شش نقطه کور در مدیریت امنیت

Thread Content

امنیت تولید، مهم‌ترین مسئله برای یک شرکت است؛ زیرا نه تنها بر رشد کلی شرکت تأثیر می‌گذارد، بلکه به منافع مستقیم خانواده‌های هر کارمند نیز مربوط می‌شود. آگاهی مردم نسبت به ایمنی تولید به طور مداوم در حال افزایش است، اما هنوز نقاط زیادی وجود دارد که نیاز به بهبود دارند. به‌ویژه، برخی از شرکت‌ها در زمینه ایمنی، در درک «نواحی کور» مدیریت ایمنی دارای کمبودهای فراوانی هستند؛ این امر دقیقاً زمینه‌ساز بروز حوادث می‌شود. مدیریت ایمنی شیفت شب: مدیریت ایمنی در سازمان‌ها اغلب بر شیفت روز تمرکز دارد و مدیریت ایمنی شیفت شب را نادیده می‌گیرد یا آن را سهل می‌گیرد. با این حال، دقیقاً در همین دوره، نرخ وقوع حوادث بالاتر است. در ساعات کاری، به دلیل نظارت مدیران، کارکنان موظفند به قوانین و مقررات پایبند باشند و فعالیت‌ها و تعمیرات را دقیقاً طبق دستورالعمل‌های مشخص انجام دهند؛ اما پس از پایان ساعات کاری، برخی از کارکنان استانداردهای خود را کاهش می‌دهند، که منجر به رفتارهای نادرست و در نتیجه وقوع حوادث می‌شود. برای کنترل حوادث ایمنی در شیفت‌های شبانه، ابتدا باید از طریق آموزش‌های ایمنی، مسئولیت‌پذیری خودجوش کارکنان تقویت شود؛ همچنین باید از نقش ناظران ایمنی در گروه‌های کاری استفاده کرد تا «خلأ» مدیریتی در شیفت‌های شبانه از بین برود. علاوه بر این، شرکت‌ها باید الزامات نگهبانی شبانه و بازرسی توسط مدیران را اجرا کنند، آن‌ها را ارزیابی نمایند و آن را به پاداش و تنبیه مرتبط سازند. مدیریت ایمنی در تعطیلات 　　 **افزایش مدت زمان تعطیلات رسمی، چالش‌های جدیدی برای ایمنی تولید در شرکت‌ها ایجاد کرده است. روحیه جشن، باعث حواس‌پرتی کارکنان می‌شود و در نتیجه منجر به بروز حوادث می‌گردد. بنابراین، شرکت‌ها باید سیستم نگهبانی در روزهای تعطیل را اجرا کنند، با دقت بازرسی‌های ایمنی را قبل، حین و پس از تعطیلات انجام دهند و اقدامات پیشگیرانه اضطراری را تدوین کنند. 　 "مدیریت ایمنی «پست تک‌نفره»: با اصلاحات شرکت‌ها برای کاهش نیروی کار و افزایش بهره‌وری، موارد «پست تک‌نفره» به طور گسترده وجود خواهد داشت. یک پست، یک اپراتور یا ناظر؛ در صورت بروز مشکلات غیرعادی، اگر نتوان آن‌ها را به موقع شناسایی، متوقف کرد و حل کرد، قطعاً منجر به پیامدهای منفی خواهد شد. برای تقویت مدیریت «پست تک‌نفره»، باید مسئولیت‌پذیری اپراتورها را افزایش داد و از طریق آموزش، توانایی آن‌ها در پیشگیری و کنترل ریسک‌ها را بهبود بخشید. همچنین، باید ارتباط با «پست‌های تک‌نفره» تقویت شود؛ رهبران شیفت یا سرپرستان گروه باید به طور منظم با افرادی که در این پست‌ها فعالیت می‌کنند، ارتباط برقرار کنند، فراوانی بازرسی‌های انجام شده در این پست‌ها را افزایش دهند تا بتوانند مشکلات را به موقع شناسایی و حل کنند. 　 　 