüklenici, bir önceki fıkrada belirtilen yasa dışı eylemleri gerçekleştirmişse, alt yükleniciliğe verilen veya yasa dışı şekilde bölünen işlerin standartlara uymayan kalitesinden kaynaklanan zararlar için, alt yükleniciyi kabul eden birimle birlikte müştereken tazminat sorumluluğu taşır. Madde 62 – Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak, yüklenici birimlerin üstlendikleri işleri alt yüklenicilere devretmeleri veya yasa dışı şekilde bölüştürmeleri durumunda, düzeltilmeleri istenir; elde edilen yasa dışı gelirler müsadere edilir. Keşif ve tasarım yapan birimlere ise sözleşmede belirlenen keşif ücreti ve tasarım ücretinin yüzde yirmi beşinden yüzde elliye kadarı oranında idari para cezası verilir ； Yapı işleri yüklenicisine, proje sözleşme bedelinin yüzde 0,5’inden fazla, yüzde 1’inden az olacak şekilde para cezası verilir ； Kapatılması ve düzenlenmesi emredilebilir, yetkinlik seviyesi düşürülebilir ； Durum ciddi ise, yeterlilik sertifikası iptal edilir. Mühendislik denetim firması, mühendislik denetim hizmetlerini devretirse, düzeltilmesi için talimat verilir, yasa dışı kazançlar müsadere edilir ve sözleşmede belirlenen denetim ücretinin yüzde yirmi beşinden yüzde elliye kadarı kadar idari para cezası uygulanır ； Kapatılması ve düzenlenmesi emredilebilir, yetkinlik seviyesi düşürülebilir ； Durum ciddi ise, yeterlilik sertifikası iptal edilir. ) (III) Bağlı çalıştırma eyleminde bulunduğu tespit edilen inşaat firmaları veya bireyler, “İnşaat Kanunu”nun 65. maddesi ve “İnşaat Projelerinin Kalite Yönetimi Yönetmeliği”nin 60. maddesi hükümlerine göre cezalandırılır. (Not: “İnşaat Projelerinin Kalite Yönetimi Yönetmeliği”nin 60. maddesi şu şekildedir: 60. Madde – Bu yönetmelik hükümlerine aykırı olarak, keşif, tasarım, inşaat ve proje denetim birimlerinin kendi yetkinlik seviyelerinin ötesinde işler üstlenmeleri durumunda, bu yasa dışı faaliyetlerin durdurulmasına karar verilir ve keşif, tasarım veya proje denetim birimlerine, sözleşmede belirlenen keşif ücreti, tasarım ücreti veya denetim ücretinin 1 ila 2 katı arasında idari para cezası uygulanır.) ； Yapı işleri yüklenicisine, proje sözleşmesi bedelinin yüzde 2’sinden yüzde 4’üne kadar para cezası verilebilir; ayrıca faaliyetlerinin durdurulması ve düzenlemeye tabi tutulması ya da yetkinlik seviyesinin düşürülmesi emredilebilir ； Durum ciddi ise, yetkinlik sertifikası iptal edilir ； Yasa dışı kazançlar varsa, müsadere edilir. Yeterlilik sertifikası olmadan iş üstlenenler kapatılır ve bir önceki fıkrada belirtilen hükümlere göre para cezasına çarptırılır ； Yasa dışı kazançlar varsa, müsadere edilir. Dolandırıcılık yoluyla yetkinlik sertifikası elde ederek iş alana kişinin yetkinlik sertifikası iptal edilir ve bu maddenin birinci fıkrasındaki hükümlere göre para cezasına çarptırılır ； Yasa dışı kazançlar varsa, müsadere edilir. ) (IV) Yetki sertifikalarını devrettiği, ödünç verdiği veya başka yollarla başkalarının kendi adlarına inşaat işleri üstlenmesine izin verdiği tespit edilen inşaat firmaları, “İnşaat Kanunu”nun 66. maddesi ve “İnşaat Projelerinin Kalite Yönetimi Yönetmeliği”nin 61. maddesi hükümlerine göre cezalandırılır. Not: İnşaat Kanunu’nun 66. maddesi uyarınca, inşaat firmaları eğer yetkinlik sertifikalarını devreder, ödünç verir veya başka yollarla başkalarının kendi adlarına iş almasına izin verirse, düzeltilmeleri emredilir; yasa dışı kazançlarına el konulur ve para cezası verilir. Ayrıca faaliyetlerinin durdurulması ve yetkinlik seviyelerinin düşürülmesi de talep edilebilir ； Durum ciddi ise, yeterlilik sertifikası iptal edilir. Bu taahhüt işinin belirlenen kalite standartlarına uymamasından kaynaklanan zararlar için, inşaat firması ve bu firmanın adını kullanan kurum veya kişiler müşterek ve müteselsil tazminat sorumluluğu taşır. “İnşaat Projelerinin Kalite Yönetimi Yönetmeliği”nin 61. maddesi: Bu yönetmelik hükümlerine aykırı olarak, keşif, tasarım, inşaat ve proje denetim birimlerinin başka birimlerin veya bireylerin kendi adlarına projeler üstlenmesine izin vermesi durumunda, düzeltilmesi istenir; elde edilen yasa dışı gelirler müsadere edilir ve keşif, tasarım ve proje denetim birimlerine sözleşmede belirlenen keşif ücreti, tasarım ücreti ve denetim ücretinin 1 ila 2 katı arasında idari para cezası verilir ； Yapı işleri yüklenicisine, proje sözleşme bedelinin yüzde ikisinden yüzde dördüne kadar para cezası verilir ； Kapatılması ve düzenlenmesi emredilebilir, yetkinlik seviyesi düşürülebilir ； Durum ciddi ise, yeterlilik sertifikası iptal edilir. ) (V) İnşaat yapan kuruluşlara ve inşaat firmalarına idari para cezası verilmesi durumunda, “İnşaat Projelerinin Kalite Yönetimi Yönetmeliği”nin 73. maddesi uyarınca, bu kuruluşlarda doğrudan sorumlu olan yöneticiler ve diğer doğrudan sorumlu kişilere de ceza uygulanır. (Not: “İnşaat Projelerinin Kalite Yönetimi Yönetmeliği”nin 73. maddesine göre, bu yönetmelik hükümlerine uygun olarak bir kuruma para cezası verildiğinde, kurumu doğrudan sorumlu olan yöneticilere ve diğer doğrudan sorumlu kişilere, kuruma verilen para cezasının yüzde beşi ile yüzde onu arasında bir para cezası uygulanır.) ) (VI) Kayıtlı meslek sahipleri yasal düzenlemelere uymadıklarında, “İnşaat Projelerinde İş Güvenliği Yönetmeliği”nin 58. maddesi uyarınca cezalandırılırlar. Kayıtlı meslek sahiplerinin yasal düzenlemelere aykırı davranarak kusurları nedeniyle kalite kazalarına yol açmaları durumunda, “İnşaat Projelerinin Kalite Yönetimi Yönetmeliği”nin 72. maddesi uyarınca cezalandırılırlar. (Not: “İnşaat Projelerinde İş Güvenliği Yönetmeliği”nin 58. maddesine göre; 58. Madde – Kayıtlı meslek mensupları yasaları, yönetmelikleri ve inşaat projeleri için zorunlu olan standartları uygulamazlarsa, 3 aydan 1 yıla kadar mesleki faaliyetlerine ara verilir.) ； Durum ciddi ise, mesleki yeterlilik sertifikası iptal edilir ve 5 yıl boyunca kayıt yapılmaz ； Ciddi güvenlik kazalarına neden olanlar, ömür boyu