مراقب باشید: *تخلفات ناشی از عادت؛ اکثر تخلفات ناشی از عادت در یک یا چند مرحله از فرآیند کار رخ می‌دهند. دارای میزانی پنهان‌کاری است و بدون نظارت بر فرآیند، کشف آن دشوار است. و وقتی عادت‌های بد شکل گرفتند، اصلاح آن‌ها دشوار است و بذرهای حوادث را فراهم می‌کنند. بنابراین، برای ریشه‌کن کردن تخلفات ناشی از عادت، لازم است آموزش‌های مربوط به رعایت استانداردهای ایمنی در محل کار ارائه شود؛ از همان ابتدای فرآیند کار، باید رفتارهای استاندارد تقویت شوند. همچنین، باید رفتارهای تخلف‌آمیز کارکنان با سابقه، به طور دقیق مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد تا علل اصلی و الگوهای مربوطه شناسایی شوند. سپس، باید تمرینات تصحیحی مکرری انجام شود تا این رفتارهای تخلف‌آمیز از ریشه از بین بروند. 　 　 آموزش ایمنی برای کارکنان تخصصی و مدیران: شرکت‌ها اغلب بر آموزش ایمنی کارکنان عملیاتی تأکید می‌کنند، اما آموزش ایمنی کارکنان تخصصی و مدیران را نادیده می‌گیرند. از آنجایی که اکثر متخصصان فنی و مدیران در سمت‌های کلیدی مانند طراحی فرآیندها، فرماندهی تولید و مدیریت تولید فعالیت می‌کنند، آگاهی و مهارت‌های ایمنی آن‌ها، تأمین ایمنی و قابلیت اطمینان فرآیندها و تجهیزات، و همچنین علمی بودن دستورات صادرشده را تعیین می‌کند. بنابراین، شرکت‌ها باید آموزش‌های ایمنی را برای چنین کارکنانی تقویت کنند تا از وجود خطرات ذاتی در مرحله طراحی و همچنین رفتارهای نادرست در فرآیند تولید جلوگیری شود. و از طریق آن‌ها، کارکنان خط مقدم را تحت تأثیر قرار داده و تشویق می‌کنند تا در زمینه ایمنی یاد بگیرند و به کار ایمنی بپردازند. 　 مدیریت ایمنی در بخش‌های غیرتولیدی: شرکت‌ها معمولاً بر مدیریت ایمنی در بخش‌های تولیدی توجه می‌کنند، اما مدیریت ایمنی در بخش‌های خدماتی و اداری را نادیده می‌گیرند. با این حال، نرخ جابجایی نیروها در این بخش‌ها بالاست و وضعیت نیروها نیز پیچیده است؛ خطرات ناشی از حوادث نیز پنهان می‌مانند. در صورت رخ دادن حادثه، پیامدهای آن نیز به همان اندازه جدی خواهد بود. به همین منظور، باید آن را نیز در چارچوب مدیریت کلی ایمنی سازمان گنجاند، کارکنان مسئول ایمنی تعیین کرد، نظارت و بازرسی‌ها را تقویت نمود، اصلاح نقاط ضعف ایمنی را تسریع کرد تا از وقوع هرگونه حادثه ایمنی جلوگیری شود. 　 نکات فوق، نقاط ضعیف در فرآیندهای مدیریت ایمنی هستند و «نقاط کور»ی هستند که اغلب توسط مردم نادیده گرفته می‌شوند. حوادث زمان، مکان و افراد را در نظر نمی‌گیرند؛ هر جا که مشکلات ایمنی پیش بیاید، فاجعه‌های وحشتناکی به بار می‌آورد. بنابراین باید چشمانمان را تیز کنیم تا «مناطق کور» دیگر وجود نداشته باشند.