kayıt edilmeyecektir ； Suç oluşturduğu takdirde, ceza hukukundaki ilgili hükümlere göre cezai sorumluluk üstlenilir. “İnşaat Projelerinin Kalite Yönetimi Yönetmeliği”nin 72. maddesine göre: 72. Madde – Bu yönetmelik hükümlerine aykırı davranan, kayıtlı mimarlar, kayıtlı yapı mühendisleri, denetim mühendisleri gibi kayıtlı meslek sahipleri, kusurları nedeniyle kalite sorunlarına yol açarsa, 1 yıl süreyle mesleğini icra etmekten men edilirler ； Ciddi kalite kazalarına neden olanların mesleki yeterlilik sertifikaları iptal edilir ve 5 yıl boyunca yeniden kayıt yaptırılmaz ； Durum özellikle ağır olanların kaydı ömür boyu yapılmaz. 15. madde: İl düzeyinde ve daha üst düzeydeki halk konutu ve kentsel-kırsal inşaat yönetim birimleri, yasa dışı şekilde işlerin alt yüklenicilere verilmesi, devredilmesi, yasa dışı bölünmesi veya başka bir kuruluş adına iş yapılması gibi yasa dışı faaliyetlerde bulunan kurumlar ve kişilere, bu yöntemin 14. maddesinde belirtilen idari cezaların yanı sıra aşağıdaki idari önlemleri de uygulayabilir: (a) İnşaat firması yasa dışı şekilde işleri alt yüklenicilere verirse ve düzeltme yapmayı reddederse veya düzeltmeler yine de gereklilikleri karşılamazsa, kalite denetimi, inşaat izni gibi işlemler yasal olarak gerçekleştirilmez. Kamu fonlarının tamamının veya bir kısmının kullanıldığı projelerde, aynı zamanda inşaat yapan kuruluşun yasa dışı şekilde işleri alt yüklenicilere vermesi durumu ilgili üst düzey yönetim birimlerine ve disiplin denetim birimlerine bildirilmeli; ayrıca inşaat yapan kuruluşun doğrudan sorumlu yöneticileri ile diğer doğrudan sorumlu kişilere uygun idari yaptırımlar uygulanması önerilmelidir. (II) Taşeronluk, yasa dışı alt yüklenicilik, bağlı çalışma, yetkinlik sertifikalarının devredilmesi/kiralanması veya başka yollarla başkalarının kendi adlarına proje üstlenmesine izin verme gibi yasa dışı faaliyetlerde bulunduğu tespit edilen inşaat firmaları, yasal olarak 3 ay süreyle bu faaliyetin gerçekleştiği bölgedeki ihalelere katılmaları ve yeni proje üstlenmeleri kısıtlanabilir. Ayrıca, bu firmaların yetkinlikleri ilgili standartlara uygun mu diye denetlenir; standartlara uymayanlar için belirli bir süre içinde düzeltme yapmaları istenir. Düzeltmeler yine de yeterli olmazsa, yetkinlik onay mercii söz konusu firmanın yetkinlik sertifikasını geri alır. 2 yıl içinde 2 kez alt yükleniciliğe verme, yasa dışı alt yüklenicilik, bağlı çalışma, yetkinlik sertifikalarının devri veya ödünç verilmesi veya başka yollarla başkalarının kendi birimlerinin adı altında iş almasına izin veren inşaat firmalarına, 6 aydan fazla süreyle faaliyetlerini durdurup düzenlemeye tabi tutulmaları emredilir. Faaliyetlerin durdurulduğu bu süre zarfında yeni iş projeleri üstlenemezler. 2 yıl içinde 3 veya daha fazla kez alt yüklenicilik, yasa dışı alt yüklenicilik, bağlı çalışma, yetkinlik sertifikalarının devri/kiralama veya başka yollarla başkalarının kendi birim adına iş almasına izin veren inşaat firmalarının yetkinlik derecesi, yetkinlik onay mercii tarafından düşürülür. (III) Kayıtlı meslek mensupları yasal düzenlemelere uymadığı ve alt yüklenicilik faaliyetinin tespit edildiği projelerde inşaat firmasının proje sorumlusu olarak görev yaptığı takdirde, mesleki yeterlilik sertifikaları iptal edilir; 5 yıl boyunca yeniden kayıt yaptırılamazlar ve bir daha inşaat firmasının proje sorumlusu olarak görev alamazlar. Bağlantılı faaliyetlerde bulunduğu tespit edilen kişiler, artık bu projenin inşaat firmasının proje sorumlusu olarak görev yapamaz ； Mesleki yeterlilik sertifikasına sahip olanların sertifikaları iptal edilir ve 5 yıl boyunca mesleki yeterlilik kaydı yapılmaz ； Ciddi kalite ve güvenlik kazalarına neden olanların mesleki yeterlilik sertifikaları iptal edilir ve ömür boyu kayıt yaptırılmazlar. Madde 16: İl düzeyi ve üzerindeki halk konutu ve kentsel-kırsal inşaat yönetim departmanları, yasa dışı ihale verme, alt yükleniciliğe verme, yasa dışı bölümlere ayırma, bağlı çalıştırma gibi yasa dışı faaliyetleri ve uygulanan cezaları ilgili kurum veya kişinin kredi dosyasına kaydetmeli; aynı zamanda bunları topluma açıklamalı ve her seviyede Konut ve Kentsel-Kırsal İnşaat Bakanlığı’na bildirmelidir. Bu bilgiler ise ulusal inşaat piyasası denetimi ve dürüstlük bilgileri platformunda yayınlanmalıdır. Madde 17: Konut inşaatları ve belediye altyapı projeleri dışındaki uzmanlık gerektiren projeler bu yöntem esas alınarak yürütülür. İl düzeyindeki Halk Konutu ve Kentsel-Kırsal İnşaat İdaresi birimleri, yerel koşullara göre bu yöntemlere dayanarak ilgili uygulama kurallarını belirleyebilir. Madde 18: Bu yöntemler, Konut ve Kentsel-Kırsal Kalkınma Bakanlığı tarafından yorumlanır. Madde 19: Bu yöntem, yıl ay gününden itibaren yürürlüğe girer. Konut ve Kentsel-Kırsal İnşaat Bakanlığı’nın 1 Ekim 2014 tarihinde yayımladığı “İnşaat Projelerinde Taşeronluk, Yasa Dışı Alt Yüklenicilik ve Benzeri Uygunsuz Davranışların Tespiti, İncelenmesi ve Yönetimi Yöntemleri (Deneme Uygulaması)” de aynı anda yürürlükten kaldırıldı. Kaynak: Konut ve Kentsel-Kırsal Kalkınma Bakanlığı resmi web sitesi

Şartlar oldukça ayrıntılı belirlenmiş, ancak uygulamada yetersiz kalınıyor.

Evet, eğer sıkı bir şekilde uygulanırsa, aslında yeni hiçbir madde oluşturmaya gerek kalmaz.

Aslında eksik olan maddeler ve ilgili kurumlar değil; ancak bazı maddelerin gerçekte nasıl sıkı bir şekilde uygulanacağı sorunu var. Günümüzde toplumda yasaların boşluklarından yararlanarak kazanç sağlamaya çalışan kişiler bulunuyor. Bence bu tür kişilere kısıtlamalar getirilmelidir. Ayrıca bazı kurumlar da gereken işlevi yerine getirmiyor. Denetçi rolü oluşturmak iyi bir fikir olsa da, pratikte birçok denetçi yüklenicilerin yasa dışı eylemlerinde suç ortağı haline geliyor ve ilgili mesleki etik kurallarını ihlal ediyor. Bence denetçilere ve ana yüklenicilere daha ağır cezalar verilmeli ve projeler için ömür boyu sorumluluk sistemi uygulanmalıdır.